Chuyển đến nội dung chính

Tuyệt kỹ săn cua “thiết giáp” đặc sản Tây Nguyên

Vỏ cứng, hung dữ, những con cua tuyệt ngon ở khu vực suối đá Ông Mô (xã Hòa Thắng, TP Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk) được đặt tên là cua “thiết giáp”, phải những tay săn cua có nghề mới bắt được.


 tuyet ky san cua “thiet giap” dac san tay nguyen hinh anh 1
Một con cua đá vừa được bắt khỏi hang
Trắng đêm theo dấu cua “thiết giáp”
Liên hệ được với Y Chiên Byă, một tay săn cua đá có tiếng ở buôn Kmleo (xã Hòa Thắng, TP Buôn Ma Thuột), tôi xin “bám càng” đi săn cua. Nhìn tôi với ánh mắt dò xét, Y Chiên cảnh báo bằng giọng Kinh lơ lớ: “Khổ lắm, xa lắm, qua một quả đồi, mấy rẫy cà phê mới tới, mất cả đêm đấy”. Thấy tôi quả quyết đòi theo, Y Chiên dặn: “Về mặc quần dài, đi ủng đề phòng rắn cắn”.
Đúng 21h, tôi cùng Y Chiên và một thanh niên người bản địa khác tên Y Nam Nie, nhà ở buôn Kosier (phường Tân Lập, TP Buôn Ma Thuột) lên đường. Ngoài hai chiếc đèn pin và một bó tre tươi đã chẻ nhỏ, họ không mang theo bất cứ đồ nghề gì. Y Chiên nói vắn tắt: “Đêm nay đi tìm hang cua, thấy thì đánh dấu lại, sáng mai mới bắt”.
Y Nam cho biết, trong những năm gần đây, do khí hậu thay đổi và tình trạng dùng điện săn bắt thủy sản tràn lan khiến cho lượng cua đá bị suy giảm rõ rệt, giá mỗi kg cua đá lên tới vài trăm nghìn đồng.
Y Nam trẻ tuổi hơn, tính cách cũng cởi mở hơn, cho hay, cua “thiết giáp” không như cua đồng, cua ruộng, chỉ sống tập trung ở lưu vực những con suối đá chạy dọc những thung lũng xen kẽ các quả đồi. Chúng thường đào hang từ trên cạn, xuyên xuống dưới sâu hàng mét đến khi nào hang có nước mới thôi.Bởi thế, nếu không phải dân trong nghề, nhìn hang cua dễ bị nhầm lẫn với hang chuột. Thêm vào đó, cua thường đào nhiều hốc, ngách thoát hiểm nhưng chúng chỉ sử dụng đúng một cửa hang làm lối ra vào. Ban đêm, khi sương bắt đầu xuống, chúng mới ra khỏi hang đi kiếm ăn.
“Trước tiên phải xác định nó ở hang nào, đi cửa nào, đánh dấu lại. Hôm sau lên đào sẽ không bị sai. Đào sâu hàng mét mà nhầm thì mất công lắm”, Y Nam nói.
Sau gần một giờ đồng hồ đi như chạy, chúng tôi cũng đến được lưu vực suối đá Ông Mô. Hai thợ săn nhẹ nhàng vạch từng lọn cỏ, cành cây lòa xòa nơi bờ suối. Bỗng Y Chiên thốt lên: “Aney leh! Aney leh!” (Đây rồi! Đây rồi!). Dưới ánh đèn pin, một chú cua đá to tướng đang lấp ló nơi cửa hang. Ánh đèn pin khiến nó đứng yên như bất động.
Tôi thì thầm với Y Nam: “Nó đang đứng yên kìa. Sao không chộp lấy?”. Y Nam ra dấu bảo tôi im lặng, còn Y Chiên làm động tác rung nhẹ cành cây bên cạnh. Con cua thấy động chạy tọt vào hang. Y Nam cẩn thận rút một que tre cắm vào gần cửa hang để đánh dấu, rồi nói: “Chộp sao được, nó nhanh lắm. Làm thế nó động, hôm sau nó bỏ đi hang khác thì mất công”.
Đêm đó, hai thợ săn tìm được hơn chục hang có cua và đánh dấu cẩn thận.
Kỹ nghệ săn cua
Tờ mờ sáng, Y Chiên và Y Nam đã lên đường cùng lỉnh kỉnh xà beng, thuổng, xô nhựa và cả một búi rơm đã vò cho nhàu nát. Đến suối đá Ông Mô, Y Nam cầm xà beng hì hục đào hố đã có đánh dấu sâu khoảng nửa mét, khoét rộng đủ để tì sát bờ vai xuống đất. Y Chiên cầm búi rơm đã vò sẵn trong lòng bàn tay rồi nhẹ nhàng đưa vào trong hang cua. Một lúc sau, Y Chiên rút tay ra, mang theo một con cua đá đầy bùn đất, hai chiếc càng cua kẹp chặt vào búi rơm.
“Thò tay không vào nó kẹp đứt thịt ngay. Thế nên mới phải dùng rơm cho nó kẹp vào đấy rồi mình lựa tay bắt nó ra”, Y Nam giải thích. Theo Y Nam, trước kia có một thanh niên người Kinh nhà ở gần khu suối Ông Mô cũng đi theo xem cánh thợ bắt cua rồi về làm theo. Nhưng anh ta chủ quan không cho búi rơm, nên bị con cua đá kẹp cứng bàn tay trong hang không sao rút ra được. “Nó nằm bẹp trên bờ suối từ sáng đến trưa khóc ầm ĩ. Anh trai nó về, cầm tay nó giật mạnh ra. Bàn tay bị cua kẹp đứt hai mảng thịt lớn cả tháng mới khỏi”, Y Nam nói.
Buổi săn cua kết thúc khi ánh mặt trời đã lên giữa đỉnh. Y Chiên mời tôi về nhà để thưởng thức món cua đá nướng. Sau gần hai tiếng hì hục chế biến, một đĩa cua đá nướng vàng ruộm bày sẵn lên mâm được mang ra, kèm theo đĩa muối hạt giã nhỏ trộn với hạt tiêu xanh giã nhuyễn. Y Chiên xé phần mai cua ra, trộn muối pha tiêu tươi xay nhuyễn vào rồi xé thịt cua chấm. So với cua biển; hoặc cua đá ở những vùng khác, cua đá “thiết giáp” suối Ông Mô thịt rắn chắc và thơm ngon hơn. 


