Chuyển đến nội dung chính

Độc đáo đám cưới của đồng bào Cao Lan

(LV) - Đám cưới của người Cao Lan cũng như các dân tộc khác thường rất phức tạp và phải trải qua nhiều bước: dạm hỏi (đánh tiếng), ăn hỏi, giá bạc, cưới.

Với người Cao Lan xưa kia, hôn nhân nói chung đều do cha mẹ định đoạt, trai gái có thể tìm hiểu nhau qua các đám hát ví, hát đối (sình ca) nhưng đến khi đi đến quyết định hôn nhân thì phải thông qua bố mẹ và thực hiện qua nhiều nghi lễ bắt buộc.
Khi gia đình đã ưng thuận cho cô gái về làm dâu thì bố mẹ của chàng trai mượn người đi đánh tiếng. Đối với người Cao Lan, ông mối sẽ gắn bó với đôi vợ chồng đó suốt đời, nên là phải chọn rất cẩn thận, thường là phải chon người tốt, phúc hậu, song toàn, khác họ.
Lễ dạm hỏi sang nhà gái gồm có ông mối, một người đi gánh lễ gồm 1 đôi gà thiến, 12 chiếc bánh dày cùng với rượu, riêng bánh dày. Theo tục lệ Cao Lan, sau này thông gia hoặc ông mối (ông tháu) chết, nhà gái phải đưa lễ bánh dày, mỗi người chết phải đưa lễ 6 cái, nếu là ông bà thông gia chết thì phải đưa lễ 12 cái, số lượng bánh dày tương đương với lễ hôm hỏi giá bạc.
Chuẩn bị lễ vật đám hỏi
Chuẩn bị lễ vật đám hỏi.
Chọn ngày cưới cũng phải xem tuổi người con gái lợi vào những tháng nào, theo người Cao Lan các cặp tháng đi đôi với nhau để tổ chức cưới thường là tháng 2 và tháng 8; tháng 3 và tháng 9; tháng 4 và tháng 10; tháng 5 và tháng 11; tháng 6 và tháng 12.
Ông trưởng họ nhà gái thường là người đại diện cho nhà gái đưa ra yêu càu của nhà gái về đồ sính lễ thạch cưới, thường là: 5,2 nén bạc trắng, thịt lợn 120kg, rượu 12o nậm, 2 vòng tay bạc, một đôi khuyên bạc hoặc vàng, một đôi thăt lưng màu, 120 quả cau và 120 lá trầu…
Đi đón dâu phải có 2 cô gái tân, biết hát, có 1 người thạo ăn nói, một người biết tiếp trầu, một phù rể gánh 1 đôi dậu trong đựng 24 chiếc bánh dày, một tấm vải, 2 con gà trống. Hôm đón dâu còn đem theo 1 con lợn, mặc dù hôm trước đã gánh đủ lễ sang nhà gái. Lúc dâu ra cửa có ông san sui khấn thiên cẩu ( chó trời), để nó không theo đến nhf chồng làm hại cô dâu, sau đó vứt 2 chiếc bánh dày nhỏ di với ý nghĩa là để thiên cẩu ăn, nhà gái cử 2 cô gái thuộc loại gái tân, sạch sẽ, ăn mặc đẹp đi dưa dâu.
Nhà trai phải làm lễ đặt trầu vào đầu tháng, thường là vào mùng 1 vì người con gái đó còn trinh trắng, nếu đưa lễ vào ngày rằm thì người con gái đó đã có 1 đời chồng.
Lễ đón dâu của người Cao Lan
Lễ đón dâu của người Cao Lan.
Lễ cưới, gần hết thơi gian ăn giá bạc, nhà trai cũng đã chuẩn bị đầy đủ cho lễ cưới, lúc này ông mối đại diện cho nhà trai tới gia đình nhà gái bàn bạc và định ngày cưới. Trước hôn lễ 1 hôm nhà trai phải mang đầy đủ các lễ vật đã thoả thuận sang nhà gái để chuẩn bị cho hôm đón dâu. Đến ngày đón dâu, trước khi sang nhà gái những lễ vật và trang phục của những người đi đón dâu dều được tâp trung lại chính giữa để ông quan lang là phép.
Đoàn đi đón dâu gồm có 6 người, đi đầu là ông quan lang, chú rể, cô đón dâu, người gánh và ông mối đi sau cùng.
Có thể nói nét độc đáo nhất trong lễ cưới của người Cao Lan chính là nghi lễ Chặn đường của nhà gái. Khi đoàn đón dâu của nhà trai đến cửa, muốn vào nhà phải biết hát sình ca. Nhà gái cho căng dải lụa ở bậc thang lên nhà, để nhà trai đến cổng này phải dừng lại. Bao giờ nhà gái cũng hát trước, khoảng 4 bài, nội dung chào hỏi, sau đó nhà trai hát trả lời, thường là người dẫn đường hát.
Tục chăng dây chặn đường của người Cao Lan
Tục chăng dây chặn đường của người Cao Lan.
Nội dung điệu sình hát trong đám cưới thường là nhà trai hỏi nhà gái tại sao lại có dây chăng giữa đường, nhà gái thách cưới rồi sao còn chăng dây này. Nhà gái hát trả lời rằng các vị từ mãi xa về đến đây mỏi mệt, đứng lại tạm nghỉ chân, uống nước. Nhà trai đối lại mời nhà gái cùng uống rượu uống trà, uống xong rồi, cất dây đó mở đường cho nhà trai vào nhà cùng uống rượu… đó là những bài có sẵn. Cứ hát qua lại như vậy trong khoảng 1 đến 2h. Và rồi qua những câu sình, nhà gái bị thuyết phục sẽ tự động mở đường cho nhà trai vào đón dâu.
Từng câu hát sình ca tha thiết như những lời thủ thỉ tâm tình bao trùm không khí vui tươi của đám cưới. Những lời ca mộc mạc mà say đắm trở thành lối hát giao duyên không thể thiếu của các thế hệ người Cao Lan.
Tuệ Bình (Ảnh; internet)

