Chuyển đến nội dung chính

Lầu Bảo Đại – bông hoa đẹp bên vịnh Nha Trang



KTNĐ – Biệt thự Cầu Đá (còn gọi lầu Bảo Đại – Nha Trang) là tên gọi chung của một quần thể kiến trúc gồm 5 ngôi biệt thự và một số kiến trúc phụ trợ khác được xây dựng vào năm 1923 trên núi Cảnh Long (núi Chụt), một núi nhỏ nhưng rất nổi tiếng ở Nha Trang bởi địa thế đặc biệt.Biet_dien_BaoDai (01)_resize

Từ trung tâm thành phố Nha Trang, đi dọc theo “phố biển” Trần Phú về phía nam tới gần cuối đường, sát bến cảng, sẽ gặp một ngọn núi nhỏ bên trái với một con đường nhỏ dẫn lên. Đi theo lối này lên núi, một không gian tràn đầy màu sắc hoa lá và khung cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp mở rộng. Những kiến trúc xinh xắn ẩn hiện sau những tán cây.
Đó là khu biệt thự Cầu Đá, hay vẫn thường được gọi là lầu Bảo Đại – Nha Trang.

BIỆT THỰ CẦU ĐÁ – NHỮNG BÔNG HOA BÊN VỊNH NHA TRANG

Trong những năm đầu thập kỷ 20 của thế kỷ 20, chính quyền Pháp ở Đông Dương đã triển khai một chiến lược nghiên cứu biển ở biển Đông và khu vực Đông Nam Á. Đó là tiền đề cho việc ra đời Hải học viện Đông Dương (sau này là Viện Hải dương học Nha Trang, thuộc tỉnh Khánh Hòa).
Nhưng trước khi Hải học viện Đông Dương được thành lập và xây dựng, người Pháp đã thiết lập một cơ sở hạ tầng – kiến trúc khác ở thành phố biển này để làm nơi ăn ở, làm việc, nghỉ ngơi cho các nhà nghiên cứu khoa học, các nhà hải dương học đến từ phương Tây.
Đó là khu biệt thự Cầu Đá trên núi Cảnh Long, nằm sát bờ biển, gần cảng Cầu Đá, hiện thuộc địa phận phường Vĩnh Nguyên, TP.Nha Trang, Khánh Hòa.
Biệt thự Cầu Đá là tên gọi chung của một quần thể kiến trúc gồm 5 ngôi biệt thự và một số kiến trúc phụ trợ khác được xây dựng vào năm 1923 trên núi Cảnh Long (còn có tên khác là núi Chụt), một núi nhỏ nhưng rất nổi tiếng ở Nha Trang bởi địa thế đặc biệt.Biet_dien_BaoDai (25)_resizeCảnh Long được ví như một con rồng xanh chạy dài ôm lấy biển Nha Trang. Vị trí xây dựng biệt thự nằm trên mỏm núi nhô ra phía biển với diện tích mặt bằng khoảng 12ha, có độ cao 50m so với mực nước biển.
Năm ngôi biệt thự tọa lạc trên 3 mỏm đồi cao của núi Cảnh Long, được người Pháp đặt bằng 5 cái tên rất lãng mạn của 5 loài cây – hoa được trồng nhiều trong khuôn viên khu biệt thự.
Biệt thự thứ nhất nằm ở ngọn đồi cuối cùng của mỏm núi nhô ra gần biển nhất có tên là “Les Agaves” – Xương Rồng, biệt thự thứ hai ở ngọn đồi tiếp theo về phía trong đất liền là “Les Frangipaniers” – Bông Sứ; ba biệt thự còn lại nằm trên ngọn đồi thứ ba lần lượt có tên: “Les Bouguinvillés” – Bông Giấy, “Les Flamboyants” – Phượng Vĩ, “Les Badamniers” – Cây Bàng.
Chính tiến sĩ Armand Krempt (người Pháp gốc Đức), sau này là giám đốc đầu tiên của Hải học viện Đông Dương là người trực tiếp chỉ huy thiết kế xây dựng đồ án biệt thự Cầu Đá. Sau khi hoàn thành xây dựng biệt thự, người Pháp xây dựng Hải học viện Đông Dương vào năm 1925, nằm ngay gần đó.
Tiến sĩ Armand Krempt cũng là chủ nhân đầu tiên của biệt thự Xương Rồng – biệt thự có vị trí và kiến trúc đẹp nhất.
Năm ngôi biệt thự đều được xây dựng với quy mô nhỏ nhắn, xinh xắn, có 2 tầng, theo phong cách cổ điển Pháp. Tuy kiến trúc mỗi biệt thự đều khác nhau nhưng lại có nét tương đồng, thống nhất.
Đó là sự đơn giản trong hình khối với những chi tiết trang trí vừa phải, trang nhã, không quá cầu kỳ rườm rà nhưng cũng không hề khô cứng đơn điệu. Tất cả hệ thống cửa đều 2 lớp trong kính ngoài chớp phù hợp với khí hậu nhiệt đới.Biet_dien_BaoDai (16)_resizeCác tác giả đã kết hợp khéo léo giữa kiến trúc phương Tây với nghệ thuật hoa viên phương Đông, tạo sự hài hòa trong tổng thể giữa kiến trúc công trình, sân vườn và cảnh quan thiên nhiên. Năm ngôi biệt thự Cầu Đá được ví như những bông hoa đẹp bên vịnh Nha Trang, tô điểm thêm cho nhan cho phố biển.