 (Theo Báo Giao Thông)

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Làng nghề chày thớt Phú Long

Làng nghề chày thớt Phú Long ở khu phố Hòa Long, phường Lái Thiêu, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương đã tồn tại và phát triển từ hơn nửa thế kỷ qua. Đến nay, cái chày, tấm thớt Phú Long không những được ưa chuộng trên thị trường trong nước mà đã vươn xa ra thị trường các nước như: Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Lái Thiêu xưa vốn là vùng đất hoang sơ, có nhiều rừng nên nghề mộc nơi đây phát triển rất sớm nhờ nguồn nguyên liệu gỗ phong phú. Theo những người có kinh nghiệm làm chày, thớt ở Phú Long, người sáng lập ra làng nghề này là ông Hai Thiệt. Ban đầu, từ những khúc gỗ thừa của các xưởng mộc trong làng, ông mang về để tận dụng làm thớt. Sẵn nguồn nguyên liệu, lại nắm bắt nhu cầu của bà con trong vùng, ông Hai Thiệt làm thớt để bán, rồi truyền nghề lại cho con cháu sau này. Làng nghề dần được hình thành từ thời điểm những năm 1960 của thế kỷ trước và cũng để ghi công ông Hai Thiệt, người làng sau đó gọi ông là Hai Thớt.

Hiện làng nghề chày thớt Phú Long có hơn 20 cơ sở lớn, nhỏ làm việc …

Nghề đắp phù điêu ở Thạch Xá

Là vùng đất nổi tiếng với những nghề thủ công truyền thống, xã Thạch Xá (huyện Thạch Thất, Hà Nội) còn được biết đến là nơi có những người thợ đắp phù điêu tài hoa. Những người thợ Thạch Xá được nhiều người biết đến qua công việc phục chế, tân tạo nhiều công trình văn hóa tâm linh ở Việt Nam. Theo nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn, một trong số người giữ gìn và phát triển nghề đắp phù điêu của Thạch Xá thì nghề đắp phù điêu có lịch sử cách đây khoảng 200 năm. Là người theo bố học nghề từ năm 13 tuổi, nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn với tài năng và kinh nghiệm hơn 40 năm đã trực tiếp thiết kế, phục chế, tôn tạo hàng trăm tác phẩm tại các công trình di tích lịch sử, văn hóa tâm linh được Nhà nước xếp hạng. Trong đó, tiêu biểu là phục chế đầu đao (chùa Tây Phương, Thạch Thất), đắp nổi Rồng chầu mặt nguyệt (chùa Thầy, Quốc Oai), phục dựng con giống cổ chùa Sóc Sơn, xây cột trụ và đắp hoa văn con giống tại chùa Hòe Nhai, một trong những di tích kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội...

Xơ giấy dó (còn gọi …

Nuôi gà thảo mộc ở Định Quán

Nuôi gà thảo mộc, hay còn gọi là thảo dược, khác với những mô hình nuôi khác ở chỗ người nuôi bổ sung vào khẩu phần thức ăn nhiều loại thảo dược tốt có lợi cho sức khỏe của gà, góp phần thay thế hoàn toàn các loại kháng sinh và chất kích thích tố tăng trọng thường sử dụng trong quy trình nuôi gà bình thường. Nuôi gà thảo mộc là mô hình chăn nuôi kiểu mới không sử dụng kháng sinh, giúp cho thịt gà có hương vị thơm ngon, đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng. Bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán) là người tiên phong trong việc nuôi gà thảo mộc ở tỉnh Đồng Nai.

Từ lâu, ngành chăn nuôi gia súc, gia cầm đã hướng tới nền chăn nuôi sạch, bền vững và xu hướng này trở nên khá phổ biến trên thế giới. Nắm bắt được xu thế đó và nhận biết nhu cầu thị trường luôn ưu tiên sử dụng sản phẩm sạch, chất lượng, từ năm 2011, bà Cao Thị Ten đã tiến hành nuôi thử nghiệm lứa gà thảo mộc đầu tiên.


Trang trại nuôi gà thảo mộc của bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai).


Cây…