Chuyển đến nội dung chính

Trận "Xích Bích" chôn vùi đến 2000 chiến thuyền trong lịch sử Việt Nam

Nguyễn Sương 
Trận "Xích Bích" chôn vùi đến 2000 chiến thuyền trong lịch sử Việt Nam
Các chiến thuyền lớn của Tây Sơn đều bị đánh chìm.

Nếu Xích Bích là trận hỏa chiến khốc liệt nhất lịch sử Trung Hoa thì trong thời phong kiến Việt Nam, ít người để ý về một trận hỏa chiến lớn diễn ra ở đầm Thị Nại.

Trận hỏa chiến kinh hoàng
Diễn ra sau trận Xích Bích 1600 năm, trận hỏa ngục Thị Nại cũng có rất nhiều điểm tương đồng. Đây cũng là trận chiến lớn nhất của Nguyễn Ánh với nhà Tây Sơn.
Thị Nại là một đầm nước mặn khổng lồ thuộc thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định ngày nay. Khi nước triều lên, quang cảnh ngập nước mênh mông không khác một mặt biển nhưng khi nước rút, để lại lòng sông với sình lầy lênh láng.
Thị Nai có vị trí chiến lược rất quan trọng, vừa giúp quan Tây Sơn phòng thủ lại vừa giúp ẩn náu sức mạnh thủy quân.
Hỏa chiến đầm Thị Nại: Trận Xích Bích dữ dội trong lịch sử VN - Ảnh 1.
Trận Thị Nại là trận hỏa chiến khốc liệt.
Đầm Thị Nại có cửa hẹp thông ra biển nên được thủy quân Tây Sơn chọn làm đại bản doanh, ngày ấy thủy quân chính là sức mạnh giúp quân Tây Sơn có thể hùng bá thiên hạ, trở thành thế lực đáng gờm của vùng Đông Nam Á.
Trong đầm Thị Nại có gần 2000 chiến thuyền, số thuyền gấp 4 lần số thuyền Ô Mã Nhi bị đánh đắm ở cửa sông Bạch Đằng bởi Trần Hưng Đạo. Ngoài ra, trong số đó có tới 3 chiến hạm Định Quốc với 60 khẩu pháo hạng nặng mỗi thuyền.
Ngay cửa vào đầm Thị Nại được trang bị các khẩu pháo hạng nặng trên hai pháo đài Gành Ráng và Phương Mai chĩa thẳng xuống. Tạo thành hệ thống phòng thủ vững chắc cho quân Tây Sơn.
Lúc bấy giờ, nước ta chia làm Đàng Trong Đông Định Vương Nguyễn Lữ đang tranh giành với Nguyễn Ánh và Đàng Ngoài do triều Tây Sơn quản lý.
Vốn có mỗi thù sâu đậm với nhà Tây Sơn, Nguyễn Ánh quyết tâm trả thù mà sau này khi dành được chiến thắng, lật đổ nhà Tây Sơn, ông đã trừng trị những người nhà Tây Sơn rất tàn bạo.
Hỏa chiến đầm Thị Nại: Trận Xích Bích dữ dội trong lịch sử VN - Ảnh 2.
Thị Nại được ví như Xích Bích đại chiến của Việt Nam.
Sau khi chiếm được Gia Định cuối năm 1802, Nguyễn Ánh cùng tướng Lê Văn Duyệt, Nguyễn Văn Thành, Võ Di Nguy, Nguyễn Văn Trương, Tống Phước Lương bàn kế sách lật đổ vương triều Tây Sơn.
Vốn hiểu rõ sức mạnh thủy quân Tây Sơn, Nguyễn Ánh cho rằng muốn đánh bại được Tây Sơn, phải tập trung đánh bại thủy quân ở đầm Thị Nại.
Thế nhưng phòng tuyến phòng thủ nghiêm ngặt này quân Nguyễn Ánh đã từng phải thất bại ê chề trước đó, vì thế lần đánh này ắt phải dùng mưu!
Sau khi bàn bạc với các tướng, mọi người đều thống nhất hỏa kế được đưa ra. Rằm tháng giêng năm Tân Dậu 1801, 2000 chiến chuyền và hơn 24 nghìn binh lính Tây Sơn đang nghiêm giới như mọi ngày, không ai ngờ rằng một biến cố kinh hoàng sắp xảy ra.
