Chuyển đến nội dung chính

Thơm hương “khẩu háng” Điện Biên

ĐBP - Cữ tháng 10, tháng 11 hàng năm tiết trời đã tê lạnh vào mỗi sớm mai và khi chiều về; ai có dịp lên Điện Biên, ghé thăm gia đình dân tộc Thái đen ở các vùng: Tuần Giáo, Mường Ảng, Điện Biên, khách có thể được mời ăn món “khẩu háng” - món xôi nếp non thơm, dẻo đặc trưng của dân tộc Thái. Loại xôi này thường được ăn cùng vừng đen và thịt gà nướng, cá nướng giã làm thức chấm...
Nhưng không phải ai cũng có cái may mắn được thưởng thức món ăn dân tộc ấy bởi theo truyền thống của dân tộc Thái “khẩu háng” là món ăn quý, thường chỉ được các gia đình làm vào dịp lễ, tết, lễ cúng mừng cơm mới được tổ chức khi mùa gặt vừa xong. “Khẩu háng” được làm từ lúa nếp nương non. Loại lúa nương hạt rộng, trong được trồng ở vụ lúa mùa thì sẽ thơm, dẻo đậm hơn. Lúa nếp non được đồ sơ qua rồi giã, sàng sảy hết vỏ trấu để giữ lại những hạt gạo xanh lục nhạt tròn, săn chắc. Gạo qua sơ chế được phơi trong nắng nhẹ nên giữ được hương thơm, độ dẻo và vị ngọt thanh của lúa vừa vào trắc. Để có món “khẩu háng” ngon, người phụ nữ Thái phải thuần thục trong khâu chế biến. Đầu tiên là trộn hạt cốm với nước ấm để hạt cốm tơi, dẻo, ngậm đều nước. Việc trộn gạo tưởng đơn giản song quyết định phần lớn đến chất lượng xôi thành phẩm. Gạo đã được trộn đều được cho vào chõ gỗ đồ cho chín tới. Khi kiểm tra thấy hạt gạo nở phồng, mềm dẻo thì cho ra mâm (người Thái thường sử dụng mâm bằng gỗ để nhanh thoát hơi nước, xôi không bị ướt, không bị dính) xới tơi và cho vào ép khẩu (dụng cụ được đan bằng tre, nứa để đựng xôi - có tác dụng vừa tránh hấp hơi, vừa giữ nhiệt cho xôi).
Người Thái có nhiều cách thưởng thức món “khẩu háng”, mỗi cách lại có nét độc đáo riêng. Ví như có thể trộn “khẩu háng” với vừng đen đã được rang, giã nhỏ. Với cách này, ép xôi có màu xanh của cốm lẫn lấm tấm đen của hạt vừng, ăn vừa ngọt, thơm, vừa bùi. Hay có thể chấm “khẩu háng” cùng món chéo được làm từ các một số loại rau thơm, tỏi khô, ớt nướng, mắc khén giã nhuyễn.. Món chấm này có vị cay của tỏi, ớt, hương thơm lạ của rau thơm, mắc khén… khiến người được thưởng thức một lần là nhớ mãi. Cũng có khi, người Thái chấm “khẩu háng” bằng thức chấm được làm từ cá nướng gỡ bỏ xương giã nhuyễn, ăn có vị vừa ngọt, vừa ngậy, hoặc sang hơn là ăn cùng thịt gà nướng trên than hồng…
Hấp dẫn đến vậy, song rất khó để tìm được món “khẩu háng” tại các nhà hàng hoặc ngoài chợ. Khách đến Điện Biên hãy ghé thăm các bản người Thái, đúng dịp, đúng mùa sẽ được chủ nhà mời thưởng thức món “khẩu háng” - như là một cách để khoe và để cảm ơn những người rất quý và trân trọng món ăn đặc trưng của dân tộc mình. Và dường như ai đã một lần thưởng thức “khẩu háng” hẳn sẽ khó quên hương vị món ăn đặc sắc này.
Giáng Vân

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Bản đồ tỉnh Gia Lai

Làng nghề chày thớt Phú Long

Làng nghề chày thớt Phú Long ở khu phố Hòa Long, phường Lái Thiêu, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương đã tồn tại và phát triển từ hơn nửa thế kỷ qua. Đến nay, cái chày, tấm thớt Phú Long không những được ưa chuộng trên thị trường trong nước mà đã vươn xa ra thị trường các nước như: Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Lái Thiêu xưa vốn là vùng đất hoang sơ, có nhiều rừng nên nghề mộc nơi đây phát triển rất sớm nhờ nguồn nguyên liệu gỗ phong phú. Theo những người có kinh nghiệm làm chày, thớt ở Phú Long, người sáng lập ra làng nghề này là ông Hai Thiệt. Ban đầu, từ những khúc gỗ thừa của các xưởng mộc trong làng, ông mang về để tận dụng làm thớt. Sẵn nguồn nguyên liệu, lại nắm bắt nhu cầu của bà con trong vùng, ông Hai Thiệt làm thớt để bán, rồi truyền nghề lại cho con cháu sau này. Làng nghề dần được hình thành từ thời điểm những năm 1960 của thế kỷ trước và cũng để ghi công ông Hai Thiệt, người làng sau đó gọi ông là Hai Thớt.

Hiện làng nghề chày thớt Phú Long có hơn 20 cơ sở lớn, nhỏ làm việc …

Theo dấu xưa, chuyện cũ: Trăm năm phủ thờ họ Cao

Chia sẻ Mặt tiền ngôi nhà và bộ tượng bằng gốm trên đầu cột bị kẻ trộm cưa mấtẢNH: HOÀNG PHƯƠNG Phủ thờ tộc họ Cao tại số 90, đường Đống Đa, là một trong những ngôi nhà có tuổi thọ hơn trăm năm còn sót lại ở TP.Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu với lối kiến trúc hỗn hợp Hoa - Việt. Đây là nơi khai sinh một nhà cách mạng nổi tiếng ở miền Tây Nam bộ thời chống Pháp. Ngôi nhà xưa độc đáo Mặt tiền phủ thờ giống như kiến trúc hội quán của người Hoa, nhưng bên trong bố trí theo kiểu nhà xưa Nam bộ của người Việt. Từ bộ giàn trò đến cửa võng, bao lam, hoành phi, liễn đối đều trang trí theo kiểu người Việt. Gian chính có ba bàn thờ. Các khánh thờ bằng gỗ quý được chạm trổ tinh xảo với hình lưỡng long tranh châu và các loại mai, tùng, trúc, cúc… cẩn ốc xà cừ. Bà Cao Tuyết Lệ, 79 tuổi, cháu nội của chủ nhân ngôi nhà, cho biết phủ thờ đã xuống cấp từ năm 1980. Cách đây không lâu, kