Chuyển đến nội dung chính

Bảo tàng văn hóa của người Churu

Linh mục Nguyễn Đức Ngọc là người khởi xướng thành lập Bảo tàng để lưu giữ những giá trị văn hóa của dân tộc Churu ở Tây Nguyên. Bảo tàng văn hóa Churu là địa chỉ tham quan, khám phá hấp dẫn mỗi khi du khách đến huyện Đơn Dương (Lâm Đồng). 
Có mặt trên vùng đất của người Churu ở Đơn Dương từ năm 1972, linh mục Nguyễn Đức Ngọc đã bắt đầu học tiếng nói, chữ viết, lối sống, phong tục, tập quán của người Churu bản địa. Với những trải nghiệm, hiểu biết của mình, ông đã thấy cái đẹp, sự phong phú trong văn hóa vật thể và phi vật thể của dân tộc Churu cần phải được bảo tồn, gìn giữ để không bị mai một theo thời gian. Và khi chính thức trở thành linh mục giáo xứ Ka Đơn vào năm 1998, ông đã có điều kiện để thực hiện ý tưởng thu thập các hiện vật và tạo nên một Bảo tàng văn hóa Churu đồ sộ như hiện nay.
Bảo tàng văn hóa của người Churu (thôn Doom A, xã Lạc Xuân) trưng bày hàng nghìn hiện vật trên nhiều lĩnh vực như: lễ hội, nhạc cụ, ẩm thực, phục trang... Tất cả các hiện vật đã thể hiện một bề dày truyền thống văn hóa trong cuộc sống của đồng bào Churu trên vùng đất cao nguyên trải qua nhiều thế hệ.

Linh mục Nguyễn Đức Ngọc đã tập hợp các già làng người Churu có trình độ để đi tìm, sưu tập hiện vật. Sau gần 20 năm, Bảo tàng văn hóa của người Churu đã hình thành với diện tích gần 40m2 hiện đang trưng bày nhiều hiện vật có giá trị được hệ thống, sắp xếp theo từng chủ đề và gọi tên bằng cả tiếng Việt và tiếng Churu. Nhờ vậy, đồng bào Churu cũng như đồng bào các dân tộc khác sống trong vùng và du khách dễ dàng đến tìm hiểu, tham quan.


Đồ trang sức của phụ nữ dân tộc Churu được trưng bày tại Bảo tàng.


Mâm cơm sử dụng trong bữa ăn hàng ngày của người Churu.


Đồ gia dụng được chế tác bằng đồng của người Churu.


Đàn ống tre, tù và, sáo... được sử dụng trong các dịp lễ hội của buôn làng người Churu.


Các dụng cụ nông nghiệp của người Churu.


Các loại nỏ của người Churu.


Cối xay gạo cổ truyền của người Churu.


Niêu gác trên bếp dùng để đựng thức ăn.


Bát sử dụng trong bữa ăn hàng ngày của người Churu.


Ché để đựng rượu cần của người Churu.


Các loại nơm để bắt cá.


Bầu đủ kích cỡ được khoét rỗng ruột, treo gác bếp để đựng các vật dụng thiết yếu trong sinh hoạt gia đình.


Các con thú được làm bằng sừng là đồ thủ công mỹ nghệ dùng để trang trí.


Chén bạc sử dụng trong những gia đình giàu có.


Góc trưng bày các hiện vật trong dịp lễ hội của người Churu.


Một góc trưng bày các hiện vật gắn liền với sinh hoạt đời thường của người Churu.


Các em học sinh đến tham quan Bảo tàng văn hóa của người Churu.

Ngoài việc sưu tầm hiện vật, linh mục Nguyễn Đức Ngọc còn khuyến khích người Churu gìn giữ truyền thống văn hóa của dân tộc. Ví như, mỗi dịp lễ hội lớn của người Churu như đám cưới, lễ an táng, lễ xây mồ mả…, ông nhắc đồng bào ăn mặc theo y phục truyền thống; hay mỗi khi thánh lễ, thay vì đánh chuông thì ông cho sử dụng tiếng cồng chiêng để báo hiệu.

Vì biết được “ngôn ngữ là thành trì đầu tiên và cũng là thành trì cuối cùng của một dân tộc” nên 
linh mục Nguyễn Đức Ngọc luôn rất coi trọng việc bảo tồn, phát huy vốn ngôn ngữ của đồng bào Churu qua việc biên soạn các tài liệu văn hóa bằng tiếng Churu. Hiện tại, linh mục Nguyễn Đức Ngọc và nhóm biên soạn vẫn đang hoàn thành cuối từ điển “Churu phổ thông” để phục vụ công tác nghiên cứu văn hóa, phong tục, lối sống của dân tộc Churu.

