Chuyển đến nội dung chính

Nước mắm Gành Đỏ

Nhiều thế hệ người dân ở Gành Đỏ (thị xã Sông Cầu, Phú Yên) khi sinh ra, họ đã ngửi thấy mùi nước mắm, ăn cơm với nước mắm mà lớn lên, rồi lấy vợ sinh con, học nghề cha ông truyền lại. Cái nghề theo người vùng thị xã Sông Cầu như định mệnh, như lời nói chân chất của bà Trần Thị Dung, 60 tuổi, chủ hiện tại của cơ sở nước mắm Ông Già: “Khi nào vợ chồng tôi không làm nổi nữa thì con tôi sẽ kế nghiệp nghề làm nước mắm của gia đình.”
Những ngư dân ở thị xã Sông Cầu cho rằng, loại cá cơm (nguyên liệu làm nước mắm) ở vùng biển Phú Yên có một mùi thơm đặc biệt, khi làm ra nước mắm Gành Đỏ cũng mang mùi thơm ngon đặc trưng không thể lẫn vào những loại nước mắm khác.
Cũng theo bà Dung, trước đây nhiều người làm nước mắm không ai chú ý đến tên gọi cả. Nhiều du khách đến đây mua về ăn thấy ngon rồi “truyền tai” nhau, giới thiệu về loại nước mắm ở Gành Đỏ, tên gọi truyền miệng của làng nghề dọc biển làm nước mắm ở thị xã Sông Cầu. Rồi từ sau năm 1975, bà Dung mới cùng những cơ sở khác mới đăng ký nhãn hiệu.

Bà Dung cũng cho biết thêm, ngoài cách làm nước mắm mà những người ở địa phương chỉ cho nhau từ bao đời, thì tùy mỗi gia đình còn có những bí quyết riêng để nước mắm của mình đặc biệt hơn. Bà Dung tiết lộ: “Ngoài nguyên liệu cá cơm và cách chế biến thông thường, thì loại muối hột dùng để ướp cá sau khi mua về phải để một năm sau cho ra hết chất đắng có trong muối mới dùng để muối cá. Như vậy nước mắm làm ra sẽ không có vị chát đắng pha lẫn trong đó. Ngoài ra, những con cá cơm nguyên liệu được đánh bắt tươi ngon tại địa phương trước khi được vào ủ mắm cần phải rửa qua bằng nước biển, cũng là một cách để làm nước mắm ngon”.


Cá cơm ở vùng biển Phú Yên, nguyên liệu chính sử dụng để ủ nước mắm. Ảnh: Thông Hải


Cá cơm được xử lý sạch trước khi mang đi ủ muối. Ảnh: Thông Hải


Cá cơm đã qua sơ chế được đặt trong các thùng nhựa. Ảnh: Thông Hải


Những giọt nước mắm nhĩ thượng hạng chắt ra từ thùng ủ... Ảnh: Thông Hải


... và được chiết xuất vào các chai nhỏ. Ảnh: Thông Hải


Nước mắm Bà Mười, một cơ sở làm nước mắm lâu đời ở ở Gành Đỏ, thị xã Sông Cầu. Ảnh: Dương Thanh Xuân


Nước mắm Gành Đỏ hiện đã được chứng nhận thương hiệu và có mặt ở nhiều thị trường trong nước. Ảnh: Thông Hải


Nước mắm đã trở thành một đặc sản vùng miền không thể thiếu trên đất Phú Yên. Ảnh: Dương Thanh Xuân


Khách du lịch ghé mua nước mắm làm qua tại cơ sở nước mắm Ông Già. Ảnh: Thông Hải

Từ năm 2012, cục Sở hữu công nghệ Viêt Nam đã chứng nhận thương hiệu cho nước mắm Gành Đỏ, đến nay thương hiệu nước mắm Gành Đỏ đã có mặt trên khắp thị trường Việt Nam.
Từ khi đưa cá cơm vào ướp muối, ủ cho đến khi ra được những giọt nước mắm nhỉ đầu tiên phải mất khoảng 1 năm chế biến và theo dõi. Vì vậy, người làm nước mắm phải làm xoay vòng liên tục để có thể cho ra đủ số lượng để cung cấp cho thị trường.

