Chuyển đến nội dung chính

Lễ cưới truyền thống của người Hà Nhì

Nghi lễ trong đám cưới của người Hà Nhì ở huyện Mường Tè (Lai Châu) được lưu truyền từ đời này sang đời khác. Trai gái tự do tìm hiểu, khi hai bên cùng ưng thuận tiến tới hôn nhân thì gia đình tổ chức lễ cưới.

Sau khi chọn ngày tốt và chuẩn bị các thủ tục cần thiết xong, đám cưới của đôi trai gái sẽ được thông báo tại một cuộc họp gần nhất của bản, mọi người phải có mặt chứ chủ hôn không phải đi mời từng người. Cả nhà trai và nhà gái mời cô, dì, chú, bác (à khù già mì tú ma) về để cùng lo đại sự. Người trong bản, anh em, họ hàng về dự đám cưới, tùy theo điều kiện của mỗi gia đình mà mang theo gạo, rượu, con gà...
Cô dâu xinh tươi trong trang phục truyền thống dân tộc Hà Nhì.
Tối hôm trước ngày cưới, các dãy mâm cỗ đã được dọn sẵn tại gia đình nhà trai. Chủ nhà mời đại diện các gia đình trong bản, họ tộc đến ăn cơm và bàn, thống nhất về công việc. Tại đây bàn các công việc sau: Chọn người làm chủ hôn (dế mò), làm phụ rể (ù tù thò xò); chọn đoàn người đi đón dâu với điều kiện phải là những người khỏe, am hiểu lý lẽ, đặc biệt là không nghiện rượu; phân công ở nhà chuẩn bị các công việc.

Trang phục của cô dâu, chú rể theo qui định: Chú rể đi chân đất, đầu đội khăn xếp cuốn bằng vải chàm, mặc hai lớp áo, bên trong áo trắng bẻ cổ ra ngoài, bên ngoài là áo đen truyền thống của dân tộc. Cô dâu mặc quần, áo đúng theo bản sắc thiếu nữ dân tộc Hà Nhì, chỉ có khác so với ngày thường ở chỗ, đầu chùm khăn kín, đeo thắt lưng dài và đi chân đất.
Chú rể và cô dâu chúc sức khỏe, tạ ơn những người bậc cao niên của nhà gái.
Đoàn người đón dâu vừa đi vừa đánh trống, chiêng. Khi vào nhà gái, mọi người ngồi ngay vào mâm đã đặt sẵn và ngồi theo sơ đồ, đối diện với nhà gái để chúc rượu giữa hai bên cho tiện.
Họ hàng, dân bản tập trung tại nhà gái để chúc tụng, tiễn cô dâu đi lấy chồng.
Sau nghi thức mời nước, mời thuốc của nhà gái, đoàn bên nhà trai có thể đi rửa mặt, chân tay, xong rồi về ngồi vào mâm và mỗi người bên nhà trai phải uống 4 bát rượu, có ý nghĩa tương ứng với hai chân, hai tay.

Nghi thức tiếp theo là trao đầu, chân gà của nhà trai mang theo được làm thịt ở nhà gái, các thủ tục nhận rể... Lúc này chú rể và phụ rể vẫn đứng sau cánh cửa, đến khi bố vợ, mẹ vợ cầm chai rượu, chén rượu và đồng bạc ra làm lý gọi là nhận mặt con rể.

Mẹ vợ nói: Ai là con rể của tôi?

Chú rể thưa: Con đây ạ!

Chú rể, phụ rể quỳ đầu gối xuống đất cầm khăn trên tay đón lấy ba chén rượu chia ba lần đưa lên miệng uống.

Mẹ vợ nói: Hôm qua không quen không biết, hôm nay đây mới chính thức là con rể của tôi.

Mẹ vợ ngắt lời thì chú rể, phụ rể đứng dậy đi lau nước mắt cho bố, mẹ, anh, chị trong họ nhà gái. Sau đó, chú rể, cô dâu, phụ dâu, phụ rể quay đầu về phía mâm quỳ gối xin tạ lễ trước sự cầu phúc của tất cả mọi người.

Tiếp theo là thủ tục đặt giá và cân tiền lễ của nhà họ trai mang sang, hàm ý trả một phần công lao nuôi dưỡng, sinh thành của cha mẹ cô dâu. Giá cao hay giá thấp, tiền xin nhiều hay ít căn cứ vào khả năng và điều kiện kinh tế của gia đình nhà trai. Số tiền lễ, nhà gái không nhận hết mà để lại cho nhà trai một ít. Cuối cùng, mẹ vợ đưa số tiền này dâng lên bàn thờ để thắp hương và báo cáo ông, bà tổ tiên. 
Trên đường về nhà trai, cô dâu, chú rể đội nón thể hiện sự e thẹn và tránh ma quỷ quở trách.
Trong đám cưới của người Hà Nhì, trong khi ăn uống, người dự cưới sẽ cầu phúc cho hai vợ chồng mới cưới và bỏ tiền mừng vào một cái chén không để trên bàn tiệc và phải bỏ làm 3 lần. Đây là phong tục hàm chứa sự hào phóng và trách nhiệm của mình với cô dâu, chú rể.