TỚI LẦU BẢO ĐẠI – NHA TRANG
Năm 1926, Bảo Đại lên ngôi hoàng đế, và trở thành vị vua cuối cùng của nhà Nguyễn – triều đại phong kiến cuối cùng trong lịch sử Việt Nam.
Trong bối cảnh có nhiều biến động về chính trị, ngoại giao, người Pháp đã chuyển giao hai ngôi biệt thự Xương Rồng và Bông Sứ cho triều đình nhà Nguyễn và vua Bảo Đại nhằm đạt những lợi thế chính trị.Biet_dien_BaoDai (06)_resizeTrong quãng thời gian từ năm 1940 – 1945, vua Bảo Đại và hoàng hậu Nam Phương cùng gia đình đã thường xuyên tới nơi đây nghỉ ngơi và giải trí, câu cá, tắm biển… Vì lý do đó, khu biệt thự Cầu Đá được gọi chung là lầu Bảo Đại – Nha Trang.
Biệt thự Xương Rồng và Bông Sứ – hai ngôi biệt thự đẹp nhất – được vua Bảo Đại và hoàng hậu Nam Phương sử dụng, nghỉ ngơi trong một khoảng thời gian không quá ngắn ngủi và để lại nhiều dấu ấn. Cửa hướng đông của biệt thự Bông Sứ có lối đi sang biệt thự Xương Rồng được tạo thành hoa viên.
Còn biệt thự Xương Rồng – lại là một điểm ngắm cảnh tuyệt vời vì nằm ở mỏm núi vươn ra biển. Từ đây có thể ngắm được khung cảnh bao la của vịnh Nha Trang, nhìn thấy cả thành phố bên bờ biển có dáng cong mềm mại.
Biệt thự Xương Rồng quay thẳng về hướng đông, đón mặt trời buổi sáng, đón gió lộng từ biển. Từ đây cũng có lối xuống bến tàu, lối xuống bãi tắm rất đẹp có tên là bãi tắm Hoàng Hậu. Bãi tắm Hoàng Hậu tuy nhỏ nhưng được coi là một trong bãi tắm đẹp nhất Nha Trang.
Ở đường ra bãi tắm nơi gành biển có hòn đá tảng to là nơi vua Bảo Đại thường ngồi câu cá.Biet_dien_BaoDai (13)_resize
Biet_dien_BaoDai (12)_resizeNăm 1954, sau khi người Pháp thất bại ở Điện Biên Phủ, hiệp định Genève được ký kết và nước Việt Nam tạm thời chia làm hai miền. Gia đình tổng thống Ngô Đình Diệm trở thành chủ nhân mới của hai biệt thự Xương Rồng và Bông Sứ.
Biệt thự đổi tên: Xương Rồng thành Nghinh Phong (đón gió) và Bông Sứ thành Vọng Nguyệt (ngắm trăng). Và trong rất nhiều những cái tên của cụm kiến trúc này, như biệt thự Cầu Đá, biệt điện Cầu Đá, dinh Bảo Đại – Nha Trang, biệt điện Bảo Đại – Nha Trang… thì cái tên lầu Bảo Đại là cái tên phổ biến nhất, được sử dụng nhiều nhất.
CÒN LẠI DẤU XƯA?
Sau khi đất nước thống nhất vào năm 1975, khu biệt thự Cầu Đá – lầu Bảo Đại trở thành một điểm tham quan, du lịch.
Các biệt thự xưa hiện được khai thác kinh doanh khách sạn. Một số kiến trúc khác được xây mới như nhà hàng Bảo Đại, nhà hàng Hoàng Hậu, một số nhà nghỉ và các công trình phụ trợ khác.Biet_dien_BaoDai (09)_resize
Biet_dien_BaoDai (17)_resizeNăm ngôi biệt thự đã có gần một 100 năm tuổi. Thời gian và những tác động của con người đã tạo ra ít nhiều làm biến đổi.
Việc khai thác kinh doanh những biệt thự này và xây dựng thêm các công trình khác trong khuôn viên có những dấu hiệu ảnh hưởng tiêu cực đến cảnh quan và không gian kiến trúc. Bên cạnh đó, việc phát triển các dịch vụ du lịch cũng tạo nên hệ lụy xấu về môi trường.
Mong đợi rằng, trong tương lai, khu du lịch Bảo Đại sẽ có một quy hoạch xây dựng mới để bảo tồn cảnh quan kiến trúc và môi trường tốt hơn, để lầu Bảo Đại mãi vẫn là những bông hoa tô điểm thêm cho nhan sắc của thành phố biển Nha Trang.
BÀI & ẢNH: HÀ THÀNH

Tạp chí Kiến Trúc Nhà Đẹp – số tháng 6-2016

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

PHỤ NỮ SÀI GÒN XƯA ĐẸP VÀ SÀNH ĐIỆU NHƯ THẾ NÀO?

