Chuyển đến nội dung chính

Lễ tạ ơn của người Dao Quần chẹt

Hàng năm, khoảng từ mồng 3 đến 29 tháng Chạp, mỗi gia đình người Dao Quần Chẹt ở Ba Vì, Hà Nội đều tổ chức một lễ cúng cuối năm tại nhà để tạ ơn Bàn Vương, tổ tiên và Tản Viên sơn thánh – vị thành hoàng đã phù hộ, che chở cho gia đình trong suốt một năm qua. Đồng thời, nhân lễ tạ ơn, đồng bào còn báo cáo về những thành quả đã đạt được trong năm, cầu mong những điều may mắn, hạnh phúc sẽ đến trong năm mới.
Lễ vật trong lễ cúng tạ ơn của người Dao Quần chẹt
Lễ vật trong lễ cúng tạ ơn của người Dao Quần chẹt.
Lễ vật cúng mời tổ tiên về ăn tết của người Dao Quần chẹt gồm một cái thủ lợn được các gia đình chọn nuôi từ nhỏ. Con lợn được làm sạch, để dưới bàn thờ tổ tiên. Một con gà trống, 42 chiếc bánh dầy (trắng, đỏ) tượng trưng cho những viên gạch, thể hiện tấm lòng của con cháu, còn là sự chuẩn bị chu toàn cho tổ tiên mang về sửa sang nhà cửa. Trên bàn thờ phải có 5 chén để rót rượu, hai bát chân hương và không thể thiếu là một bát nước trượng trưng cho cho nước thiêng tổ tiên dùng để sinh hoạt.
Khi lễ vật đã được chuẩn bị xong, thầy cúng thực hành nghi thức cúng tạ ơn, nội dung của bài khấn: “Năm Bính thân vừa qua, gia chủ rất biết ơn thuỷ tổ và tổ tiên cũng như thần núi Tản Viên đã che chở cho gia đình gặp nhiều may mắn, phù hộ chúng con làm ăn, trong năm qua nhờ sự bảo vệ của các vị mà việc chăn nuôi được nhiều thuận lợi. Lợn đầy chuồng, gà đầy sân, trâu bò trên núi cũng béo tốt đầy đàn. Với tất cả lòng biết ơn, gia chủ thành tâm kính dâng lên chư vị một con lợn, con gà và chén rượu thơm”
Thầy cúng Triệu Văn Lịch đếm tiền
Thầy cúng Triệu Văn Lịch dâng cúng tiến vàng kính biếu tổ tiên .
Sau đó, thầy cúng tiếp tục rót rượu và đếm tiền giấy cho tổ tiên. Tiền âm phủ này được đóng dấu hình tròn kính cho tổ tiên cúng biếu người âm phủ, và tiêu xài. Theo quan niệm đồng bào mỗi ngôi mộ là một ngôi nhà, nhưng với người âm có ba hồn bẩy vía thì ba hồn sẽ ở lại âm phủ trông coi nhà, bảy vía sẽ theo hương gạo về ăn tết cùng con cháu. Khi tung ‘cháo’ xin sấp ngửa và tổ tiên đã đồng ý nhận tiền giấy.
Sau khi hóa vàng gia chủ quét sạch rác ở mọi nơi trong nhà rồi hót vào chiếc lu cở mang đổ tại đường rẽ, khi gùi rác đi tay cầm theo ba nén hương và khấn: “những mong mọi điều sui xẻo, lười nhác theo rác mà đi, năm mới ăn nên làm ra, lợn gà đầy chuồng, một hạt thóc xuống trăm hạt nải mầm, bốn mùa không hạn hán ách nào xâm, tám tiết có điềm lành tiếp ứng...”.
Điệu múa chuông độc đáo của đồng bào dân tộc Dao
Điệu múa chuông độc đáo của đồng bào dân tộc Dao.
Khi phần lễ được kết thúc cũng là lúc những điệu múa chuông, múa rùa được vang lên. Đây là những điệu múa cổ truyền vô cùng đặc sắc của các chàng trai, cô gái Dao đến từ thôn Yên Sơn, xã Ba Vì, huyện Ba Vì. Những điệu múa vui nhộn với tiết tấu nhanh, khoẻ khoắn thể hiện sức mạnh, sự dẻo dai trong lao động sản xuất.
Cũng trong lễ hội này, người Dao thôn Yên Sơn cũng đã tái hiện trích đoạn múa Xuất Peng pịa chủng. Đây là một điệu múa mô phỏng việc luyện binh tướng bảo vệ tổ quốc của Bàn Vương xưa kia. Vì vậy, điệu múa này không thể thiếu trong tết nhảy của người Dao.
Người Dao tái hiện trích đoạn điệu múa Xuất peng pịa chủng
Người Dao tái hiện trích đoạn điệu múa Xuất peng pịa chủng .
Từ đời này sang đời khác, người Dao Quần chẹt ở Ba Vì vẫn giữ truyền thống làm lễ tạ ơn tổ tiên, nét văn hoá này trở thành phong tục truyền thống. Trong lễ này tất cả những khó khăn, vất vả, những mâu thuẫn, xích mích được dẹp bỏ, mọi thành viên trong gia đình dù xa, gần đều đến chung vui.
Nghi lễ thờ cúng ngày tết của dân tộc Dao Quần chẹt ở Ba Vì chỉ mang ý nghĩa tâm linh, mà còn thể hiện sự thành kính của con cháu với tổ tiên. Vì thế công tác chuẩn bị và bày trí cho nghi lễ này được đồng bào rất chú trọng.
Tố Oanh

