Chuyển đến nội dung chính

Bài đăng

Đang hiển thị bài đăng từ tháng năm, 2015

Lạ lùng mắm lú

Mắm lú đặc biệt không còn chút hương thơm nào cả. Rót ra chén, nó dường như sánh đặc. Tuy nhiên, đừng lầm... Các mái mắm phơi mình giữa nắng chang chang, nằm giữa bãi đất rộng sau lưng nhà Trí. Bãi mắm không có lấy một ngọn cây, trừ mấy cây me nằm trong góc. Phải nắng! Càng nắng càng tốt, mắm càng thơm ngon, mùi thơm của cá biển tươi trộn với muối biển, cái loại muối hột to làm thủ công giữ rất nhiều khoáng chất. Chúng sẽ ngấu cho chín rục dưới sức nóng mặt trời cả chục giờ đồng hồ ở xứ này, cộng thêm lớp vỏ sành giữ nóng âm ỉ thêm hàng mấy tiếng sau khi mặt trời đã tắt. Nhiều người truyền tai nhau thử mắm ngon bằng cách thả hột cơm vô chén nước mắm, nếu hột cơm nổi lên thì đó là mắm ngon, giàu đạm. Trí cười cười rót một lượt bốn năm loại mắm: ba tháng, sáu tháng, một năm, năm rưỡi và mắm lú đặc biệt, xới mấy hột cơm đang chín tới thả vô, cho tôi xem. Chén nước mắm nào cơm cũng nổi lên phơi phới. Lý luận trên sai rồi. Thay vào đó, Trí kiên nhẫn giở từng mái mắm cho tôi ngửi mùi. Mái đ…

Củ nghệ: những công dụng vàng

Củ nghệ là phần rễ của cây nghệ, mọc hoang dã ở vùng Đông Nam Á bao gồm Ấn Độ, Indonesia, gần các quốc gia Nam Á, một vài đảo Thái Bình Dương trong đó có Hawaii. Tất cả những vùng này có truyền thống sử dụng nghệ như một gia vị hay thuốc chữa bệnh từ xa xưa. Trong phương pháp chữa bệnh truyền thống của người Ấn Độ (Ayurveda), nghệ có tác dụng làm mạnh và ấm cơ thể. Trong sử dụng hàng ngày, nghệ giúp cho tiêu hóa tốt, cải thiện hệ thực vật đường ruột, loại bỏ giun, làm sạch và mạnh cho gan, túi mật, bình thường hóa chu kỳ kinh nguyệt, giảm viêm sưng, lọc máu, thúc đẩy trao đổi chất. Ảnh củ nghệ bán ở chợ: Hương Tâm Người Hawaii cổ đại sử dụng nghệ để chữa bệnh xoang và viêm loét đường tiêu hóa. Củ nghệ được ăn sống hoặc chín khắp châu Á, được giã trộn với thức ăn để tăng hương vị, màu sắc. Người ta cũng dùng bột nghệ để nấu nướng cho tiện lợi. Khác với củ gừng, ở phương Tây không quen sử dụng món ăn có gia vị từ củ nghệ. Trong năm 1870, các nhà hóa học ở phương Tây đã phát hiện ra nghệ …

Tỏi, gia vị quý ở mọi châu lục

Thuốc hay mọi thời
Một trong những cây trồng được con người thuần hóa ghi lại sớm nhất là cây tỏi. Tỏi được dùng để tăng sức đề kháng và chữa nhiều loại bệnh. Tỏi được tìm thấy trong các kim tự tháp của Ai Cập và đền thờ Hy Lạp. Những đoạn văn bản cổ về y học của Ai Cập, Hy Lạp, La Mã, Trung Quốc và Ấn Độ đều mô tả tác dụng chữa bệnh của tỏi. Bán tỏi và gia vị ở một sạp chợ tại Ấn Độ. Ảnh: AFP Rất khó tìm ra cây tỏi xuất phát từ quốc gia nào. De Candolle trong cuốn Nguồn gốc cây trồng đã cho rằng, cây tỏi xuất phát từ phía tây nam của Siberia, sau đó lan sang nam Âu và được trồng ở các nước Latinh giáp với Địa Trung Hải. Theo tác giả cuốn Trở về Eden, tỏi từ xa xưa của loài người đã được dùng làm thức ăn. Có lẽ nó bắt nguồn từ châu Á nhưng giờ đây được trồng ở nhiều nước, mọc hoang ở Ý và Nam Âu. Từ thời của các Pharaon, khi Hy Lạp đang ở đỉnh cao của quyền lực, tỏi được đưa vào khẩu phần ăn hàng ngày của các nô lệ và người lao động tham gia vào xây dựng kim tự tháp để phòng bệnh và tă…