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Làng nghề chày thớt Phú Long

Làng nghề chày thớt Phú Long ở khu phố Hòa Long, phường Lái Thiêu, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương đã tồn tại và phát triển từ hơn nửa thế kỷ qua. Đến nay, cái chày, tấm thớt Phú Long không những được ưa chuộng trên thị trường trong nước mà đã vươn xa ra thị trường các nước như: Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Lái Thiêu xưa vốn là vùng đất hoang sơ, có nhiều rừng nên nghề mộc nơi đây phát triển rất sớm nhờ nguồn nguyên liệu gỗ phong phú. Theo những người có kinh nghiệm làm chày, thớt ở Phú Long, người sáng lập ra làng nghề này là ông Hai Thiệt. Ban đầu, từ những khúc gỗ thừa của các xưởng mộc trong làng, ông mang về để tận dụng làm thớt. Sẵn nguồn nguyên liệu, lại nắm bắt nhu cầu của bà con trong vùng, ông Hai Thiệt làm thớt để bán, rồi truyền nghề lại cho con cháu sau này. Làng nghề dần được hình thành từ thời điểm những năm 1960 của thế kỷ trước và cũng để ghi công ông Hai Thiệt, người làng sau đó gọi ông là Hai Thớt.

Hiện làng nghề chày thớt Phú Long có hơn 20 cơ sở lớn, nhỏ làm việc …

Bản đồ tỉnh Gia Lai

Nuôi gà thảo mộc ở Định Quán

Nuôi gà thảo mộc, hay còn gọi là thảo dược, khác với những mô hình nuôi khác ở chỗ người nuôi bổ sung vào khẩu phần thức ăn nhiều loại thảo dược tốt có lợi cho sức khỏe của gà, góp phần thay thế hoàn toàn các loại kháng sinh và chất kích thích tố tăng trọng thường sử dụng trong quy trình nuôi gà bình thường. Nuôi gà thảo mộc là mô hình chăn nuôi kiểu mới không sử dụng kháng sinh, giúp cho thịt gà có hương vị thơm ngon, đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng. Bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán) là người tiên phong trong việc nuôi gà thảo mộc ở tỉnh Đồng Nai.

Từ lâu, ngành chăn nuôi gia súc, gia cầm đã hướng tới nền chăn nuôi sạch, bền vững và xu hướng này trở nên khá phổ biến trên thế giới. Nắm bắt được xu thế đó và nhận biết nhu cầu thị trường luôn ưu tiên sử dụng sản phẩm sạch, chất lượng, từ năm 2011, bà Cao Thị Ten đã tiến hành nuôi thử nghiệm lứa gà thảo mộc đầu tiên.


Trang trại nuôi gà thảo mộc của bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai).


Cây…