Chuyển đến nội dung chính

Lễ hội cầu mùa của đồng bào Sán Chay

Lễ hội cầu mùa là một trong những lễ hội lớn với nhiều nét văn hóa đặc trưng, độc đáo và truyền thống của đồng bào dân tộc Sán Chay (huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên).

Nghệ nhân La Như Ý, thầy cúng thực hiện nghi lễ trong lễ hội cầu mùa cho biết, đồng bào dân tộc Sán Chay ở Thái Nguyên thường tổ chức Lễ hội cầu mùa vào trước hoặc sau Tết Nguyên Đán hàng năm. Vào ngày tổ chức lễ hội cầu mùa, bà con trong làng chuẩn bị đầy đủ các lễ vật như thịt gà, thịt lợn, chuẩn bị đèn nến và các lễ vật khác. Lễ vật chính trong lễ hội cầu mùa gồm có thủ lợn, đuôi lợn, chân giò, có mâm xôi, con gà, quả trứng, có các loại bánh do bà con tự làm, hoa quả, đèn, nến, 2 cây nêu để 2 bên…

Đồng bào dân tộc Sán Chay tổ chức Cúng cầu mùa.
Thầy cúng La Như Ý cho biết, với đồng bào Sán Chay, đồ vật không thể thiếu trong khi làm lễ là những bức tranh cổ đi kèm. Một bộ tranh cổ đầy đủ của các thầy cúng gồm có 28 tờ tranh, từ tranh Ngọc Hoàng, tranh chiếu mệnh… mỗi bức tranh được vẽ với những hình ảnh khác nhau, và được dùng trong những dịp khác nhau. Ví dụ, tranh dùng trong lễ cúng người chết, tranh dùng trong lễ cúng cấp sắc, tranh dùng trong lễ cầu mùa… 

Bên cạnh các bức tranh, những đồ vật cần có trong lễ cúng cầu mùa là một thanh kiếm (hoặc đao), tượng trưng cho những dụng cụ làm đất trồng trọt… Chiếc trống đất được làm từ vỏ cây, trong khi thầy cúng làm lễ cúng xin trời đất tạo mưa thuận gió hòa, thì tiếng vang từ chiếc trống đất được coi như là chiếc cầu nối trời đất, âm dương, gửi gắm và truyền tải ước vọng của bà con đến các thần linh. Tiếng trống vang thấu lên trời, để Ngọc Hoàng giao cho Thổ công có trách nhiệm phù hộ dân nơi đó 4 mùa bình an.


Điệu múa tắc xình của đồng bào dân tộc Sán Chay.
Khi các lễ vật đã chuẩn bị xong, chủ lễ trong trang phục lễ tế bắt đầu hành lễ cầu xin các thần linh phù hộ cho dân làng quanh năm mưa thuận gió hoà, mùa màng bội thu, muôn loài được sinh sôi nảy nở, làng xóm yên vui. Mọi người trong làng luôn mạnh khỏe, có cuộc sống ấm no…

Thầy cúng La Như Ý khấn xin thần linh phù hộ cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, dân làng khỏe mạnh.
Sau khi thầy cúng thực hiện xong nghi lễ quan trọng, bà con trong làng cùng nhau múa điệu múa Tắc Xình, một điệu múa độc đáo của đồng bào dân tộc Sán Chay Múa Tắc Xình trong Lễ hội cầu mùa gồm 9 điệu cơ bản như điệu thăm đường, điệu lập làng, điệu bắt quyết, điệu đánh mài dao, điệu phát nương dọn rẫy, điệu tra mố, điệu hái lượm, điệu mừng mùa vụ, điệu chim câu...

Lễ hội cầu mùa và điệu múa tắc xình của đồng bào dân tộc Sán Chay ở Thái Nguyên là phong tục văn hóa đẹp từ ngàn xưa truyền lại, mang tính nhân văn cao cả, thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn, là cầu nối tâm linh giữa đất trời và con người, thể hiện khát vọng chinh phục thiên nhiên của người dân lao động...
Phương Hà

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Bản đồ tỉnh Gia Lai

Theo dấu xưa, chuyện cũ: Trăm năm phủ thờ họ Cao

Chia sẻ Mặt tiền ngôi nhà và bộ tượng bằng gốm trên đầu cột bị kẻ trộm cưa mấtẢNH: HOÀNG PHƯƠNG Phủ thờ tộc họ Cao tại số 90, đường Đống Đa, là một trong những ngôi nhà có tuổi thọ hơn trăm năm còn sót lại ở TP.Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu với lối kiến trúc hỗn hợp Hoa - Việt. Đây là nơi khai sinh một nhà cách mạng nổi tiếng ở miền Tây Nam bộ thời chống Pháp. Ngôi nhà xưa độc đáo Mặt tiền phủ thờ giống như kiến trúc hội quán của người Hoa, nhưng bên trong bố trí theo kiểu nhà xưa Nam bộ của người Việt. Từ bộ giàn trò đến cửa võng, bao lam, hoành phi, liễn đối đều trang trí theo kiểu người Việt. Gian chính có ba bàn thờ. Các khánh thờ bằng gỗ quý được chạm trổ tinh xảo với hình lưỡng long tranh châu và các loại mai, tùng, trúc, cúc… cẩn ốc xà cừ. Bà Cao Tuyết Lệ, 79 tuổi, cháu nội của chủ nhân ngôi nhà, cho biết phủ thờ đã xuống cấp từ năm 1980. Cách đây không lâu, kẻ trộm leo rào vô cưa lấy mất bộ tượng ông mặt trời, bà mặt trăng bằng gốm trang trí ở đầu cột mặt tiền nhà. Mấy năm nay, Bảo tà…

Vịt lộn um bầu – món ngon đậm tình quê

Hột vịt lộn từ lâu đã trở thành món ăn quen thuộc trong nền văn hóa ẩm thực Việt Nam. Thường các vùng đều có cách thưởng thức trứng vịt lộn giống nhau đó luộc chín trứng rồi gỡ vỏ ăn cùng với rau răm, gừng. Nhưng món trứngvịt lộn um bầu chỉ phổ biến ở một vài nơi. Trứng vịt lộn um bầu không những là món nhậu ngon mà còn có thể  ăn với cơm gạo thơm  nóng hổi. Nguyên liệu nấu  rất đơn giản gồm một trái bầu nhỏ, gọt sạch vỏ, cắt vừa ăn; một ít rau răm, hành, ớt đỏ…. và vài quả trứng vịt lộn. Trứng đập ra tô, hành, ớt băm nhỏ. Thế là đã sẵn sàng để trổ tài một món canh ngon cho mùa hè. Phi hành với dầu vừa vàng thơm, cho bầu  vào xào đảo  đều tay khoảng vài  phút sao cho bầu chỉ chín 50 %. Sau đó  vớt bầu ra, cho trứng vào, đổ ít nước đã đun sôi, nêm các loại gia vị trên cho vừa ăn, đậy kín nắp cho trứng chín. Thơm ngon canh vịt lộn um bầu. Trứng vừa chín tới cho bầu vào, nước sôi trở lại cũng là lúc bầu chín, trở nên trắng trong. Dùng đũa khuấy nhẹ để bầu chín đều nhưng hộtvịt không bị ná…