Chuyển đến nội dung chính

Một điểm dừng thú vị trên hành trình Tây Bắc

Nguyễn Thế Lượng –
Dưới chân đỉnh núi Khau A cao sừng sững, từ bao đời nay, nơi đây là địa bàn sinh sống của đồng bào dân tộc Tày. Xưa kia vùng đất này có tên là Mường Luông, sau này đổi tên là Nghĩa Đô. Trên hành trình khám phá Tây Bắc, Mường Luông có thể sẽ là một điểm dừng chân thú vị cho du khách.   
DL_1Bản Tày nằm nép mình dưới chân núi, không gian yên ả, thanh bình.
Cách trung tâm huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai gần 30 km về hướng Đông Bắc, Mường Luông là một thung lũng bằng phẳng và tuyệt đẹp, được bao bọc bởi những triền núi điệp trùng, nhấp nhô tựa sóng lượn. Trong đó, đỉnh núi Khau A với thảm thực vật xanh mướt soi bóng xuống dòng Nậm Luông uốn lượn đã tạo nên một khung cảnh bình yên và rất đỗi thơ mộng. Đó là nơi từ hàng trăm năm nay đồng bào dân tộc Tày sinh cơ lập nghiệp, trồng cây hái trái.
Đến Mường Luông lần đầu, ít ai có thể hình dung sau khi đã vượt một quãng đường đèo dốc hiểm trở lại hiện ra trước mặt một vùng đất xanh tươi, hiền hòa đến thế. Mặt khác, trải qua nhiều thế kỷ, con người vùng đất này đã tạo nên những phong tục tập quán, văn hóa mang đậm bản sắc của dân tộc mình.
DL_2Dệt thổ cẩm – một nghề truyền thống của đồng bào Tày.
Ở đây, có sự hội tụ của cảnh sắc tự nhiên, văn hóa bản làng, ẩm thực, phong tục tập quán và văn hóa dân gian. Những căn nhà sàn truyền thống nằm chênh vênh nhưng vững chãi bên dòng Nậm Luông tạo nên một khung cảnh hữu tình, thơ mộng. Ở Mường Luông hiện vẫn còn gần 100 căn nhà sàn đã có tuổi đời 60-70 năm. Theo người già trong các bản Tày, những căn nhà sàn ấy được làm từ thân những cây gỗ to trên núi cao.
DL_3
Đứng trên cao nhìn xuống, Mường Luông là một lòng chảo với những cánh đồng lúa bát ngát, xen giữa là những con đường nhỏ đi vào các bản, cùng dòng suối Nậm Luông mang dòng nước trong mát uốn lượn quanh làng. Trên suối, dàn cọn nước truyền thống của người Tày được dựng lên với nhịp quay đều đều đã tạo nên một bức tranh độc đáo. Xung quanh là những triền núi nhấp nhô với thảm thực vật xanh tạo nên một không gian tươi mát. Đến Mường Luông, du khách như được thả hồn mình vào một không gian thanh bình, được bao bọc bởi khí hậu trong lành.
DL_6
Mường Luông là vùng đất xưa, lưu giữ một kho tàng văn hóa dân gian từ bao đời. Người Tày nơi đây có hàng trăm câu chuyện cổ, hơn 300 câu tục ngữ dân gian, câu đố, câu hát đồng dao, hàng trăm bài hát then cổ truyền cùng với các phong tục truyền thống như lễ ăn cơm mới, lễ cúng then, lễ về nhà mới, lễ đặt tên, hội cốm, lễ cưới, đám ma… Theo các nghệ nhân, vốn văn hóa dân gian ở Mường Luông là do người Tày nơi đây sáng tác và lưu truyền từ đời này sang đời khác.
Ẩm thực ở Mường Luông cũng có sự đa dạng và độc đáo. Những món ăn của người Tày vừa gắn với phong tục vừa mang những bản sắc đặc trưng của dân tộc mình. Có dịp đến đây, du khách không thể nào bỏ qua các món ăn độc đáo như vịt bầu lam ống nứa, nem măng đắng, gà xào kiệu, cá suối nướng, canh lá chua, lợn cắp nách… Cách chế biến những món ăn này đều có phần nào những bí quyết riêng của người Tày nơi đây.
Nằm trong địa bàn Tây Bắc và là một không gian Tây Bắc thu nhỏ với sự hội tụ của tiềm năng du lịch mang đậm bản sắc, cư dân bản địa ở Mường Luông đã tổ chức dịch vụ du lịch theo hình thức du lịch cộng đồng. Đồng bào Tày vùng này đã trở thành những “hướng dẫn viên du lịch” làng bản.
Để đến được Mường Luông, từ Hà Nội, du khách theo đường cao tốc Nội Bài- Lào Cai hay theo quốc lộ 70 đến trung tâm thị trấn Phố Ràng (Bảo Yên, Lào Cai) rồi rẽ theo quốc lộ 279 hướng Đông Bắc khoảng 30 km sẽ đến được Mường Luông (Nghĩa Đô ngày nay).
Đến Mường Luông dù ở thời điểm nào, mùa nào trong năm, du khách có thể thong dong dạo bước trên những con đường làng để thư thái tâm hồn, chiêm ngưỡng những chiếc cọn nước khổng lồ, lội suối và thăm viếng, tìm hiểu sinh hoạt trong bản làng.
Nếu du khách dừng chân ở gia đình nào, có nhu cầu ăn nghỉ tại đó thì chủ nhà sẽ sẵn sàng phục vụ. Ngoài việc chuẩn bị cho khách giường nằm bằng những tấm đệm phoi bào bằng gỗ quế truyền thống, các chủ nhà còn chế biến các món ăn mang phong cách đặc trưng của đồng bào Tày, với những món khá lạ lẫm với người dưới xuôi như lợn cắp nách, vịt quay kiểu đồng bào dân tộc thiểu số, cá suối lam, thịt trâu sấy, măng rừng, xôi ngũ sắc… Cung cách phục vụ chân tình, thân thiện của các gia đình người Tày khiến du khách thấy ấm áp, gần gũi.
Đặc biệt, trên căn nhà sàn truyền thống, các gia đình người Tày ở Mường Luông có thể biểu diễn cho du khách xem những tiết mục hát then, hát yếu truyền thống, kể cho khách nghe về văn hóa bản địa, phong tục tập quán. Nhờ thế, không chỉ được nghỉ ngơi thư giãn mà du khách còn được khám phá vốn văn hóa mỗi khi đến Mường Luông.

