Chuyển đến nội dung chính

Những điều kiêng kỵ của người vùng cao ngày Tết

(Baonghean.vn) - Mỗi dân tộc thiểu số ở vùng cao Nghệ An có 1 tập tục riêng trong những ngày Tết cổ truyền. Đặc biệt, họ có những điều kiêng kỵ rất khác lạ, tuy không thể hiện ra thành văn bản nhưng điều này từ lâu đã trở thành 1 “quy tắc ngầm” đối với mỗi thành viên trong cộng đồng.
Dù hiện nay cái Tết của người Mông đã hoà vào cùng cái Tết chung của dân tộc nhưng những phong tục trong ngày lễ này thì họ vẫn chẳng thể nào quên được. Mỗi dòng họ của người Mông có 1 quan niệm riêng trong cách đón Tết nhưng về cơ bản những điều kiêng kỵ của họ đều giống nhau.
Cửa ra vào của người Mông ngày Tết được trang trí bằng loại cây
Cửa ra vào của người Mông ngày Tết được trang trí bằng loại cây "Hua xi" để ngăn điều xấu vào nhà. Ảnh: Đào Thọ
Ông Lầu Chống Tồng ở bản Mường Lống 2 (xã Mường Lống - Kỳ Sơn) cho hay, trong mấy ngày ăn Tết, người Mông phải kiêng cữ không đi làm và không được đụng đến dao rựa. Cũng chính vì thế trước đó họ chuẩn bị tất cả mọi thứ từ thức ăn, củi đuốc đủ để dùng trong mấy ngày Tết. Người Mông quan niệm rằng, năm mới làm lụng vất vả thì cả năm sẽ không được sung sướng, do vậy mấy ngày này họ chỉ ăn uống và vui chơi.
Cây
Cây "Hua xi" được khắc thành hình con dao còn có thêm ý nghĩa báo hiệu cho người lạ không được phép vào nhà khi chưa được gia chủ đồng ý. Ảnh: Đào Thọ
Một điều kiêng kỵ khác dễ nhận thấy mỗi khi đến với bản làng người Mông là trước cửa nhà đều có 1 hình thù kỳ lạ. Năm mới đến hay làm lễ cúng họ thường lấy một loại cây gỗ có tên "Hua xi" làm thành biểu tượng con dao treo trước cửa để ngăn điều xấu vào nhà. Đồng thời đây cũng là hình ảnh cảnh báo cho người lạ chưa được phép vào nhà khi gia chủ chưa cho phép. Cẩn thận hơn nhiều gia đình còn làm cây cắm trước cửa hay hàng rào để báo hiệu.
Với người Khơ Mú, bắt đầu ngày Tết, nhất là vào Tết Gơ rơ tuy được tổ chức ngắn gọn nhưng những điều kiêng kỵ trong 1 năm mới thì không ai được phép phạm vào.
Người Khơ Mú cũng có biểu tượng riêng để kiêng kỵ trong ngày Tết.
Người Khơ Mú cũng có biểu tượng riêng để kiêng kỵ trong ngày Tết. Ảnh: Đào Thọ
Ông Xeo Hoà Tiến ở bản Na Bè (xã Xã Lượng - Tương Dương) cho hay: “Tết đến, nhà có điều kiện khá giả thì tổ chức 1 ngày, nhà nào nghèo quá thì không tổ chức cũng được. Tuy nhiên, đến ngày đó người Khơ Mú phải làm 7 tấm nứa đan vòng, xâu lại với nhau và treo trước cửa nhà. Đây chính là biểu tượng để báo hiệu kiêng cữ người lạ vào nhà trong mấy ngày Tết khi chưa được phép”.
Họ đan các thanh nứa thành 7 hình tròn xâu lại với nhau để báo hiệu không cho người lạ vào nhà khi Tết đến.
Họ đan các thanh nứa thành 7 hình tròn xâu lại với nhau để báo hiệu không cho người lạ vào nhà khi Tết đến. Ảnh: Đào Thọ
Ngoài ra, người Khơ Mú ở Nghệ An còn có 1 căn bếp thiêng được họ đặc biệt coi trọng. Mọi nghi lễ tổ chức ngày Tết đều diễn ra xung quanh căn bếp thiêng này. Bếp được đặt ngay trong không gian ngôi nhà nhưng đây chính là nơi cấm kỵ người lạ ra vào, kể cả ngày bình thường.
Căn bếp thiêng là nơi cúng tế tổ tiên của người Khơ Mú. Căn bếp này người lạ không được vào trong ngày Tết và cả ngày bình thường.
Căn bếp thiêng là nơi cúng tế tổ tiên của người Khơ Mú. Căn bếp này người lạ không được vào trong ngày Tết và cả ngày bình thường. Ảnh: Đào Thọ
Như vậy có thể thấy rằng, các cộng đồng dân tộc ở miền Tây Nghệ An đều có những nét riêng trong ngày Tết. Đây cũng chính là điều tạo nên sự phong phú trong bản sắc văn hoá vùng cao./.
Đào Thọ

