Chuyển đến nội dung chính

Nam Định: Độc đáo phong tục xin 'lửa thánh' đầu năm cầu may

Năm nào cũng vậy, cứ vào đêm giao thừa, trong thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, người dân làng nghề sơn mài xã Yên Tiến, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định lại hô hào nhau ra đình xin “lửa thánh”.

Phong tục xin lửa thánh vào đêm 30 tết của người dân xã Yên Tiến, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định là một phong tục truyền thống có từ rất lâu đời, bên cạnh việc mong muốn một năm mới an khang thịnh vượng, gia đình được ấm no, hạnh phúc đó còn là một phong tục để tưởng nhớ đến người đã có công lao “khai thiên lập địa”, mở mang bờ cõi đất nước.
Theo lời các cụ cao niên trong làng kể lại, tập tục xin lửa thánh có từ thời vua Đinh Tiên Hoàng khi vua Đinh kéo quân từ Hoa Lư về tập trận tại thôn Cát Đằng. Người dân vì quá khâm phục vua Đinh Tiên Hoàng nên đã tôn vua lên làm thánh và thờ tại đình của làng. Kể từ đó cứ vào thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới người dân lại tổ chức lễ xin lửa thánh để tưởng nhớ đến vị vua đáng kính cũng như mong muốn bước sang một năm mới ấm no, hạnh phúc.
Từ chiều cuối năm, những thanh niên trong làng lại dành thời gian để chuẩn bị cho mình những cây đuốc sẵn sàng đợi đến thời khắc đi xin lửa thánh.
người dân xin "lửa thánh" đêm giao thừa để cầu may mắn, sự no ấm
Cây đuốc được dùng để đi xin lửa thành được làm từ những khúc tre to, dài và chắc chắn. Ở đầu mỗi cây đuốc được buộc vải và tẩm dầu hoả. Trong thời khắc chuẩn bị giao thừa, một số thanh niên, trai tráng khiêng một chiếc kiệu hoa rước tế chủ ra đình làng. Người tế chủ là một vị cao niên trong làng, phải qua tuyển chọn, gia đình tế chủ phải còn đầy đủ tất cả mọi người sống khoẻ mạnh, hạnh phúc, không vi phạm pháp luật.
Sau khi Tế chủ mở của đình xong bắt đầu diễn ra lễ rước nước. Cả làng trịnh trọng làm lễ, khiêng kiệu ra xông Đằng xin nước sau đó rước nước về để lên một nơi trang nghiêm đã quy định sẵn trên bàn thờ. Kết thúc lễ rước nước, tất cả mọi người cùng nhau đợi thời khắc giao thừa. Khi chuông đồng hồ điểm đúng 0h vị Tế chủ trịnh trọng xin lửa từ trên bàn thờ Thánh đưa qua một khe ở bên mé tường đã chuẩn bị từ trước châm vào vạt dầu ở bên ngoài sân đình và bắt đầu mở đầu cho lễ xin “lửa Thánh”.
Khi lửa vừa bùng lên, tất cả mọi người chĩa đầu cây đuốc vào để tranh lấy lửa sau đó giơ cao ngọn đuốc hò hét rồi toả về khắp các ngõ xóm. Trên các nẻo đường ai cũng thi nhau chạy thật nhanh để mong sao là người đầu tiên về nhà bởi người dân quan niệm nếu về nhà đầu tiên thì cả năm đó gia đình sẽ gặp nhiều may mắn và làm ăn phát đạt.
Lửa thánh xin được người dân dùng để thắp hương, thắp nến, nhóm bếp và khua khắp nhà với mong muốn xua đi những gì không được may mắn trong năm cũ cùng với đó là mong muốn sự ấm áp, ấm no, hạnh phúc trong năm mới.
Với ý nghĩa vô cùng to lớn đó của “lửa thánh”, người dân xã Yên Tiến luôn giữ lửa sáng trong nhà suốt 3 ngày Tết. Kết thúc buổi lễ xin lửa thánh đó, người được suy tôn làm Tế chủ sẽ có trách nhiệm làm Tế chủ cả một năm đó mỗi khi đình làng có công việc.
Thay bằng những tiếng pháo nổ đùng đoàng là những tiếng lửa tý tách, những ngọn lửa Thánh sáng rực cả vùng trời, len lỏi vào tất cả những ngõ xóm, xoá đi cái không gian tĩnh mịch của đêm tối, gợi lên bao ước mơ, hoài bão, cuộc sống ấm no, năm mới an khang thịnh vượng của người dân xã Yên Tiến.
Việt Linh