Với quy mô hiện vật khá đầy đủ cùng nhiều tài liệu quý giá bằng tiếng Churu, Bảo tàng văn hóa của người Churu mà linh mục Nguyễn Đức Ngọc dày công gây dựng từ lâu đã là nguồn tư liệu quý giá cho sinh viên, học viên văn hóa các trường đại học làm đề tài nghiên cứu về chủ đề dân tộc học./.
 
Bài và ảnh: Nguyễn Vũ Thành Đạt

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Làng nghề chày thớt Phú Long

Làng nghề chày thớt Phú Long ở khu phố Hòa Long, phường Lái Thiêu, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương đã tồn tại và phát triển từ hơn nửa thế kỷ qua. Đến nay, cái chày, tấm thớt Phú Long không những được ưa chuộng trên thị trường trong nước mà đã vươn xa ra thị trường các nước như: Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Lái Thiêu xưa vốn là vùng đất hoang sơ, có nhiều rừng nên nghề mộc nơi đây phát triển rất sớm nhờ nguồn nguyên liệu gỗ phong phú. Theo những người có kinh nghiệm làm chày, thớt ở Phú Long, người sáng lập ra làng nghề này là ông Hai Thiệt. Ban đầu, từ những khúc gỗ thừa của các xưởng mộc trong làng, ông mang về để tận dụng làm thớt. Sẵn nguồn nguyên liệu, lại nắm bắt nhu cầu của bà con trong vùng, ông Hai Thiệt làm thớt để bán, rồi truyền nghề lại cho con cháu sau này. Làng nghề dần được hình thành từ thời điểm những năm 1960 của thế kỷ trước và cũng để ghi công ông Hai Thiệt, người làng sau đó gọi ông là Hai Thớt.

Hiện làng nghề chày thớt Phú Long có hơn 20 cơ sở lớn, nhỏ làm việc …

Nghề đắp phù điêu ở Thạch Xá

Là vùng đất nổi tiếng với những nghề thủ công truyền thống, xã Thạch Xá (huyện Thạch Thất, Hà Nội) còn được biết đến là nơi có những người thợ đắp phù điêu tài hoa. Những người thợ Thạch Xá được nhiều người biết đến qua công việc phục chế, tân tạo nhiều công trình văn hóa tâm linh ở Việt Nam. Theo nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn, một trong số người giữ gìn và phát triển nghề đắp phù điêu của Thạch Xá thì nghề đắp phù điêu có lịch sử cách đây khoảng 200 năm. Là người theo bố học nghề từ năm 13 tuổi, nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn với tài năng và kinh nghiệm hơn 40 năm đã trực tiếp thiết kế, phục chế, tôn tạo hàng trăm tác phẩm tại các công trình di tích lịch sử, văn hóa tâm linh được Nhà nước xếp hạng. Trong đó, tiêu biểu là phục chế đầu đao (chùa Tây Phương, Thạch Thất), đắp nổi Rồng chầu mặt nguyệt (chùa Thầy, Quốc Oai), phục dựng con giống cổ chùa Sóc Sơn, xây cột trụ và đắp hoa văn con giống tại chùa Hòe Nhai, một trong những di tích kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội...

Xơ giấy dó (còn gọi …

Nuôi gà thảo mộc ở Định Quán

Nuôi gà thảo mộc, hay còn gọi là thảo dược, khác với những mô hình nuôi khác ở chỗ người nuôi bổ sung vào khẩu phần thức ăn nhiều loại thảo dược tốt có lợi cho sức khỏe của gà, góp phần thay thế hoàn toàn các loại kháng sinh và chất kích thích tố tăng trọng thường sử dụng trong quy trình nuôi gà bình thường. Nuôi gà thảo mộc là mô hình chăn nuôi kiểu mới không sử dụng kháng sinh, giúp cho thịt gà có hương vị thơm ngon, đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng. Bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán) là người tiên phong trong việc nuôi gà thảo mộc ở tỉnh Đồng Nai.

Từ lâu, ngành chăn nuôi gia súc, gia cầm đã hướng tới nền chăn nuôi sạch, bền vững và xu hướng này trở nên khá phổ biến trên thế giới. Nắm bắt được xu thế đó và nhận biết nhu cầu thị trường luôn ưu tiên sử dụng sản phẩm sạch, chất lượng, từ năm 2011, bà Cao Thị Ten đã tiến hành nuôi thử nghiệm lứa gà thảo mộc đầu tiên.


Trang trại nuôi gà thảo mộc của bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai).


Cây…