Ông Nguyễn Thành Đông, chủ cơ sở nước mắm Bà Mười cho biết, cơ sở của ông trung bình dùng khoảng 50 tấn cá cơm để làm nước mắm mỗi năm, có năm lên tới cả trăm tấn cá. Vào những lúc cao điểm, nhân công trong xưởng lên tới 15 người, giúp tạo thêm công ăn việc làm cho người dân địa phương.

Dọc chiều dài hơn 1km dọc quốc lộ 1A thuộc phường Xuân Đài, thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên là khoảng chục hộ dân với nghề làm nước mắm lâu đời. Nhiều thương hiệu đã trở nên quen thuộc đối với khách hàng như: Ông Già, Bà Mười, Tân Lập, Thanh Thủy, Vạn Tín,.../.

 
Bài: Sơn Nghĩa - Ảnh: Thông Hải, Dương Thanh Xuân

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Làng nghề chày thớt Phú Long

Làng nghề chày thớt Phú Long ở khu phố Hòa Long, phường Lái Thiêu, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương đã tồn tại và phát triển từ hơn nửa thế kỷ qua. Đến nay, cái chày, tấm thớt Phú Long không những được ưa chuộng trên thị trường trong nước mà đã vươn xa ra thị trường các nước như: Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Lái Thiêu xưa vốn là vùng đất hoang sơ, có nhiều rừng nên nghề mộc nơi đây phát triển rất sớm nhờ nguồn nguyên liệu gỗ phong phú. Theo những người có kinh nghiệm làm chày, thớt ở Phú Long, người sáng lập ra làng nghề này là ông Hai Thiệt. Ban đầu, từ những khúc gỗ thừa của các xưởng mộc trong làng, ông mang về để tận dụng làm thớt. Sẵn nguồn nguyên liệu, lại nắm bắt nhu cầu của bà con trong vùng, ông Hai Thiệt làm thớt để bán, rồi truyền nghề lại cho con cháu sau này. Làng nghề dần được hình thành từ thời điểm những năm 1960 của thế kỷ trước và cũng để ghi công ông Hai Thiệt, người làng sau đó gọi ông là Hai Thớt.

Hiện làng nghề chày thớt Phú Long có hơn 20 cơ sở lớn, nhỏ làm việc …

Nghề đắp phù điêu ở Thạch Xá

Là vùng đất nổi tiếng với những nghề thủ công truyền thống, xã Thạch Xá (huyện Thạch Thất, Hà Nội) còn được biết đến là nơi có những người thợ đắp phù điêu tài hoa. Những người thợ Thạch Xá được nhiều người biết đến qua công việc phục chế, tân tạo nhiều công trình văn hóa tâm linh ở Việt Nam. Theo nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn, một trong số người giữ gìn và phát triển nghề đắp phù điêu của Thạch Xá thì nghề đắp phù điêu có lịch sử cách đây khoảng 200 năm. Là người theo bố học nghề từ năm 13 tuổi, nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn với tài năng và kinh nghiệm hơn 40 năm đã trực tiếp thiết kế, phục chế, tôn tạo hàng trăm tác phẩm tại các công trình di tích lịch sử, văn hóa tâm linh được Nhà nước xếp hạng. Trong đó, tiêu biểu là phục chế đầu đao (chùa Tây Phương, Thạch Thất), đắp nổi Rồng chầu mặt nguyệt (chùa Thầy, Quốc Oai), phục dựng con giống cổ chùa Sóc Sơn, xây cột trụ và đắp hoa văn con giống tại chùa Hòe Nhai, một trong những di tích kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội...

Xơ giấy dó (còn gọi …

Bản đồ tỉnh Gia Lai