Chuyển đến nội dung chính

Mái Dầm mùa nước dâng

TTO - Đi Cần Thơ, đang chưa biết đi đâu chơi tiếp thì bạn rủ: "Về Mái Dầm không. Mà xa nghen, có điện nhưng không có Intetnet đâu". Đi thì đi. Tôi gật và leo lên yên xe máy của bạn.
​Mái Dầm mùa nước dâng
Buổi sáng sớm và đời sống của người dân ven sông Mái Dầm vào mùa nước dâng - Ảnh: Minh Duy
Bạn nói xưa nhà ông bà nội ở ven sông Mái Dầm. Đất bờ lở riết nên "thụt dần vô trỏng". Đi đò từ bến Ninh Kiều xuống mấy tiếng. Rồi xuống bến chợ Mái Dầm chờ người trong nhà bơi ghe ra đón. "Xa mút chỉ".
Giờ thì khỏe ru. Tuyến tỉnh lộ 925 nối trung tâm thị trấn Mái Dầm với xã Phú Hữu. Vô tới Phú Hữu là bà con quen rồi. Muốn chạy xe băng vườn hay gửi xe đi xuống kiểu nào cũng được. Quanh quanh chút là tới Phú Xuân rồi vô ấp. Bạn còn người anh bà con ở đó.
1. Tranh thủ còn mạng, tôi tra: thị trấn Mái Dầm có chợ Mái Dầm thuộc huyện Châu Thành, Hậu Giang. Một vùng nông thôn đang phát triển. Sau đó thì phó mặc bạn chạy quanh những con đường nhỏ lòa xòa bóng cây nào chuối, mận, dừa, mít, xoài... và mương nước.
Nước lênh láng khắp nơi, trong những khu vườn, bên cầu và những đoạn bạn kêu "co chân lên, đoạn này toàn nước".
Nhà bạn chở tôi đến là một căn nhà quê, ngó ra mé sông, có cái bến cho ghe thuyền cặp và cánh phụ nữ ra sông làm cá, rửa chân... Chủ nhà là anh Tám Thành, thầy giáo về hưu. Chào qua chào lại, tôi được biết bạn với chủ nhà là bà con.
Anh Tám nói tôi đi tắm rồi chờ ăn cơm. Nhà tắm gạch men có hồ chứa nước, nước bơm từ sông, qua máy lọc mới xài. Đang mùa mưa nên ngoài hè đầy thau chậu lu hủ để hứng nước mưa xài thêm.
Ngồi uống nước dừa mới bẻ trên bộ ván, bạn rành rọt: "Lát coi nước dâng".
Anh Tám cười lặng lẽ: "Ba năm rồi miệt An Giang không có lũ về. Chỗ mình gần sông nước cũng lé đé. Ai dè năm nay mưa bão, nước lớn quá chừng. Mấy con lộ ven sông lở hết, phải chờ mùa nắng sửa lại. Giờ là cứ chiều tối với rạng sáng là cho con nít lên cao. Không cho phụ nữ đi xe máy kẻo không biết đường hụp chân té. Mỗi ngày cứ đều hai con nước".
​Mái Dầm mùa nước dâng
Tranh thủ có nước lớn về, người dân xung quanh bắt cá bằng cách thả lưới, thả đáy - Ảnh: Minh Duy
​Mái Dầm mùa nước dâng
Sông quê mùa nước dâng - Ảnh: Minh Duy
​Mái Dầm mùa nước dâng
Dù ít hơn xưa nhưng dòng nước dâng này vẫn mang về phù sa - Ảnh: Minh Duy
2. Quả vậy, chạng vạng tối, từ trong nhà đã thấy nước róc rách tràn vô. Cứ nhè nhẹ lên, qua lút cái cầu ngoài bến và tràn vô giữa sân. 
Anh Tám vẫn cười cười: "Tới đó thôi à. Chừng chục năm trước thì tới thềm, con nít tha hồ đóng bè chuối bơi khắp nơi trong vườn. Gà leo cây hết. Muốn xem cá thòi lòi thì tắt đèn, nhẹ nhẹ soi đèn pin, tụi nó theo nước nhảy soi sói. Mà cá giờ nhỏ xíu".
Mâm cơm dọn ra, cá điêu hồng chiên, nấu canh cà chua. Khách về không báo trước nên chị Tám ra bè cá nuôi của anh Tám ngoài sông, lựa một hai con to đãi khách.