Chợt thèm rau đắng

Rau đắng đất (tên khoa học Glinus oppositifolius, thuộc họ Molluginaceae), còn gọi là rau đắng lá vòng, trúc tiết thảo… mọc hoang trên các vùng đất khô cạnh bãi sông, ven biển, nhiều nhất ở vùng đồng bằng sông Cửu Long. Trong y học cổ truyền, rau đắng đất có vị đắng, tính mát, dùng trị kinh phong, nhuận gan, thông tiểu. Rau đắng đất thường được dùng để chữa các bệnh về gan như viêm gan vàng da, nổi mề đay, sốt nóng trong người (thêm dây cứt quạ đồng lượng, sắc uống). Dùng dịch lá cây để đắp trị bệnh ngoài da và ghẻ ngứa. Trong họ rau đắng, ngon nhất là rau đắng đất. Rau đắng đất dùng nấu canh (với cá, tôm, cua, thịt bằm… rất bổ dưỡng) hoặc ăn sống (làm rau ghém ăn sống với nhiều rau rừng khác; có thể ăn với cháo cá, mắm kho). "Cháo cá lóc rau đắng" - một món ăn khá nổi tiếng - Mới ăn thì đắng, ăn quen sẽ thấy ngọt. Ảnh Từ Nhân Rau đắng biển (tên khoa học Bacopa monnieri, thuộc họ Scrophulariaceae) thường sinh sản mạnh trong khu vực đầm lầy trên khắp châu Á, nó cũng được tìm t…

Times Square: Không gian ẩm thực đặc sắc mới của Sài Gòn

Một năm chưa phải là nhiều nhưng cũng đủ để cái tên Times Square được người Sài Gòn và du khách bốn phương chọn lựa Sài Gòn là điểm đến biết tới, như một hấp lực khó cưỡng của trung tâm thành phố. Chiều cao lừng lững 164m với 39 tầng, Times Square hướng thẳng đến trời xanh. Một tòa nhà đầy đủ tiện nghi thượng hạng cho 12.000 mét vuông văn phòng làm việc. Một khách sạn The Reverie Saigon 286 phòng và suite cửa sổ kính nối từ sàn tới trần, được thiết kế tráng lệ và nội thất tinh xảo đảm bảo cho khách cảm giác trải nghiệm thượng đẳng. Một tích hợp 89 căn hộ dịch vụ đẳng cấp với một và hai phòng ngủ, nội thất sang trọng hiện đại hoặc cổ điển quý phái, với các trang thiết bị hoàn toàn nhập khẩu từ Ý. Khách thuê căn hộ được đảm bảo một trải nghiệm cuộc sống tiện nghi bậc nhất chưa từng có trước nay ở Sài Gòn. Cả khách sạn lẫn căn hộ dịch vụ đều được thiết kế thật tinh tế để tầm nhìn bao quát toàn bộ khung cảnh thành phố Sài Gòn hoa lệ và hướng xa hơn nữa đến đồng bằng sông Cửu Long xanh ngắ…

Áo dài xưa và nay

Khởi nguồn từ chiếc áo giao lãnh bốn vạt ở thế kỷ 17, áo dài Việt Nam đã trải qua nhiều biến đổi để phục vụ cho nhu cầu và vai trò của người phụ nữ ở mỗi thời điểm trước khi dần định hình vào những năm 1960. Hiếm có trang phục nào vừa kín đáo, chuẩn mực, lại vừa tôn lên dáng vẻ thướt tha, mềm mại của người phụ nữ Việt Nam như chiếc áo dài truyền thống. Từng là trang phục hàng ngày của phụ nữ Việt Nam trước những năm 1970, chiếc áo dài hiện đại với khả năng biến hóa linh hoạt, từ kiểu dáng, chất liệu đến họa tiết, vẫn là nguồn cảm hứng vô tận cho các nhà thiết kế và tín đồ thời trang ở mọi lứa tuổi. Hãy cùng Elle nhìn lại các giai đoạn phát triển chính của áo dài. Biết đâu bạn sẽ tìm được nguồn cảm hứng cho một chiếc áo dài phong cách hoài cổ thật độc đáo để đón xuân? Áo giao lãnh (thế kỷ 17) Kiểu dáng sơ khai của chiếc áo dài là chiếc áo giao lãnh bốn vạt, tiền thân của áo tứ thân. Áo giao lãnh khoác ngoài yếm lót, mặc cùng váy đen và thắt lưng màu tương tự như áo tứ thân, chỉ khác là …

