Chuyển đến nội dung chính

Khu rừng cất giữ rốn của người Xê Đăng

Trên đỉnh núi cao hun hút của dãy Ngọc Linh (Quảng Nam), người làng Tu Ton bao đời nay cùng nhau bảo vệ khu rừng kỳ lạ. Không ai được phạm vào khu rừng này của làng.
Một sáng sớm gió lạnh thấu xương, sương mù giăng phủ cây cối, già làng Hồ Văn Canh (thôn 4, xã Trà Linh, huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam) mang bọc vải cũ treo lên cành cây trong khu rừng. Bên trong bọc là phần rốn vừa rụng của đứa cháu nội. 
Rừng giữ rốn người của cả làng
Già Canh cẩn thận chọn cây cao, cành khỏe để treo bọc vải. “Phải thế cháu nội mới luôn mạnh khỏe, vững chãi như cây rừng", già nói khi đứng dưới tán lá cây, bên trên treo đầy những bọc vải khác.
Người Xê Đăng ở làng Tu Ton (thôn 4, xã Trà Linh) vẫn lưu giữ tập tục kỳ lạ này suốt bao đời nay. Ngay cạnh làng hiện đã có cả một khu ‘rừng rốn’, nơi linh thiêng của cả làng.
Khu rung cat giu ron cua nguoi Xe Dang hinh anh 1
Rốn trẻ sơ sinh sau khi rụng được người làng Tu Ton bọc kỹ trong tấm vải rồi buộc vào cây rừng khỏe mạnh.

Đi dưới những tán lá rừng đầy linh thiêng, già Canh nói người làng Tu Ton quan niệm con người sinh ra thì cái rốn là một phần cơ thể, không được chôn lấp mà phải đưa vào rừng cất giữ cẩn thận.
Khu rừng thiêng của người Xê Đăng ở Tu Ton rộng chừng 1,5 ha, cách làng độ 200 m. Trên những cành cây, các bọc vải được gói cẩn thận và buộc chặt. Đó là nơi cất giữ rốn người Xê Đăng cả trăm năm qua. 
“Rốn treo lên cây thì đứa bé sẽ mạnh khỏe. Con trai có đôi chân vững chãi, leo núi giỏi, con gái có đôi tay dịu dàng, dệt thổ cẩm khéo”, già Canh giải thích.
“Rừng này còn là nơi để người làng đi xa nhớ về nguồn cội. Trai gái đi làm, lấy vợ gả chồng nơi nào thì cũng không quên, hàng năm đều tìm về thăm rừng. Người làng dù chết đi thì bọc rốn vẫn lưu giữ mãi với cây rừng”.
Rừng thiêng không ai được xâm phạm
Các già làng ở Tu Ton, nói rằng rừng rốn với người Xê Đăng ở đây là chốn linh thiêng. Còn rừng này là còn làng.
Từ cuối năm trước, dự án mở đường vào thủ phủ sâm Ngọc Linh được triển khai. Người làng Tu Ton vừa phấn khởi vì sắp tới ôtô, xe máy có thể vào tận nơi mà không phải đi bộ leo núi hàng giờ. Nhưng họ cũng lo âu vì con đường mới có thể xuyên ngang rừng rốn.
Khu rung cat giu ron cua nguoi Xe Dang hinh anh 2
Già làng Hồ Văn Canh là người tự tay treo rốn của đứa cháu nội vào rừng. Trong năm 2016, làng Tu Ton có 9 trẻ chào đời, tất cả đều được treo rốn ở rừng theo tập tục xưa nay.
Người làng nói rằng họ bảo vệ khu rừng đến mức mới đây đã đề nghị chủ đầu tư mở đường vào vùng trồng sâm có phương án né rừng rốn - nơi họ canh giữ cẩn thận qua nhiều đời.
Già làng Hồ Văn Nam trầm ngâm nói nếu là rừng ma (nghĩa địa) thì bà con sẵn sàng di dời mồ mả để mở đường. Tuy nhiên, đây là khu rừng cất giữ nhau rốn bao đời nay của người làng, không ai được xâm phạm.
Già làng Hồ Văn Nam nói thêm xưa nay người làng có thể vào ra khu rừng bất cứ lúc nào. Nhưng là để dọn dẹp sạch sẽ chứ tuyệt nhiên không được xâm phạm gì. Tục làng không cho phép họ chặt, đốn cây hay đốt lửa. Họ cho rằng nếu phá khu rừng thì sẽ làm mất đi cái gốc của người Xê Đăng ở Tu Ton. 
Khu rung cat giu ron cua nguoi Xe Dang hinh anh 3
Đồng bào Xê Đăng ở Nam Trà My, Quảng Nam vẫn còn lưu giữ nhiều tập tục.
“Với người Xê Đăng, nơi lưu giữ phần cơ thể con người sinh ra quan trọng hơn là nơi chôn cất khi họ chết đi. Cái rừng này nó gắn bó với bà con từ thuở mới lập làng. Cha ông đã lưu giữ qua bao đời nên thế hệ chúng tôi cũng có trách nhiệm giữ gìn”, già Canh trầm ngâm nói.
Chính sự bảo vệ nghiêm ngặt của người làng mà hàng chục năm qua, núi rừng ở lưng chừng dãy Ngọc Linh không có ai xâm phạm. Ông Nguyễn Văn Trị, Hạt trưởng kiểm lâm Nam Trà My vui mừng nói rằng nơi nào có thể xảy ra phá rừng, nhưng rừng ở Trà Linh luôn được dân làng bảo vệ. Lực lượng chức năng cũng yên tâm. 
“Chúng tôi rồi cũng sẽ ra đi nhưng khu rừng này sẽ luôn ở đó, thế hệ con cháu sẽ tiếp nối truyền thống. Cha ông đã nói lại với tôi, và tôi nói với con cháu, rằng còn rừng này là còn làng Tu Ton”, già Canh nói.