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Làng nghề chày thớt Phú Long

Làng nghề chày thớt Phú Long ở khu phố Hòa Long, phường Lái Thiêu, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương đã tồn tại và phát triển từ hơn nửa thế kỷ qua. Đến nay, cái chày, tấm thớt Phú Long không những được ưa chuộng trên thị trường trong nước mà đã vươn xa ra thị trường các nước như: Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Lái Thiêu xưa vốn là vùng đất hoang sơ, có nhiều rừng nên nghề mộc nơi đây phát triển rất sớm nhờ nguồn nguyên liệu gỗ phong phú. Theo những người có kinh nghiệm làm chày, thớt ở Phú Long, người sáng lập ra làng nghề này là ông Hai Thiệt. Ban đầu, từ những khúc gỗ thừa của các xưởng mộc trong làng, ông mang về để tận dụng làm thớt. Sẵn nguồn nguyên liệu, lại nắm bắt nhu cầu của bà con trong vùng, ông Hai Thiệt làm thớt để bán, rồi truyền nghề lại cho con cháu sau này. Làng nghề dần được hình thành từ thời điểm những năm 1960 của thế kỷ trước và cũng để ghi công ông Hai Thiệt, người làng sau đó gọi ông là Hai Thớt.

Hiện làng nghề chày thớt Phú Long có hơn 20 cơ sở lớn, nhỏ làm việc …

Nghề đắp phù điêu ở Thạch Xá

Là vùng đất nổi tiếng với những nghề thủ công truyền thống, xã Thạch Xá (huyện Thạch Thất, Hà Nội) còn được biết đến là nơi có những người thợ đắp phù điêu tài hoa. Những người thợ Thạch Xá được nhiều người biết đến qua công việc phục chế, tân tạo nhiều công trình văn hóa tâm linh ở Việt Nam. Theo nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn, một trong số người giữ gìn và phát triển nghề đắp phù điêu của Thạch Xá thì nghề đắp phù điêu có lịch sử cách đây khoảng 200 năm. Là người theo bố học nghề từ năm 13 tuổi, nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn với tài năng và kinh nghiệm hơn 40 năm đã trực tiếp thiết kế, phục chế, tôn tạo hàng trăm tác phẩm tại các công trình di tích lịch sử, văn hóa tâm linh được Nhà nước xếp hạng. Trong đó, tiêu biểu là phục chế đầu đao (chùa Tây Phương, Thạch Thất), đắp nổi Rồng chầu mặt nguyệt (chùa Thầy, Quốc Oai), phục dựng con giống cổ chùa Sóc Sơn, xây cột trụ và đắp hoa văn con giống tại chùa Hòe Nhai, một trong những di tích kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội...

Xơ giấy dó (còn gọi …

Nuôi gà thảo mộc ở Định Quán

Nuôi gà thảo mộc, hay còn gọi là thảo dược, khác với những mô hình nuôi khác ở chỗ người nuôi bổ sung vào khẩu phần thức ăn nhiều loại thảo dược tốt có lợi cho sức khỏe của gà, góp phần thay thế hoàn toàn các loại kháng sinh và chất kích thích tố tăng trọng thường sử dụng trong quy trình nuôi gà bình thường. Nuôi gà thảo mộc là mô hình chăn nuôi kiểu mới không sử dụng kháng sinh, giúp cho thịt gà có hương vị thơm ngon, đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng. Bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán) là người tiên phong trong việc nuôi gà thảo mộc ở tỉnh Đồng Nai.

Từ lâu, ngành chăn nuôi gia súc, gia cầm đã hướng tới nền chăn nuôi sạch, bền vững và xu hướng này trở nên khá phổ biến trên thế giới. Nắm bắt được xu thế đó và nhận biết nhu cầu thị trường luôn ưu tiên sử dụng sản phẩm sạch, chất lượng, từ năm 2011, bà Cao Thị Ten đã tiến hành nuôi thử nghiệm lứa gà thảo mộc đầu tiên.


Trang trại nuôi gà thảo mộc của bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai).


Cây…