Chuyển đến nội dung chính

Lam mắc nguộc

Lam mắc nguộc tức là lam bắp chuối, một món ăn độc dáo của người Tày Tây Bắc. Bởi đây là món ăn mà nguyên liệu đều sẵn có ở thiên nhiên nhưng lại vô cùng hấp dẫn, thực khách khi được thưởng thức, dù chỉ một lần sẽ nhớ mãi không quên.
Trước hết xin nói về lam ở Tây Bắc, không chỉ người Tày, nhiều dân tộc khác cũng dùng cách lam. Người ta có thể lam cơm thay cho xôi, hoặc nấu, lam thức ăn thay cho cách chế biến thông thường. Món ăn bằng cách lam sẽ thơm ngon bội phần. Lam đã đi vào đời sống nghệ thuật ẩm thực, để rồi ai đã từng nghe câu hát:
                   “Mời anh xơi miếng cơm lam
                    Của em cô gái áo chàm”.
 Là lại cứ day dứt mãi trong lòng khi lỗi hẹn cùng Tây Bắc. 
Muốn có cơm lam ngon, phải chọn được ống nứa non, dày vừa phải, tiếng Tày gọi là “Bảng pào ón”, cho gạo nếp hoặc thức ăn vào ống nứa, đổ nước vừa đúng độ theo yêu cầu từng món, nút lại bằng lá rồi đặt vào đống lửa cho đến khi chín. Với món lam mắc nguộc cần có những nguyên liệu chính là: thịt sóc nâu và bi chuối rừng cùng một số gia vị. Rừng Tây Bắc rất nhiều các loại quả, hạt, là món ăn yêu thích của sóc (tô roọc). Chúng chuyền cành nhanh thoăn thoắt, ngó nghiêng cảnh giác rồi nhảy xuống đất kiếm ăn, khi có động lại vút lên cao. Muốn bắt được chúng, người Tày phát dọn một lối đi nhỏ nơi nhiều mồi ngon rồi đặt bẫy, loại bẫy này người Tày gọi là “hảng cắp” (Chính sự mô phỏng chiếc bẫy này mà các nghệ nhân đã sáng tạo nên điệu múa sạp nổi tiếng, niềm tự hào của các dân tộc Tây Bắc)... Sóc bắt được, vùi gio nóng để dễ vặt lông, sau đó thui vàng, rửa sạch, khi mổ không để dính nước vào nội tạng, úp cả con xuống thớt, dùng gọng dao dần cho nát xương thịt, rồi băm nhỏ, ướp gia vị. Gia vị không thể thiếu là hạt dổi, hạt mắc khén (còn gọi là hạt sẻn, thơm, cay như hạt tiêu nhưng rất dậy mùi), lá húng rừng (hom húng đông), chút mẻ, tất cả giã nhỏ, bóp kĩ với thịt sóc. Lựa bi chuối rừng (mắc nguộc) loại có màu tím, bóc bẹ già, thái nhỏ cho vào chậu nước vo gạo mươi phút (hoặc nước lã pha chút muối) cho hết chát và trắng ra hơn. Sau đó vắt khô, trộn đều và bóp kĩ với thịt sóc, đem nhồi vào ống nứa non, đốt trên bếp. Khi lam mắc nguộc chín, hương toả ra từ miệng ống thơm nức, kích thích dịch vị. Người đã từng được thưởng thức nhiều lần, mà cảm giác thèm ăn vẫn không kìm được. Khi ăn, người nội trợ tước bỏ vỏ ngoài ống nứa đã bị cháy rồi chẻ ống nứa làm bốn phần, gỡ nhẹ phần lõi xếp khoanh lên đĩa như một vành trăng khuyết, nơi góc khuyết để đồ chấm. Đồ để chấm phải là muối tinh giã kĩ với ớt rừng nướng mới đúng điệu. Thành phẩm có phần giống món giò xào nhưng ngả màu tím của hoa chuối rừng, thơm nức mũi. Khi ăn, thực khách dùng đũa bẻ “vành trăng khuyết” chấm với đồ chấm, dùng nhấm rượu hoặc ăn với cơm thì thật là tuyệt. Vị ngọt của hoa chuối rừng và vị ngọt của thịt sóc cộng hưởng ngọt lịm, hoà cùng vị bùi và hương thơm của gia vị; vị cay tê tê của mắc khén, của ớt và húng rừng, mãi không tan trên đầu lưỡi. Ôi món ăn dân dã mà sao thân quý và thi vị đến thế!
Du khách có dịp lên Tây Bắc có thể thưởng thức món lam mắc nguộc ở các nhà hàng, khách sạn. Song chỉ khi đến thăm các gia đình người Tày, được chính tay người con gái Tày dịu dàng chế biến,khách tận hưởng hương vị lam mắc nguộc trong tiếng rừng náo nức, trong tiếng đàn tính nảy lên những cung bậc trong trẻo, vui tươi, mới thấm được cái thú ẩm thực của người dân nơi đây.
Xin nói thêm rằng, món này không dễ kiếm lắm, vì tuy sóc có góp phần phá hoại mùa màng, nhưng bà con Tây Bắc đánh bắt có chừng mực để còn bảo tồn thiên nhiên, góp phần sinh thái cho “rừng vàng” ngày thêm giàu đẹp. Mà cũng có lẽ vì thế mà món lam mắc nguộc càng được coi là món ăn quý.

