Chuyển đến nội dung chính

Lễ mừng cơm mới của người Lự Lai Châu

Nguồn: VOV.VN

Hàng năm sau khi thu hoạch mùa màng, dân tộc Lự ở tỉnh Lai Châu lại tổ chức lễ mừng cơm mới để cúng báo tổ tiên, tạ ơn trời đất và cầu mong mùa màng.


Lễ mừng cơm mới của người Lự Lai Châu (Ảnh: TTXVN)
Khi lúa bắt đầu chín, bà chủ nhà người Lự lấy gùi lúa non đầu tiên về làm xôi cốm (khảu háng) để giành làm lễ cúng cơm mới. Mâm lễ cúng chủ yếu là các sản vật do chính bàn tay lao động của con cháu từ trên nương, dưới ruộng làm ra gồm: lợn, gà, xôi, rượu... Ngoài ra, còn có các món chế biến từ cá và các loại côn trùng, măng, rau rừng.
Theo quan niệm của người Lự là dùng thịt những con thú, côn trùng chuyên phá hoại mùa màng để chế biến thành đồ lễ, ý nghĩa để răn đe những loại thú, côn trùng chuyên phá hoại mùa màng.  
Bà Tao Thị Đa, xã Bản Hon, huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu, bà cho biết: “Lễ cúng cơm mới của người Lự có từ lâu đời. Sau khi thu lúa mới về nhà thì làm lễ cúng tổ tiên, ông bà cha mẹ để tỏ lòng thành với những người đã khuất đồng thời cầu mong sức khỏe, an lành và mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu trong những năm tới”.
Lễ mừng cơm mới được người Lự làm trong nhà, ngay gian thờ linh thiêng, đây được coi là nơi trú ngụ của linh hồn tổ tiên, những người đã khuất. Ông chủ bê mâm lễ đặt lên gian thờ và khấn vái tổ tiên. Lễ cúng xong, gia chủ mời anh em họ hàng, dân bản chung vui bữa cơm thân mật. Họ cùng nhau nâng chén rượu và thưởng thức các món ăn dân tộc được chế biến từ đôi bàn tay khéo léo của chị em phụ nữ Lự. Trong lễ mừng cơm mới không thể thiếu các loại bánh truyền thống như bánh nếp, bánh chưng.
Bà Tao Thị Pénh, bản Hon 2, xã Bản Hon, huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu bộc bạch: “Nhà mình làm bánh nếp, không chỉ để thờ cúng mà còn là món để tiếp khách và làm quà. Để có bánh ngon phải chọn gạo nếp dẻo thơm và ngâm từ tối hôm trước, sáng hôm sau vớt gạo để ráo nước mới đem nghiền bột rồi nhào với đường cho nhuyễn, gói lá xong đem đồ chín…”.  
Một trong những việc cũng không thể thiếu trong Lễ Mừng Cơm Mới của người Lự là kiêng nhà. Sau khi ăn uống ông chủ gia đình đan tấm phên hình mắt cáo gọi là “ta leo”, dùng lá xanh cài và cắm trước cửa nhà. Kiêng trong 3 ngày, không mua bán, vay mượn hay cho ai bất cứ một vật gì trong nhà và nội bất xuất, ngoại bất nhập. Theo quan niệm của người Lự thì tấm phên hình mắt cáo là để trừ các loại ma tà vì cho rằng tấm phên có nhiều mắt hơn chúng. Còn kiêng nhà với mong muốn an lành, sung túc, no đủ và may mắn sẽ đến với gia đình.
Ông Tao Văn Pầu, năm nay ngoài 70 tuổi, ở xã Bản Hon, huyện Tam Đường cho biết thêm: “Trong tất cả các lễ cúng của người Lự đều cắm “ta leo”, trong đó có lễ mừng cơm mới. Cắm “ta leo” với mong muốn trừ tà, ngăn cản những điều dữ đến với gia đình, để ông bà, cha mẹ mạnh khỏe sống lâu trăm tuổi, trẻ nhỏ hay ăn chóng lớn và may mắn đến với mọi người…”.
Ngày nay đời sống vật chất, tinh thần có nhiều đổi thay, song người Lự ở Lai Châu vẫn gìn giữ, lưu truyền Lễ mừng cơm mới. Tập tục này mang tính cộng đồng cao vì các gia đình trong bản đều tổ chức và có sự tham gia của dân bản. Đây cũng là dịp để bà con gặp gỡ, mừng thành quả lao động  và tăng cường tình đoàn kết xây dựng bản mường./.