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Làng nghề chày thớt Phú Long

Làng nghề chày thớt Phú Long ở khu phố Hòa Long, phường Lái Thiêu, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương đã tồn tại và phát triển từ hơn nửa thế kỷ qua. Đến nay, cái chày, tấm thớt Phú Long không những được ưa chuộng trên thị trường trong nước mà đã vươn xa ra thị trường các nước như: Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Lái Thiêu xưa vốn là vùng đất hoang sơ, có nhiều rừng nên nghề mộc nơi đây phát triển rất sớm nhờ nguồn nguyên liệu gỗ phong phú. Theo những người có kinh nghiệm làm chày, thớt ở Phú Long, người sáng lập ra làng nghề này là ông Hai Thiệt. Ban đầu, từ những khúc gỗ thừa của các xưởng mộc trong làng, ông mang về để tận dụng làm thớt. Sẵn nguồn nguyên liệu, lại nắm bắt nhu cầu của bà con trong vùng, ông Hai Thiệt làm thớt để bán, rồi truyền nghề lại cho con cháu sau này. Làng nghề dần được hình thành từ thời điểm những năm 1960 của thế kỷ trước và cũng để ghi công ông Hai Thiệt, người làng sau đó gọi ông là Hai Thớt.

Hiện làng nghề chày thớt Phú Long có hơn 20 cơ sở lớn, nhỏ làm việc …

Nghề đắp phù điêu ở Thạch Xá

Là vùng đất nổi tiếng với những nghề thủ công truyền thống, xã Thạch Xá (huyện Thạch Thất, Hà Nội) còn được biết đến là nơi có những người thợ đắp phù điêu tài hoa. Những người thợ Thạch Xá được nhiều người biết đến qua công việc phục chế, tân tạo nhiều công trình văn hóa tâm linh ở Việt Nam. Theo nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn, một trong số người giữ gìn và phát triển nghề đắp phù điêu của Thạch Xá thì nghề đắp phù điêu có lịch sử cách đây khoảng 200 năm. Là người theo bố học nghề từ năm 13 tuổi, nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn với tài năng và kinh nghiệm hơn 40 năm đã trực tiếp thiết kế, phục chế, tôn tạo hàng trăm tác phẩm tại các công trình di tích lịch sử, văn hóa tâm linh được Nhà nước xếp hạng. Trong đó, tiêu biểu là phục chế đầu đao (chùa Tây Phương, Thạch Thất), đắp nổi Rồng chầu mặt nguyệt (chùa Thầy, Quốc Oai), phục dựng con giống cổ chùa Sóc Sơn, xây cột trụ và đắp hoa văn con giống tại chùa Hòe Nhai, một trong những di tích kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội...

Xơ giấy dó (còn gọi …

Nuôi gà thảo mộc ở Định Quán

Nuôi gà thảo mộc, hay còn gọi là thảo dược, khác với những mô hình nuôi khác ở chỗ người nuôi bổ sung vào khẩu phần thức ăn nhiều loại thảo dược tốt có lợi cho sức khỏe của gà, góp phần thay thế hoàn toàn các loại kháng sinh và chất kích thích tố tăng trọng thường sử dụng trong quy trình nuôi gà bình thường. Nuôi gà thảo mộc là mô hình chăn nuôi kiểu mới không sử dụng kháng sinh, giúp cho thịt gà có hương vị thơm ngon, đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng. Bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán) là người tiên phong trong việc nuôi gà thảo mộc ở tỉnh Đồng Nai.

Từ lâu, ngành chăn nuôi gia súc, gia cầm đã hướng tới nền chăn nuôi sạch, bền vững và xu hướng này trở nên khá phổ biến trên thế giới. Nắm bắt được xu thế đó và nhận biết nhu cầu thị trường luôn ưu tiên sử dụng sản phẩm sạch, chất lượng, từ năm 2011, bà Cao Thị Ten đã tiến hành nuôi thử nghiệm lứa gà thảo mộc đầu tiên.


Trang trại nuôi gà thảo mộc của bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai).


Cây…