Thuyền chúa Nguyễn âm thầm tiến sát đảo Hòn Đất. Quân chúa Nguyễn, để có thể dùng hỏa kế, điều kiện là phải chờ cho trời nổi gió và thủy triều dâng lên.
Hỏa chiến đầm Thị Nại: Trận Xích Bích dữ dội trong lịch sử VN - Ảnh 3.
Cửa đầm thông ra biển bỗng thành hỏa ngục.
Nguyễn Ánh sai Nguyễn Văn Trương và Tống Phước Lương thi hành mưu kế khi thấy điều kiện thuận lợi đã đến. Hai tướng lẻn vào Hồ Cơ tới chỗ súng đại bác, châm ngòi cho một trận thủy chiến khủng khiếp nhất.
Đội đặc nhiệm 1200 người của Nguyễn Văn Thành nhanh chóng vô hiệu pháo đài Gành Ráng. Lê Văn Duyệt và Võ Di Nguy kéo toàn đội chiến thuyền xông vào.
Sự bất ngờ khiến quân Tây Sơn không kịp trở tay, hỏa công đã bao vây tứ phía, đánh chìm 3 con tàu lớn mang trên mình những khẩu pháo mạnh nhất. Cơn ác mộng còn dữ dội hơn khi gió to nổi lên khiến các thuyền neo gần nhau bị cháy lan.
Đầm Thị Nại biến thành một biển lửa khổng lồ. Tiếng la hét, gào rú, đâm chém, đạn pháo,... khung cảnh hỗn loạn như chính trận Xích Bích năm xưa tái diễn vậy.
Kết quả và ý nghĩa lịch sử
Kết quả, quân Nguyễn Ánh thiệt mạng hơn 4.000 còn phía Tây Sơn 20.000 quân bị tiêu diệt, 1.800 chiến thuyền, hơn 600 đại pháo… bị phá hủy. Trận chiến này, Nguyễn Ánh cũng gần như huy động tối đa binh lực của mình.
Ý nghĩa của cuộc chiến cũng mang tính lịch sử với sự thay đổi cục diện và tương quan sức mạnh giữa 2 thế lực mạnh nhất lúc bấy giờ.
Quân Tây Sơn vốn có thế mạnh thủy quân bổng nhiên mất đi quyền kiểm soát vùng biển, không còn có thể đe dọa khi chiến trên mặt nước như trước.
Quân Nguyễn Ánh vốn yếu thế hơn nhưng sau cuộc chiến đã dành quyền kiểm soát và giúp nâng cao sĩ khí, đẩy nhanh kết thúc của triều đại Tây Sơn.
Có bài thơ về cuộc chiến đầm Thị Nại như sau:
Chúa Nguyễn kịch chiến quyết thư hùng.
Thị Nại muôn thuyền phút hóa không!
Lửa cháy xuyên đêm, trời nước đỏ,
Gia Long một trận đại thành công!
Trận chiến sau này được nhà Nguyễn coi là "đệ nhất võ công".
Thị Nại xưa kia vũng chiến trường,
Nổi chìm thế sự mấy triều vương.
Non mây nghi ngút nơi binh dữ,
Biển ráng chưa tan bọt máu hường.
Nhạn lãnh sóng vờn gương đế bá
Phương Mai rừng đắp vết tang thương.
Bùi ngùi ngắm cảnh quay trông lại
Lớp lớp xe ai rộn phố phường...
* Tham khảo từ các nguồn:
- Phạm Văn Sơn, Việt sử tân biên, quyển 4, Sài Gòn 1961, tr.221-225.
- Huỳnh Minh, Gia Định xưa, Nxb VH-TT, 2006, tr. 148.
- Việt Nam sử lược', quyển 2, Trung tâm học liệu, Sài Gòn , 1971, tr.160
- Ngô Giáp Đậu, Hoàng Việt hưng long chí, Nxb Văn học, 1993, hồi thứ 21
theo Zing

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

PHỤ NỮ SÀI GÒN XƯA ĐẸP VÀ SÀNH ĐIỆU NHƯ THẾ NÀO?

