Chuyển đến nội dung chính

Những chiếc áo dài mang dấu ấn lịch sử

Chiếc áo của NSND Bảy Nam (phải) và của NSND Kim Cương /// ẢNH: TƯ LIỆU CHỤP TỪ BẢO TÀNG ÁO DÀI
Thời gian đã làm những chiếc áo trong Bảo tàng Áo dài tại TP.HCM sờn vải, bạc màu. Nhưng những câu chuyện về người mặc, về việc gìn giữ từng chiếc áo luôn sống mãi.
Hàng trăm chiếc áo dài qua nhiều thế kỷ tại bảo tàng đã và đang phục vụ nhu cầu thưởng lãm nét đẹp văn hóa, mỹ thuật qua tà áo dài Việt Nam cho du khách trong và ngoài nước. Nhà thiết kế (NTK) Sĩ Hoàng cho biết đã mất hàng chục năm nghiên cứu và nhận ra đã đến lúc cần một bảo tàng cho áo dài Việt. 
Những chiếc áo dài mang dấu ấn lịch sử - ảnh 1
Toàn bộ hiện vật áo dài là những kỷ vật quý giá của chủ nhân hoặc dòng tộc để lại, sau đó được sưu tầm dưới hình thức như mua lại hay được chính chủ nhân áo dài và gia đình trao tặng. Việc sưu tầm kéo dài có khi rất nhanh chỉ vài ngày (như hiện vật của NSND Kim Cương và NSND Bảy Nam), nhưng cũng có khi là cuộc chờ đợi đến 19 năm (từ 1997 - 2016) mới có được (như hiện vật phục chế Long bào vua Bảo Đại)
Những chiếc áo dài mang dấu ấn lịch sử - ảnh 2
NTK Sĩ Hoàng
Ngoài những chiếc áo đi qua các thời kỳ lịch sử còn có cả những tà áo gắn với những chính khách, nhà ngoại giao như: áo dài của nữ tướng Nguyễn Thị Định, nhà ngoại giao Nguyễn Thị Bình, của các nghệ sĩ như Phùng Há, Bảy Nam, Bạch Tuyết, Kim Cương, diễn viên điện ảnh Trà Giang, ca sĩ Khánh Ly… Rồi những chiếc áo dài phục chế từ thế kỷ 17 đến 19 như áo dài tứ thân, năm thân, áo dài hở cổ…
Mỗi chiếc áo là một câu chuyện
NTK Sĩ Hoàng cho biết: “Bảo tàng có cả những hiện vật, là kỷ vật quý của các nữ cựu chiến binh, cựu tù chính trị được gửi về bảo tàng vào năm 2014. Mỗi chiếc áo gắn liền với một câu chuyện lịch sử. Áo đã đồng hành cùng các mẹ, các chị làm nên những chiến công lẫy lừng”. Được biết, trong đó có những chiếc áo của các nữ tù Côn Đảo lưu dấu những ngày họ mặc áo dài xuống đường biểu tình... Theo Sĩ Hoàng, thường những người khi mất đi, gia đình hay chôn theo hoặc thiêu cùng chiếc áo đẹp nhất. Số còn lại gia đình hay lưu giữ làm kỷ vật. Có những chiếc áo dài anh phải thuyết phục rất lâu để gia đình của những người nổi tiếng trao tặng bảo tàng vì đó là những hiện vật quý giá.
Trong số những chiếc áo, người viết khó quên chuyện về chiếc áo dài tân thời Lemur. NTK Sĩ Hoàng kể áo có được từ gia đình ông Nguyễn Phước Đại và bà Hồ Thị Liễm (H.Đức Hòa, tỉnh Chợ Lớn, nay là thị trấn Hậu Nghĩa, H.Đức Hòa, tỉnh Long An) kết nghĩa thông gia với gia đình ông cai tổng Võ Tấn Miềng và bà Nguyễn Thị Xuyến (Long An), con dâu họ là Nguyễn Thị Túc và chú rể là Võ Tấn Canh.
Trong sính lễ của nhà trai có chiếc áo dài này và được may năm 1942. Bà Nguyễn Thị Túc sau đó mất năm 1951, chiếc áo được chồng bà giữ gìn hơn 10 năm. Kể cả lúc chiến tranh phải lưu lạc khắp nơi ông vẫn ôm trong mình để nhớ về người vợ quá cố. Sau đó ông trao chiếc áo lại cho người con gái lớn là bà Võ Thị Ngọc. Chính nghệ sĩ Xuân Hương đã đề nghị bà Võ Thị Ngọc tặng chiếc áo quý giá này cho Bảo tàng Áo dài.
Khi được hỏi về chiếc áo mà NSND Bảy Nam mặc thể hiện vai bà mẹ trong vở kịch Lá sầu riêng, NTK Sĩ Hoàng nói đó là áo do NSND Kim Cương - con gái của NSND Bảy Nam trao tặng. Chiếc áo dài cùng khăn quàng dù đã bạc màu, đôi chỗ bị mục thủng (do đây là phục trang được mặc để diễn trong vai bà mẹ ở hàng ngàn suất diễn) nhưng mọi người nhìn thấy đều nhớ đến bà. Sau khi NSND Bảy Nam mất, chiếc áo này được gia đình cất kỹ như một kỷ vật quý giá và được tặng lại cho bảo tàng vào năm 2013.
Những chiếc áo dài mang dấu ấn lịch sử - ảnh 3
Chiếc áo dài của gia đình bà Võ Thị NgọcẢNH: TƯ LIỆU CHỤP TỪ BẢO TÀNG ÁO DÀI
Riêng về chiếc áo của NSND Phùng Há thì theo NTK Sĩ Hoàng, áo do NSƯT Nam Hùng và Tô Kim Hồng giữ gìn như một kỷ vật quý đã tặng cho bảo tàng vào năm 2014. Đây còn là chiếc áo dài mà nghệ sĩ Thanh Thanh Tâm kính tặng NSND Phùng Há mặc nhân dịp sinh nhật mừng 80 tuổi của bà (năm 1990).
Vì sao nghệ sĩ Nam Hùng được giữ áo dài của bà Phùng Há cũng được tiết lộ. Nghệ sĩ Nam Hùng là người Bắc có cha vốn là người gánh cà phê vô bán trong đoàn cải lương Năm Châu (nổi đình đám ngày xưa). Khi đoàn này lưu diễn tại Hà Nội anh em nghệ sĩ hay “nợ” tiền nước nên ông luôn lẽo đẽo đi theo đoàn như cách vừa bán vừa “đòi nợ”. Sự kiên trì của ông được bù đắp khi ông trở thành công nhân trong đoàn. Đoàn về nam thì chiến tranh xảy ra, ông cụ lạc mất người vợ và đám con ở quê, chỉ còn giữ được đứa con trai tên Nguyễn Xúy (Nam Hùng). Lúc đó Nam Hùng mới 4-5 tuổi. Rồi mấy năm sau ông cụ mất, Nam Hùng về sống với nghệ sĩ Phùng Há, bà xem như con nuôi, cho đi học chu đáo. Ông sau đó nghiễm nhiên trở thành một kép hát nổi tiếng của nhiều đoàn như: Minh Chí, Kim Chưởng, Út Bạch Lan, Dạ Lý Hương, Thanh Minh-Thanh Nga, Sài Gòn 1, đoàn 284… và giữ nhiều kỷ vật của mẹ nuôi.
Dạ Ly