Sau cùng là lễ xin phúc nhằm sinh nở con cái được như ý. Lễ được tổ chức trong buồng bố, mẹ cô dâu. Bốn người gồm: chú rể, cô dâu, phụ rể, phụ dâu quỳ đầu gối, tay cầm khăn lậy xin chén rượu, giả vờ uống rồi trả chén rượu và cứ như vậy ba lần với từng người trong số bố, mẹ, chú, bác, anh, chị... của vợ.

Tiệc tan đoàn nhà trai dẫn dâu về và mang theo phần quà tạ lễ là thịt heo gồm một bên đùi, một bên vai dính đầu lợn.

Việt Hoàng/Báo Tin Tức

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Làng nghề chày thớt Phú Long

Làng nghề chày thớt Phú Long ở khu phố Hòa Long, phường Lái Thiêu, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương đã tồn tại và phát triển từ hơn nửa thế kỷ qua. Đến nay, cái chày, tấm thớt Phú Long không những được ưa chuộng trên thị trường trong nước mà đã vươn xa ra thị trường các nước như: Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Lái Thiêu xưa vốn là vùng đất hoang sơ, có nhiều rừng nên nghề mộc nơi đây phát triển rất sớm nhờ nguồn nguyên liệu gỗ phong phú. Theo những người có kinh nghiệm làm chày, thớt ở Phú Long, người sáng lập ra làng nghề này là ông Hai Thiệt. Ban đầu, từ những khúc gỗ thừa của các xưởng mộc trong làng, ông mang về để tận dụng làm thớt. Sẵn nguồn nguyên liệu, lại nắm bắt nhu cầu của bà con trong vùng, ông Hai Thiệt làm thớt để bán, rồi truyền nghề lại cho con cháu sau này. Làng nghề dần được hình thành từ thời điểm những năm 1960 của thế kỷ trước và cũng để ghi công ông Hai Thiệt, người làng sau đó gọi ông là Hai Thớt.

Hiện làng nghề chày thớt Phú Long có hơn 20 cơ sở lớn, nhỏ làm việc …

CHÂN DUNG CÁC MỸ NHÂN SÀI GÒN TRÊN BÌA TẠP CHÍ VIỆT NAM TRƯỚC 1975

Cùng nhìn lại ảnh của các “hotgirl” Sài Gòn để thấy nét đẹp dung dị, dịu dàng những năm tháng cũ ấy. Tạp chí “Vietnam” là ấn phẩm quốc tế được phát hành ở Sài Gòn trước năm 1975 và có rất nhiều trang bìa chụp các người đẹp nổi danh khi ấy của đất phương Nam. Có thể kể đến những cái tên như ca sĩ nổi tiếng Phạm Thị Hiếu, hotgirl Sài Gòn Nguyễn Thi Kim Anh hay nữ nghệ sĩ Bạch Lan Thanh đều góp mặt ở đây. Hãy cùng nhìn lại các mỹ nhân thời xưa để thấy nét đẹp dung dị, dịu dàng của những năm tháng cũ ấy. Túy Phượng Nguyễn Thị Túy Phượng – người nhận được giải thưởngtrang phục đẹp nhất tại Liên hoan nhạc Pop tổ chức tại Sài Gòn ngày 30/1/1972. Túy Phượng tên thật là Nguyễn Thị Kim Phụng, sinh năm 1939 tại Bạc Liêu, cùng tuổi với các nữ tài tử: Thẩm Thúy Hằng, Kiều Chinh, Kim Vui và nữ nghệ sĩ Bích Sơn. Ở tuổi 14, 15 Túy Phượng đã được khán giả yêu thích qua những vai diễn nhí nhảnh, hồn nhiên. Đến tuổi 16, 17, khi nghề nghiệp đã định hình, diễn xuất có chiều sâu, Phượng thu hút người xem tr…

Nghề đắp phù điêu ở Thạch Xá

Là vùng đất nổi tiếng với những nghề thủ công truyền thống, xã Thạch Xá (huyện Thạch Thất, Hà Nội) còn được biết đến là nơi có những người thợ đắp phù điêu tài hoa. Những người thợ Thạch Xá được nhiều người biết đến qua công việc phục chế, tân tạo nhiều công trình văn hóa tâm linh ở Việt Nam. Theo nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn, một trong số người giữ gìn và phát triển nghề đắp phù điêu của Thạch Xá thì nghề đắp phù điêu có lịch sử cách đây khoảng 200 năm. Là người theo bố học nghề từ năm 13 tuổi, nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn với tài năng và kinh nghiệm hơn 40 năm đã trực tiếp thiết kế, phục chế, tôn tạo hàng trăm tác phẩm tại các công trình di tích lịch sử, văn hóa tâm linh được Nhà nước xếp hạng. Trong đó, tiêu biểu là phục chế đầu đao (chùa Tây Phương, Thạch Thất), đắp nổi Rồng chầu mặt nguyệt (chùa Thầy, Quốc Oai), phục dựng con giống cổ chùa Sóc Sơn, xây cột trụ và đắp hoa văn con giống tại chùa Hòe Nhai, một trong những di tích kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội...

Xơ giấy dó (còn gọi …