.
 http://vietnamnet.vn/vn/thoi-su/tin-moi-ky-la-khu-rung-cat-giu-ron-cua-nguoi-xe-dang-355976.html
Theo Cao Thái - Thọ Hoàng/Vietnamnet

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Làng nghề chày thớt Phú Long

Làng nghề chày thớt Phú Long ở khu phố Hòa Long, phường Lái Thiêu, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương đã tồn tại và phát triển từ hơn nửa thế kỷ qua. Đến nay, cái chày, tấm thớt Phú Long không những được ưa chuộng trên thị trường trong nước mà đã vươn xa ra thị trường các nước như: Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Lái Thiêu xưa vốn là vùng đất hoang sơ, có nhiều rừng nên nghề mộc nơi đây phát triển rất sớm nhờ nguồn nguyên liệu gỗ phong phú. Theo những người có kinh nghiệm làm chày, thớt ở Phú Long, người sáng lập ra làng nghề này là ông Hai Thiệt. Ban đầu, từ những khúc gỗ thừa của các xưởng mộc trong làng, ông mang về để tận dụng làm thớt. Sẵn nguồn nguyên liệu, lại nắm bắt nhu cầu của bà con trong vùng, ông Hai Thiệt làm thớt để bán, rồi truyền nghề lại cho con cháu sau này. Làng nghề dần được hình thành từ thời điểm những năm 1960 của thế kỷ trước và cũng để ghi công ông Hai Thiệt, người làng sau đó gọi ông là Hai Thớt.

Hiện làng nghề chày thớt Phú Long có hơn 20 cơ sở lớn, nhỏ làm việc …

Nghề đắp phù điêu ở Thạch Xá

Là vùng đất nổi tiếng với những nghề thủ công truyền thống, xã Thạch Xá (huyện Thạch Thất, Hà Nội) còn được biết đến là nơi có những người thợ đắp phù điêu tài hoa. Những người thợ Thạch Xá được nhiều người biết đến qua công việc phục chế, tân tạo nhiều công trình văn hóa tâm linh ở Việt Nam. Theo nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn, một trong số người giữ gìn và phát triển nghề đắp phù điêu của Thạch Xá thì nghề đắp phù điêu có lịch sử cách đây khoảng 200 năm. Là người theo bố học nghề từ năm 13 tuổi, nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn với tài năng và kinh nghiệm hơn 40 năm đã trực tiếp thiết kế, phục chế, tôn tạo hàng trăm tác phẩm tại các công trình di tích lịch sử, văn hóa tâm linh được Nhà nước xếp hạng. Trong đó, tiêu biểu là phục chế đầu đao (chùa Tây Phương, Thạch Thất), đắp nổi Rồng chầu mặt nguyệt (chùa Thầy, Quốc Oai), phục dựng con giống cổ chùa Sóc Sơn, xây cột trụ và đắp hoa văn con giống tại chùa Hòe Nhai, một trong những di tích kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội...

Xơ giấy dó (còn gọi …

Nuôi gà thảo mộc ở Định Quán

Nuôi gà thảo mộc, hay còn gọi là thảo dược, khác với những mô hình nuôi khác ở chỗ người nuôi bổ sung vào khẩu phần thức ăn nhiều loại thảo dược tốt có lợi cho sức khỏe của gà, góp phần thay thế hoàn toàn các loại kháng sinh và chất kích thích tố tăng trọng thường sử dụng trong quy trình nuôi gà bình thường. Nuôi gà thảo mộc là mô hình chăn nuôi kiểu mới không sử dụng kháng sinh, giúp cho thịt gà có hương vị thơm ngon, đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng. Bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán) là người tiên phong trong việc nuôi gà thảo mộc ở tỉnh Đồng Nai.

Từ lâu, ngành chăn nuôi gia súc, gia cầm đã hướng tới nền chăn nuôi sạch, bền vững và xu hướng này trở nên khá phổ biến trên thế giới. Nắm bắt được xu thế đó và nhận biết nhu cầu thị trường luôn ưu tiên sử dụng sản phẩm sạch, chất lượng, từ năm 2011, bà Cao Thị Ten đã tiến hành nuôi thử nghiệm lứa gà thảo mộc đầu tiên.


Trang trại nuôi gà thảo mộc của bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai).


Cây…