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Làng nghề chày thớt Phú Long

Làng nghề chày thớt Phú Long ở khu phố Hòa Long, phường Lái Thiêu, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương đã tồn tại và phát triển từ hơn nửa thế kỷ qua. Đến nay, cái chày, tấm thớt Phú Long không những được ưa chuộng trên thị trường trong nước mà đã vươn xa ra thị trường các nước như: Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Lái Thiêu xưa vốn là vùng đất hoang sơ, có nhiều rừng nên nghề mộc nơi đây phát triển rất sớm nhờ nguồn nguyên liệu gỗ phong phú. Theo những người có kinh nghiệm làm chày, thớt ở Phú Long, người sáng lập ra làng nghề này là ông Hai Thiệt. Ban đầu, từ những khúc gỗ thừa của các xưởng mộc trong làng, ông mang về để tận dụng làm thớt. Sẵn nguồn nguyên liệu, lại nắm bắt nhu cầu của bà con trong vùng, ông Hai Thiệt làm thớt để bán, rồi truyền nghề lại cho con cháu sau này. Làng nghề dần được hình thành từ thời điểm những năm 1960 của thế kỷ trước và cũng để ghi công ông Hai Thiệt, người làng sau đó gọi ông là Hai Thớt.

Hiện làng nghề chày thớt Phú Long có hơn 20 cơ sở lớn, nhỏ làm việc …

Bản đồ tỉnh Gia Lai

Nuôi gà thảo mộc ở Định Quán

Nuôi gà thảo mộc, hay còn gọi là thảo dược, khác với những mô hình nuôi khác ở chỗ người nuôi bổ sung vào khẩu phần thức ăn nhiều loại thảo dược tốt có lợi cho sức khỏe của gà, góp phần thay thế hoàn toàn các loại kháng sinh và chất kích thích tố tăng trọng thường sử dụng trong quy trình nuôi gà bình thường. Nuôi gà thảo mộc là mô hình chăn nuôi kiểu mới không sử dụng kháng sinh, giúp cho thịt gà có hương vị thơm ngon, đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng. Bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán) là người tiên phong trong việc nuôi gà thảo mộc ở tỉnh Đồng Nai.

Từ lâu, ngành chăn nuôi gia súc, gia cầm đã hướng tới nền chăn nuôi sạch, bền vững và xu hướng này trở nên khá phổ biến trên thế giới. Nắm bắt được xu thế đó và nhận biết nhu cầu thị trường luôn ưu tiên sử dụng sản phẩm sạch, chất lượng, từ năm 2011, bà Cao Thị Ten đã tiến hành nuôi thử nghiệm lứa gà thảo mộc đầu tiên.


Trang trại nuôi gà thảo mộc của bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai).


Cây…