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Làng nghề chày thớt Phú Long

Làng nghề chày thớt Phú Long ở khu phố Hòa Long, phường Lái Thiêu, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương đã tồn tại và phát triển từ hơn nửa thế kỷ qua. Đến nay, cái chày, tấm thớt Phú Long không những được ưa chuộng trên thị trường trong nước mà đã vươn xa ra thị trường các nước như: Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Lái Thiêu xưa vốn là vùng đất hoang sơ, có nhiều rừng nên nghề mộc nơi đây phát triển rất sớm nhờ nguồn nguyên liệu gỗ phong phú. Theo những người có kinh nghiệm làm chày, thớt ở Phú Long, người sáng lập ra làng nghề này là ông Hai Thiệt. Ban đầu, từ những khúc gỗ thừa của các xưởng mộc trong làng, ông mang về để tận dụng làm thớt. Sẵn nguồn nguyên liệu, lại nắm bắt nhu cầu của bà con trong vùng, ông Hai Thiệt làm thớt để bán, rồi truyền nghề lại cho con cháu sau này. Làng nghề dần được hình thành từ thời điểm những năm 1960 của thế kỷ trước và cũng để ghi công ông Hai Thiệt, người làng sau đó gọi ông là Hai Thớt.

Hiện làng nghề chày thớt Phú Long có hơn 20 cơ sở lớn, nhỏ làm việc …

Bản đồ tỉnh Gia Lai

Nuôi gà thảo mộc ở Định Quán

Nuôi gà thảo mộc, hay còn gọi là thảo dược, khác với những mô hình nuôi khác ở chỗ người nuôi bổ sung vào khẩu phần thức ăn nhiều loại thảo dược tốt có lợi cho sức khỏe của gà, góp phần thay thế hoàn toàn các loại kháng sinh và chất kích thích tố tăng trọng thường sử dụng trong quy trình nuôi gà bình thường. Nuôi gà thảo mộc là mô hình chăn nuôi kiểu mới không sử dụng kháng sinh, giúp cho thịt gà có hương vị thơm ngon, đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng. Bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán) là người tiên phong trong việc nuôi gà thảo mộc ở tỉnh Đồng Nai.

Từ lâu, ngành chăn nuôi gia súc, gia cầm đã hướng tới nền chăn nuôi sạch, bền vững và xu hướng này trở nên khá phổ biến trên thế giới. Nắm bắt được xu thế đó và nhận biết nhu cầu thị trường luôn ưu tiên sử dụng sản phẩm sạch, chất lượng, từ năm 2011, bà Cao Thị Ten đã tiến hành nuôi thử nghiệm lứa gà thảo mộc đầu tiên.


Trang trại nuôi gà thảo mộc của bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai).


Cây…