Dân dã bánh ổ

Bánh ổ nghe lạ với nhiều người, nhưng với những bậc cao niên ở Quảng Ngãi thì mỗi khi nghe nhắc đến lòng lại cồn cào, da diết. Họ nhớ về món bánh dân dã được chế biến từ gạo đã gắn bó với bao kiếp người gian khó. Bánh ổ chế biến khá đơn giản. Gạo được vo sạch rồi ngâm trong nước khoảng chừng hơn một giờ đồng hồ. Sau đó vớt ra chậu cùng với ít nước, cho vào cối đá xay nhuyễn để tạo thành dạng bột nước trắng tinh sóng sánh. Thêm ít gia vị cùng với nước vào để bánh sau khi ra lò có hương vị ngon hơn. Củ nén rửa sạch, giã giập, cho vào chảo dầu phộng đun sôi trên bếp đến khi ngả sang màu vàng, bốc mùi thơm thì đổ vào nước bột khuấy đều. Dạo quanh vườn nhà, cắt vài tàu lá chuối xanh mang ra vòi nước rửa sạch, lau khô, trải vào trong chiếc tràng đan bằng nan tre. Đặt nồi nước bột lên bếp, đun nhỏ lửa rồi dùng đũa cái (đũa lớn vót từ thân tre) khuấy đều. Khoảng hơn mươi phút khi bột chín, tạo thành hỗn hợp sền sệt thì nhấc xuống bếp đổ vào tràng đã trải lá chuối xanh. Tiếp đến dùng đũa cái …

Món phá lấu ngon miệng

Tên gọi phá lấu quen thuộc trong các món ẩm thực ở miền Tây Nam bộ, đặc biệt là đối với đồng bào người Hoa. Phá lấu mang một nghĩa dân dã trong đời sống. Con heo cúng ăn không hết, để giữ được lâu ngày thì phải đem tẩm ướp sau bỏ vào nồi nấu, ăn dần. Nấu phá lấu (ảnh tác giả) Nồi nước phá lấu gồm các gia vị như ngũ vị hương, quế chi, bát giác, đại hồi, tiểu hồi cùng một số vị thuốc bắc. Còn phần thịt của heo bất cứ bộ phận nào cũng đều nấu phá lấu được, từ lưỡi, tai heo, ruột heo cho đến bao tử, ... Phá lấu bao tử heo (ảnh minh họa cho bài viết, nguồn: Internet) Lòng heo, bao tử lộn trái, chà xát với muối rồi rửa lại bằng nước sạch. Tai, mũi, lưỡi heo chần sơ qua nước sôi, cạo sạch, rửa lại với nước muối. Sau đó xả lại nhiều lần bằng nước sạch. Cuối cùng, cho tất cả nguyên liệu rửa lại một lần với rượu trắng rồi để ráo nước. 
Lấy bột ngũ vị hương, nước tương, đường, muối, tiêu, tương ớt cho vào cái thố lớn trộn đều rồi ướp thịt, để chừng vài giờ cho thấm. Sau này, người ta còn làm phá…

Thịt chua ống nứa, lá ổi - món đặc sản vùng Đất Tổ

Chỉ với ý nghĩa đơn giản như thế đó nhưng đã tạo nên món ăn thân thuộc và độc đáo với người dân vùng này mà giờ đây nó đã trở thành món đặc sản mang thương hiệu của “vùng Đất Tổ”.
Món Thịt chua sở hữu hương vị chua lạ, mặc dù cũng sử dụng nguyên liệu là thịt lợn và thính giống như vài món nem chua, nem nắm, nem phùng... Nhưng khách phương xa cứ mỗi dịp về thăm Phú Thọ đều muốn đem về một phần hương vị này để làm quà. Thịt chua ăn kèm với lá ổi (ảnh: Hương Liên). Theo cách làm truyền thống của bà con nơi đây, cho dù được làm từ thịt lợn, nhưng không phải loại thịt lợn nào cũng làm được thịt chua. Món thịt chua ngon phải được làm từ thịt của loại lợn mán hoặc lợn lửng mà người Mường ở đây thường hay trêu đùa nhau là “lợn cắp nách”. Giống lợn này thường nhỏ, cân nặng chỉ khoảng 15 đến 20kg. Lợn được chăn thả tự nhiên, ăn rau cỏ mà không sử dụng bất kỳ một loại thức ăn công nghiệp nào thì mới đảm bảo được chất lượng, thịt mới săn chắc, thơm ngon. 
Khi bắt đầu chế biến thì nguyên liệu nhấ…

Ngọt lòng món cá phèn râu kho tộ!