Sáng sớm còn hơi sương, chị Tám chuẩn bị đi chợ, quần xăn vo lửng bắp chân. Tôi đòi đi theo, chị ừ và dặn: "Chú cứ đi theo tui, coi chừng trợt".
Con đường ra chợ cũng là con đường men theo sông, nhưng lút dưới màn nước lai láng. Nhưng chị nói rạng sáng là rút hết. Đi ngã vườn khô hơn, nhưng phải vòng xa, bà con đây đi quen nên đi ngã nào ngắn nhất cho tiện.
Chợ Mái Dầm nhỏ, bán toàn hàng thành phố đưa xuống. Quán cà phê ngay đầu chợ, cô chủ đang quét lau cái sàn ướt và đẫm nước. Vài hàng quán quanh đó, cánh phụ nữ quét nước, dọn dẹp, lau rửa. Cánh nam giới lo chuyện trét ximăng cái thềm, xây sửa lại mấy cái bục lên xuống.
Chủ nhật nên nhà nào cũng có một hai đứa con nít mắt tròn xoe, cười toe khoe: "Hồi hôm nước vô, lội dậm đã luôn"...
​Mái Dầm mùa nước dâng
Quán cà phê chợ Mái Dầm vẫn duy trì cà phê vợt. Cà phê bột cho vào vợt đặt trong ấm inox, ấm inox đặt trong một siêu đất. Siêu đất luôn được giữ nóng bởi nồi nước sôi bên dưới. Khi pha, chủ quán sẽ nghiêng cái siêu để rót cà phê - Ảnh: Minh Duy
​Mái Dầm mùa nước dâng
Chú chó có vẻ lo lắng nhìn nước từ từ dâng tràn sân nhà - Ảnh: Minh Duy
​Mái Dầm mùa nước dâng
Đặt lợp theo đường dẫn từ sông vào mương nhà - Ảnh: Minh Duy
3. Bữa cơm trưa hôm đó, tôi được ăn canh chua bông điên điển vàng. Cá thì chị hàng xóm biết có khách nên xách qua cho rổ cá gai. Chị nói sông giờ ít cá tự nhiên, chỉ còn cá nhỏ nhỏ như cá gai, cá ngạnh, cá chốt. Nhưng mà biết làm thì cá gai này ngon hơn cá linh. Còn rau thì là chuối cau luộc.
Anh Tám vẫn cười nhẹ. Mấy cây chuối bị nước ngập đỏ lá, tiếc buồng chuối đang mập, anh bẻ vô cho chị Tám luộc, xắt miếng chấm nước cá kho. Còn cây dừa lát anh dọn lấy củ hủ để chiều trộn gỏi với tôm. Tôm là tôm nuôi trong mương chỗ quay lưới. Toàn cây nhà trái vườn.
Bạn nói mùa mưa cũng là mùa nước dâng quê mình. Cao nhất tháng 10. Nên từ tháng 8 là đàn ông trong các nhà đều bị huy động ra đắp đất, vét mương. Năm nay cũng có ỷ y vì mấy năm nước dâng quá ít. 
Mùa nắng vừa qua lại hạn sâu, mưa muộn nên ai cũng nghĩ nước cao cùng lắm chỉ lấp ló. Ai dè trời cho mấy trận bão, mưa lớn nước dâng quá xá. Tội mấy nhà kia, bể bờ, vườn mai úng hết. Mới qua phụ đỡ mà không biết có cứu được để bán tết.
​Mái Dầm mùa nước dâng
Mớ rau mới hái ngoài rạch - Ảnh: Minh Duy
​Mái Dầm mùa nước dâng
 Rổ cá gai (cùng họ cá chốt). Theo lời chị hàng xóm, cá được bắt trên sông trước nhà - Ảnh: Minh Duy
​Mái Dầm mùa nước dâng
Món tép mương um nước dừa - Ảnh: Minh Duy
4. Đi về, lại chạy qua những con đường lầy sũng nước, ẩm thấp bóng cây. Hành trang là đủ thứ anh chị Tám “vét” ngoài vườn.
Bạn nói từ nhỏ đã theo cha từ vườn quê lên thành, nhưng lâu lâu nhớ ruộng lại chạy về, làm nông dân ít bữa rồi lại chạy lên. Mỗi chuyến đi là chắt chiu niềm nhớ.
Nhớ sông, nhớ đất, nhớ mùi khói củi, nhớ những người bà con chơn chất miệt quê, nhơn hậu và đầy tình nghĩa.
MINH DUY