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Bản đồ tỉnh Gia Lai

Theo dấu xưa, chuyện cũ: Trăm năm phủ thờ họ Cao

Chia sẻ Mặt tiền ngôi nhà và bộ tượng bằng gốm trên đầu cột bị kẻ trộm cưa mấtẢNH: HOÀNG PHƯƠNG Phủ thờ tộc họ Cao tại số 90, đường Đống Đa, là một trong những ngôi nhà có tuổi thọ hơn trăm năm còn sót lại ở TP.Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu với lối kiến trúc hỗn hợp Hoa - Việt. Đây là nơi khai sinh một nhà cách mạng nổi tiếng ở miền Tây Nam bộ thời chống Pháp. Ngôi nhà xưa độc đáo Mặt tiền phủ thờ giống như kiến trúc hội quán của người Hoa, nhưng bên trong bố trí theo kiểu nhà xưa Nam bộ của người Việt. Từ bộ giàn trò đến cửa võng, bao lam, hoành phi, liễn đối đều trang trí theo kiểu người Việt. Gian chính có ba bàn thờ. Các khánh thờ bằng gỗ quý được chạm trổ tinh xảo với hình lưỡng long tranh châu và các loại mai, tùng, trúc, cúc… cẩn ốc xà cừ. Bà Cao Tuyết Lệ, 79 tuổi, cháu nội của chủ nhân ngôi nhà, cho biết phủ thờ đã xuống cấp từ năm 1980. Cách đây không lâu, kẻ trộm leo rào vô cưa lấy mất bộ tượng ông mặt trời, bà mặt trăng bằng gốm trang trí ở đầu cột mặt tiền nhà. Mấy năm nay, Bảo tà…

Vịt lộn um bầu – món ngon đậm tình quê

Hột vịt lộn từ lâu đã trở thành món ăn quen thuộc trong nền văn hóa ẩm thực Việt Nam. Thường các vùng đều có cách thưởng thức trứng vịt lộn giống nhau đó luộc chín trứng rồi gỡ vỏ ăn cùng với rau răm, gừng. Nhưng món trứngvịt lộn um bầu chỉ phổ biến ở một vài nơi. Trứng vịt lộn um bầu không những là món nhậu ngon mà còn có thể  ăn với cơm gạo thơm  nóng hổi. Nguyên liệu nấu  rất đơn giản gồm một trái bầu nhỏ, gọt sạch vỏ, cắt vừa ăn; một ít rau răm, hành, ớt đỏ…. và vài quả trứng vịt lộn. Trứng đập ra tô, hành, ớt băm nhỏ. Thế là đã sẵn sàng để trổ tài một món canh ngon cho mùa hè. Phi hành với dầu vừa vàng thơm, cho bầu  vào xào đảo  đều tay khoảng vài  phút sao cho bầu chỉ chín 50 %. Sau đó  vớt bầu ra, cho trứng vào, đổ ít nước đã đun sôi, nêm các loại gia vị trên cho vừa ăn, đậy kín nắp cho trứng chín. Thơm ngon canh vịt lộn um bầu. Trứng vừa chín tới cho bầu vào, nước sôi trở lại cũng là lúc bầu chín, trở nên trắng trong. Dùng đũa khuấy nhẹ để bầu chín đều nhưng hộtvịt không bị ná…