Cá phèn là loại cá sống chủ yếu nơi môi trường nước lợ, nhưng đôi khi chúng cũng xuất hiện nơi giáp nước vùng cửa sông miền Tây Nam Bộ. Ngư dân nơi đây thường dùng chài, lưới để đánh bắt. Cá phèn râu tươi sống được bày bán nơi chợ. (Ảnh: BCT) Thức ăn chính của cá phèn là những loài giáp xác và phiêu sinh vật. Tùy theo hình dạng và kích cỡ, người ta phân biệt  2 loại cá phèn: cá phèn chỉ (con nhỏ, lớn hơn cá cơm một ít, thịt mềm và có thể ăn luôn cả xương), và cá phèn râu (con to từ 150 – 200 gram trở lên).

Cá phèn có thân suôn dài, đầu tròn, hai vây mang phát triển kéo dài như 2 sợi râu. Nửa phần thân trên cá có màu xanh xám, nửa thân dưới màu vàng tươi óng ánh như màu phèn. (Phải chăng vì vậy mà cá có tên là cá phèn râu chăng?). Cá trưởng thành đạt trọng lượng từ 200 – 500 gram/con. Thịt cá phèn có màu trắng, mềm béo, thơm ngon, ít xương và có giá trị kinh tế cao nên được các bà nội trợ miền Tây rất ưa chuộng trong việc chế biến các món ăn như: chiên tươi, kho mẳn, kho tương (ăn kèm …

Dẻo, ngọt, thơm chuối tá quạ luộc của Trà Vinh

Thoạt nhìn giống như chuối già hương nhưng trái lớn và to hơn chuối già hương gấp nhiều lần, chiều dài trái chuối khoảng 2,5 – 3 tấc. Nghe tên chuối, tôi cảm thấy hơi hổ thẹn với bản thân mình là người miền Tây chính cống mà lại mù tịt những sản vật nơi quê nhà. Và đây cũng là bài học quí giá mà tôi học được nơi chị bán hàng về loại chuối này.
Chuối tá quạ luộc được bày bán bên lề đường. (nguồn: vietgiaitri) Theo chị bán chuối, đây là đặc sản của vùng Cầu Kè (Trà Vinh). Chuối tá quạ giống như cây chuối xiêm, nhưng nhỏ cây và trái ít. Chính vì thế, nên nông dân ngày xưa chỉ trồng vài cây trong vườn nhà để ăn, chứ ít khi mang ra chợ bán vì không kinh tế. Vả lại, theo ông bà xưa nói, trồng chuối nầy không may mắn, và không nên trồng gần nhà vì ban đêm khi chuối trổ buồng thường vặn mình như đàn bà chuyển dạ phát ra tiếng động “lịch kịch” khiến người “yếu bóng vía” tưởng rằng ma nhát nên sợ. Sáng hôm sau ra vườn phát hiện buồng chuối non đã trổ bắp từ bao giờ!. Có lẽ vì thế mà loài chuối…

"Quên no" với cá bống tượng hấp me non

Bống tượng là một loài cá ngon, hiền, rất được nhiều người ưa dùng. Loài cá nầy được phân bố nhiều ở lưu vực sông Tiền và sông Hậu, nhiều nhất là nơi các ao hồ, sông rạch. Vì là một loài cá có giá trị kinh tế cao nên gần đây nhiều bà con đã tăng gia sản xuất bằng cách thả nuôi trong ao mương hoặc nuôi bè.
Cá bống tượng có thân tròn, dài, đầu to, thân điểm nhiều màu đen, vằn nâu. Chúng sống thành đàn và thích đi kiếm ăn từng cặp ở môi trường yên tĩnh. Trọng lượng trung bình mỗi con khoảng 200gr, con lớn có thể nặng trên 1 kg. Cá càng lớn thịt càng săn chắc nên người ta thường chọn những con trên nửa kg để chưng hoặc hấp. Cá bống tượng vừa bắt lên từ ao hồ.  Thịt cá bống tượng màu trắng, khi nấu chín có mùi vị thơm ngon, ngọt nước và thấy ghiền nên nhiều người đã ban tặng cho loài cá nầy là đặc sản của miền Tây. Về mặt dinh dưỡng, theo Đông y, các loại cá bống đều có vị ngọt, tính bình, vào tỳ vị, can thận, có tác dụng kiện tỳ ích khí, cường kiện gân cốt.
Cá bống tượng có thể chế biến …