BÌNH LUẬN (11)

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Làng nghề chày thớt Phú Long

Làng nghề chày thớt Phú Long ở khu phố Hòa Long, phường Lái Thiêu, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương đã tồn tại và phát triển từ hơn nửa thế kỷ qua. Đến nay, cái chày, tấm thớt Phú Long không những được ưa chuộng trên thị trường trong nước mà đã vươn xa ra thị trường các nước như: Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Lái Thiêu xưa vốn là vùng đất hoang sơ, có nhiều rừng nên nghề mộc nơi đây phát triển rất sớm nhờ nguồn nguyên liệu gỗ phong phú. Theo những người có kinh nghiệm làm chày, thớt ở Phú Long, người sáng lập ra làng nghề này là ông Hai Thiệt. Ban đầu, từ những khúc gỗ thừa của các xưởng mộc trong làng, ông mang về để tận dụng làm thớt. Sẵn nguồn nguyên liệu, lại nắm bắt nhu cầu của bà con trong vùng, ông Hai Thiệt làm thớt để bán, rồi truyền nghề lại cho con cháu sau này. Làng nghề dần được hình thành từ thời điểm những năm 1960 của thế kỷ trước và cũng để ghi công ông Hai Thiệt, người làng sau đó gọi ông là Hai Thớt.

Hiện làng nghề chày thớt Phú Long có hơn 20 cơ sở lớn, nhỏ làm việc …

Nghề đắp phù điêu ở Thạch Xá

Là vùng đất nổi tiếng với những nghề thủ công truyền thống, xã Thạch Xá (huyện Thạch Thất, Hà Nội) còn được biết đến là nơi có những người thợ đắp phù điêu tài hoa. Những người thợ Thạch Xá được nhiều người biết đến qua công việc phục chế, tân tạo nhiều công trình văn hóa tâm linh ở Việt Nam. Theo nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn, một trong số người giữ gìn và phát triển nghề đắp phù điêu của Thạch Xá thì nghề đắp phù điêu có lịch sử cách đây khoảng 200 năm. Là người theo bố học nghề từ năm 13 tuổi, nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn với tài năng và kinh nghiệm hơn 40 năm đã trực tiếp thiết kế, phục chế, tôn tạo hàng trăm tác phẩm tại các công trình di tích lịch sử, văn hóa tâm linh được Nhà nước xếp hạng. Trong đó, tiêu biểu là phục chế đầu đao (chùa Tây Phương, Thạch Thất), đắp nổi Rồng chầu mặt nguyệt (chùa Thầy, Quốc Oai), phục dựng con giống cổ chùa Sóc Sơn, xây cột trụ và đắp hoa văn con giống tại chùa Hòe Nhai, một trong những di tích kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội...

Xơ giấy dó (còn gọi …

Nuôi gà thảo mộc ở Định Quán

Nuôi gà thảo mộc, hay còn gọi là thảo dược, khác với những mô hình nuôi khác ở chỗ người nuôi bổ sung vào khẩu phần thức ăn nhiều loại thảo dược tốt có lợi cho sức khỏe của gà, góp phần thay thế hoàn toàn các loại kháng sinh và chất kích thích tố tăng trọng thường sử dụng trong quy trình nuôi gà bình thường. Nuôi gà thảo mộc là mô hình chăn nuôi kiểu mới không sử dụng kháng sinh, giúp cho thịt gà có hương vị thơm ngon, đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng. Bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán) là người tiên phong trong việc nuôi gà thảo mộc ở tỉnh Đồng Nai.

Từ lâu, ngành chăn nuôi gia súc, gia cầm đã hướng tới nền chăn nuôi sạch, bền vững và xu hướng này trở nên khá phổ biến trên thế giới. Nắm bắt được xu thế đó và nhận biết nhu cầu thị trường luôn ưu tiên sử dụng sản phẩm sạch, chất lượng, từ năm 2011, bà Cao Thị Ten đã tiến hành nuôi thử nghiệm lứa gà thảo mộc đầu tiên.


Trang trại nuôi gà thảo mộc của bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai).


Cây…