Váy suông, bó sát, váy xòe… du nhập vào các đô thị miền Nam những năm 60, 70 và nhanh chóng được phụ nữ đón nhận. Nhiều người đến Sài Gòn lúc ấy đều ngạc nhiên về nét đẹp hiện đại và ăn mặc hợp mốt của những quý cô thành thị. Thời trang của phụ nữ Sài Gòn xưa Phụ nữ Sài Gòn – Đi về phía trước
Đôi mắt to sáng lấp lánh, khuôn miệng nhỏ xinh lanh lợi và đôi má bầu bĩnh là nét đẹp
đặc trưng của thiếu nữ Sài Gòn xưa. Đội thêm một chiếc mũ bê rê được ưa chuộng
thời điểm này làm tăng nét cá tính cho cô gái trẻ. Phong cách của người phụ nữ xinh đẹp trong bộ váy xòe chấm bi bồng bềnh, thắt
eo gọn cùng kiểu tóc sang trọng vẫn không hề lỗi mốt cho đến bây giờ. Nữ sinh lớp Đệ Tam (tương đương lớp 10) trường Quốc Gia Nghĩa Tử, Sài Gòn năm 1968. Áo dài nữ sinh trên đường Lê Lợi, đoạn trước Công ty xe hơi Kim Long
(bên cạnh thương xá Tax) năm 1965. Phụ nữ Sài Gòn năm 1963. Thời đó, vào mỗi chiều cuối tuần,
phụ nữ Sài Gòn thường đi dạo, bát phố trên đường Lê Lợi, Tự Do. Ảnh chụp vào tháng 12 năm 1967.

CHÂN DUNG CÁC MỸ NHÂN SÀI GÒN TRÊN BÌA TẠP CHÍ VIỆT NAM TRƯỚC 1975

Cùng nhìn lại ảnh của các “hotgirl” Sài Gòn để thấy nét đẹp dung dị, dịu dàng những năm tháng cũ ấy. Tạp chí “Vietnam” là ấn phẩm quốc tế được phát hành ở Sài Gòn trước năm 1975 và có rất nhiều trang bìa chụp các người đẹp nổi danh khi ấy của đất phương Nam. Có thể kể đến những cái tên như ca sĩ nổi tiếng Phạm Thị Hiếu, hotgirl Sài Gòn Nguyễn Thi Kim Anh hay nữ nghệ sĩ Bạch Lan Thanh đều góp mặt ở đây. Hãy cùng nhìn lại các mỹ nhân thời xưa để thấy nét đẹp dung dị, dịu dàng của những năm tháng cũ ấy. Túy Phượng Nguyễn Thị Túy Phượng – người nhận được giải thưởngtrang phục đẹp nhất tại Liên hoan nhạc Pop tổ chức tại Sài Gòn ngày 30/1/1972. Túy Phượng tên thật là Nguyễn Thị Kim Phụng, sinh năm 1939 tại Bạc Liêu, cùng tuổi với các nữ tài tử: Thẩm Thúy Hằng, Kiều Chinh, Kim Vui và nữ nghệ sĩ Bích Sơn. Ở tuổi 14, 15 Túy Phượng đã được khán giả yêu thích qua những vai diễn nhí nhảnh, hồn nhiên. Đến tuổi 16, 17, khi nghề nghiệp đã định hình, diễn xuất có chiều sâu, Phượng thu hút người xem tr…

Vị bánh cuốn gốc Bắc hơn nửa thế kỷ ở Sài Gòn

Dĩa bánh nóng hổi, thơm phức được tráng theo công thức truyền thống của một gia đình gốc Bắc di cư vào Sài thành từ những năm 50.

Bánh cuốn là món ăn có tiếng ở miền Bắc, đặc biệt là đất Hà thành. Từ thôn quê, thứ bánh dân dã len lỏi vào giữa phố xá, trở thành món "ruột" của người thành thị. Không rõ món ăn này du nhập vào Sài Gòn chính xác từ khi nào, tôi chỉ biết trong một con hẻm nhỏ có quán bánh cuốn do một gia đình gốc Bắc lập ra, từ khi vào Sài Gòn ngót nghét hơn 63 năm trước. Quán bánh tên Song Mộc, mở cửa chính xác vào năm 1954. Những túp lều xanh cạnh bên những tán cây tại quán Song Mộc. Ảnh: Phong Vinh. Bánh cuốn ở quán luôn nóng hổi vì người đứng bếp chỉ tráng bánh khi có khách. Lớp bánh được tráng chín tới, có độ mỏng vừa phải, mềm dai nhưng không dễ rách. Nhân bên trong không mướt như thường thấy mà hơi khô, được nêm nếm theo công thức gia truyền nên có vị khác lạ. Sau khi bánh cuốn nhân xong thì được xếp gọn ghẽ trên dĩa, rắc thêm một nhúm hành phi giòn, vàng …