Váy suông, bó sát, váy xòe… du nhập vào các đô thị miền Nam những năm 60, 70 và nhanh chóng được phụ nữ đón nhận. Nhiều người đến Sài Gòn lúc ấy đều ngạc nhiên về nét đẹp hiện đại và ăn mặc hợp mốt của những quý cô thành thị. Thời trang của phụ nữ Sài Gòn xưa Phụ nữ Sài Gòn – Đi về phía trước
Đôi mắt to sáng lấp lánh, khuôn miệng nhỏ xinh lanh lợi và đôi má bầu bĩnh là nét đẹp
đặc trưng của thiếu nữ Sài Gòn xưa. Đội thêm một chiếc mũ bê rê được ưa chuộng
thời điểm này làm tăng nét cá tính cho cô gái trẻ. Phong cách của người phụ nữ xinh đẹp trong bộ váy xòe chấm bi bồng bềnh, thắt
eo gọn cùng kiểu tóc sang trọng vẫn không hề lỗi mốt cho đến bây giờ. Nữ sinh lớp Đệ Tam (tương đương lớp 10) trường Quốc Gia Nghĩa Tử, Sài Gòn năm 1968. Áo dài nữ sinh trên đường Lê Lợi, đoạn trước Công ty xe hơi Kim Long
(bên cạnh thương xá Tax) năm 1965. Phụ nữ Sài Gòn năm 1963. Thời đó, vào mỗi chiều cuối tuần,
phụ nữ Sài Gòn thường đi dạo, bát phố trên đường Lê Lợi, Tự Do. Ảnh chụp vào tháng 12 năm 1967.

CHÂN DUNG CÁC MỸ NHÂN SÀI GÒN TRÊN BÌA TẠP CHÍ VIỆT NAM TRƯỚC 1975

Cùng nhìn lại ảnh của các “hotgirl” Sài Gòn để thấy nét đẹp dung dị, dịu dàng những năm tháng cũ ấy. Tạp chí “Vietnam” là ấn phẩm quốc tế được phát hành ở Sài Gòn trước năm 1975 và có rất nhiều trang bìa chụp các người đẹp nổi danh khi ấy của đất phương Nam. Có thể kể đến những cái tên như ca sĩ nổi tiếng Phạm Thị Hiếu, hotgirl Sài Gòn Nguyễn Thi Kim Anh hay nữ nghệ sĩ Bạch Lan Thanh đều góp mặt ở đây. Hãy cùng nhìn lại các mỹ nhân thời xưa để thấy nét đẹp dung dị, dịu dàng của những năm tháng cũ ấy. Túy Phượng Nguyễn Thị Túy Phượng – người nhận được giải thưởngtrang phục đẹp nhất tại Liên hoan nhạc Pop tổ chức tại Sài Gòn ngày 30/1/1972. Túy Phượng tên thật là Nguyễn Thị Kim Phụng, sinh năm 1939 tại Bạc Liêu, cùng tuổi với các nữ tài tử: Thẩm Thúy Hằng, Kiều Chinh, Kim Vui và nữ nghệ sĩ Bích Sơn. Ở tuổi 14, 15 Túy Phượng đã được khán giả yêu thích qua những vai diễn nhí nhảnh, hồn nhiên. Đến tuổi 16, 17, khi nghề nghiệp đã định hình, diễn xuất có chiều sâu, Phượng thu hút người xem tr…

Vị bánh cuốn gốc Bắc hơn nửa thế kỷ ở Sài Gòn

Dĩa bánh nóng hổi, thơm phức được tráng theo công thức truyền thống của một gia đình gốc Bắc di cư vào Sài thành từ những năm 50.

Bánh cuốn là món ăn có tiếng ở miền Bắc, đặc biệt là đất Hà thành. Từ thôn quê, thứ bánh dân dã len lỏi vào giữa phố xá, trở thành món "ruột" của người thành thị. Không rõ món ăn này du nhập vào Sài Gòn chính xác từ khi nào, tôi chỉ biết trong một con hẻm nhỏ có quán bánh cuốn do một gia đình gốc Bắc lập ra, từ khi vào Sài Gòn ngót nghét hơn 63 năm trước. Quán bánh tên Song Mộc, mở cửa chính xác vào năm 1954. Những túp lều xanh cạnh bên những tán cây tại quán Song Mộc. Ảnh: Phong Vinh. Bánh cuốn ở quán luôn nóng hổi vì người đứng bếp chỉ tráng bánh khi có khách. Lớp bánh được tráng chín tới, có độ mỏng vừa phải, mềm dai nhưng không dễ rách. Nhân bên trong không mướt như thường thấy mà hơi khô, được nêm nếm theo công thức gia truyền nên có vị khác lạ. Sau khi bánh cuốn nhân xong thì được xếp gọn ghẽ trên dĩa, rắc thêm một nhúm hành phi giòn, vàng …