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Làng nghề chày thớt Phú Long

Làng nghề chày thớt Phú Long ở khu phố Hòa Long, phường Lái Thiêu, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương đã tồn tại và phát triển từ hơn nửa thế kỷ qua. Đến nay, cái chày, tấm thớt Phú Long không những được ưa chuộng trên thị trường trong nước mà đã vươn xa ra thị trường các nước như: Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Lái Thiêu xưa vốn là vùng đất hoang sơ, có nhiều rừng nên nghề mộc nơi đây phát triển rất sớm nhờ nguồn nguyên liệu gỗ phong phú. Theo những người có kinh nghiệm làm chày, thớt ở Phú Long, người sáng lập ra làng nghề này là ông Hai Thiệt. Ban đầu, từ những khúc gỗ thừa của các xưởng mộc trong làng, ông mang về để tận dụng làm thớt. Sẵn nguồn nguyên liệu, lại nắm bắt nhu cầu của bà con trong vùng, ông Hai Thiệt làm thớt để bán, rồi truyền nghề lại cho con cháu sau này. Làng nghề dần được hình thành từ thời điểm những năm 1960 của thế kỷ trước và cũng để ghi công ông Hai Thiệt, người làng sau đó gọi ông là Hai Thớt.

Hiện làng nghề chày thớt Phú Long có hơn 20 cơ sở lớn, nhỏ làm việc …

Nghề đắp phù điêu ở Thạch Xá

Là vùng đất nổi tiếng với những nghề thủ công truyền thống, xã Thạch Xá (huyện Thạch Thất, Hà Nội) còn được biết đến là nơi có những người thợ đắp phù điêu tài hoa. Những người thợ Thạch Xá được nhiều người biết đến qua công việc phục chế, tân tạo nhiều công trình văn hóa tâm linh ở Việt Nam. Theo nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn, một trong số người giữ gìn và phát triển nghề đắp phù điêu của Thạch Xá thì nghề đắp phù điêu có lịch sử cách đây khoảng 200 năm. Là người theo bố học nghề từ năm 13 tuổi, nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn với tài năng và kinh nghiệm hơn 40 năm đã trực tiếp thiết kế, phục chế, tôn tạo hàng trăm tác phẩm tại các công trình di tích lịch sử, văn hóa tâm linh được Nhà nước xếp hạng. Trong đó, tiêu biểu là phục chế đầu đao (chùa Tây Phương, Thạch Thất), đắp nổi Rồng chầu mặt nguyệt (chùa Thầy, Quốc Oai), phục dựng con giống cổ chùa Sóc Sơn, xây cột trụ và đắp hoa văn con giống tại chùa Hòe Nhai, một trong những di tích kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội...

Xơ giấy dó (còn gọi …

Nuôi gà thảo mộc ở Định Quán

Nuôi gà thảo mộc, hay còn gọi là thảo dược, khác với những mô hình nuôi khác ở chỗ người nuôi bổ sung vào khẩu phần thức ăn nhiều loại thảo dược tốt có lợi cho sức khỏe của gà, góp phần thay thế hoàn toàn các loại kháng sinh và chất kích thích tố tăng trọng thường sử dụng trong quy trình nuôi gà bình thường. Nuôi gà thảo mộc là mô hình chăn nuôi kiểu mới không sử dụng kháng sinh, giúp cho thịt gà có hương vị thơm ngon, đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng. Bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán) là người tiên phong trong việc nuôi gà thảo mộc ở tỉnh Đồng Nai.

Từ lâu, ngành chăn nuôi gia súc, gia cầm đã hướng tới nền chăn nuôi sạch, bền vững và xu hướng này trở nên khá phổ biến trên thế giới. Nắm bắt được xu thế đó và nhận biết nhu cầu thị trường luôn ưu tiên sử dụng sản phẩm sạch, chất lượng, từ năm 2011, bà Cao Thị Ten đã tiến hành nuôi thử nghiệm lứa gà thảo mộc đầu tiên.


Trang trại nuôi gà thảo mộc của bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai).


Cây…