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Làng nghề chày thớt Phú Long

Làng nghề chày thớt Phú Long ở khu phố Hòa Long, phường Lái Thiêu, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương đã tồn tại và phát triển từ hơn nửa thế kỷ qua. Đến nay, cái chày, tấm thớt Phú Long không những được ưa chuộng trên thị trường trong nước mà đã vươn xa ra thị trường các nước như: Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Lái Thiêu xưa vốn là vùng đất hoang sơ, có nhiều rừng nên nghề mộc nơi đây phát triển rất sớm nhờ nguồn nguyên liệu gỗ phong phú. Theo những người có kinh nghiệm làm chày, thớt ở Phú Long, người sáng lập ra làng nghề này là ông Hai Thiệt. Ban đầu, từ những khúc gỗ thừa của các xưởng mộc trong làng, ông mang về để tận dụng làm thớt. Sẵn nguồn nguyên liệu, lại nắm bắt nhu cầu của bà con trong vùng, ông Hai Thiệt làm thớt để bán, rồi truyền nghề lại cho con cháu sau này. Làng nghề dần được hình thành từ thời điểm những năm 1960 của thế kỷ trước và cũng để ghi công ông Hai Thiệt, người làng sau đó gọi ông là Hai Thớt.

Hiện làng nghề chày thớt Phú Long có hơn 20 cơ sở lớn, nhỏ làm việc …

Nghề đắp phù điêu ở Thạch Xá

Là vùng đất nổi tiếng với những nghề thủ công truyền thống, xã Thạch Xá (huyện Thạch Thất, Hà Nội) còn được biết đến là nơi có những người thợ đắp phù điêu tài hoa. Những người thợ Thạch Xá được nhiều người biết đến qua công việc phục chế, tân tạo nhiều công trình văn hóa tâm linh ở Việt Nam. Theo nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn, một trong số người giữ gìn và phát triển nghề đắp phù điêu của Thạch Xá thì nghề đắp phù điêu có lịch sử cách đây khoảng 200 năm. Là người theo bố học nghề từ năm 13 tuổi, nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn với tài năng và kinh nghiệm hơn 40 năm đã trực tiếp thiết kế, phục chế, tôn tạo hàng trăm tác phẩm tại các công trình di tích lịch sử, văn hóa tâm linh được Nhà nước xếp hạng. Trong đó, tiêu biểu là phục chế đầu đao (chùa Tây Phương, Thạch Thất), đắp nổi Rồng chầu mặt nguyệt (chùa Thầy, Quốc Oai), phục dựng con giống cổ chùa Sóc Sơn, xây cột trụ và đắp hoa văn con giống tại chùa Hòe Nhai, một trong những di tích kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội...

Xơ giấy dó (còn gọi …

Nuôi gà thảo mộc ở Định Quán

Nuôi gà thảo mộc, hay còn gọi là thảo dược, khác với những mô hình nuôi khác ở chỗ người nuôi bổ sung vào khẩu phần thức ăn nhiều loại thảo dược tốt có lợi cho sức khỏe của gà, góp phần thay thế hoàn toàn các loại kháng sinh và chất kích thích tố tăng trọng thường sử dụng trong quy trình nuôi gà bình thường. Nuôi gà thảo mộc là mô hình chăn nuôi kiểu mới không sử dụng kháng sinh, giúp cho thịt gà có hương vị thơm ngon, đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng. Bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán) là người tiên phong trong việc nuôi gà thảo mộc ở tỉnh Đồng Nai.

Từ lâu, ngành chăn nuôi gia súc, gia cầm đã hướng tới nền chăn nuôi sạch, bền vững và xu hướng này trở nên khá phổ biến trên thế giới. Nắm bắt được xu thế đó và nhận biết nhu cầu thị trường luôn ưu tiên sử dụng sản phẩm sạch, chất lượng, từ năm 2011, bà Cao Thị Ten đã tiến hành nuôi thử nghiệm lứa gà thảo mộc đầu tiên.


Trang trại nuôi gà thảo mộc của bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai).


Cây…