Độc đáo món gỏi gà trộn lá trúc vùng Bảy Núi

Tuy là món ăn dân dã và quen thuộc với người dân, nhưng đã gây ấn tượng khó quên trong tôi khi về thăm nhà một đồng nghiệp ở vùng quê Tri Tôn. Nguyên liệu chính của món gỏi gà luộc xé phay trộn bắp chuối luộc cơm mẻ, lá trúc. (ảnh: BCT) Có thể nói, món gỏi gà trộn bắp chuối do chị của anh bạn chế biến hôm đó là một “độc chiêu” vì tài “phối ngẫu” các gia vị có sẵn nơi địa phương. Theo chị, chế biến món nầy rất công phu, không dễ dãi được và phải trải qua nhiều công đoạn với điểm nhấn chính là lá trúc và bắp chuối luộc cơm mẻ. Cơm mẻ là cơm nguội để lên men có vị chua thơm rất đặc trưng mà người dân ở vùng này hầu như nhà ai cũng có sẵn trong nhà để làm gia vị trong việc chế biến món ăn. Riêng cây trúc (lá, trái) có hương vị thơm ngon đặc trưng của vùng Thất Sơn (*). Và một bí quyết nữa theo cách chế biến của bà con trong vùng, gỏi gà trộn bắp chuối thường phải trộn ghém chuối (là bắp chuối hột, hoặc bắp chuối xiêm) với chút rau răm (hoặc lá chanh) xắt nhuyễn.  Bắp chuối xiêm (ảnh: BCT…

Đọt choại - món rau rừng “thời thượng

Dây choại là một loại dây mọc thành rừng ờ Cà Mau, Kiên Giang, Đồng Tháp và Lung Ngọc Hoàng (Hậu Giang). Miệt vườn Tây Nam bộ cũng có nhưng không nhiều bằng vùng ngập mặn Kiên Giang và Cà Mau.
Choại thuộc họ dương sỉ, loại dây leo, đọt non thường xoắn tít nên còn gọi là rau tóc quăn, vị nhạt, nhớt giống như rau đay nhưng hậu ngọt. Choại có nhiều thứ, choại rừng toàn thân và lá có màu xanh lẫn chút màu hồng tươi hoặc hồng thẩm. Choại rừng bò đến đâu bám rễ đến đó. Choại vườn thường mọc tự nhiên ở bờ tre hoặc bờ mương, xen lẫn trong vườn tạp, thân cao, to và mập hơn choại rừng. Choại vườn có vị ngọt, giòn, mùi vị hấp dẫn. Đọt choại chuẩn bị xào tép. Xưa kia, đọt choại là món ăn của người nghèo, là loại rau rừng chỉ quanh quẩn trong các bếp nghèo. Bây giờ thì loại rau này đã trở thành món ăn thời thượng, một loại rau sinh thái, rau sạch hoàn toàn không nhiễm hóa chất. Do vậy mà đọt chọai ngày nay không chỉ dành cho người bình dân kiếm hái, mà còn hấp dẫn đối với tất cả mọi người, nhất l…

Cá nướng xiên - món quà của dòng Đà Giang

Không ai biết là món cá nướng xuất hiện từ khi nào nhưng đến nay, cá nướng đã trở thành một trong những món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ cổ truyền của người dân sinh sống quanh vùng lòng hồ sông Đà. Cá dùng để nướng nhất thiết phải là cá tươi đánh bắt từ sông Đà với nhiều loại khác nhau như cá thiểu (còn gọi là cá nhác), cá măng, cá trắm, cá lăng, cá nheo…, trong đó cá thiểu và cá măng nướng được đánh giá là ngon hơn cả.
Cá được kẹp thành xiên hoặc nướng riêng từng con cho đến khi chín vàng rộm (ảnh: Tác giả). Cách sơ chế trước khi nướng cũng khá đơn giản. Cá bắt về sẽ được làm sạch, ngâm trong nước muối khoảng 10 - 15 phút rồi được tẩm ướp các loại gia vị với nguyên liệu được lấy ngay từ vườn nhà như gừng, sả, riềng, hành, hạt dổi… Sau đó một thanh tre tươi sẽ được dùng để xiên từ miệng xuống đến đuôi con cá; tùy theo trọng lượng, cá sẽ được kẹp thành từng xâu hoặc nướng riêng từng con. Nhưng dù nướng riêng hay nướng theo xâu thì cá đều được kẹp cẩn thận bằng các thanh tre tươi t…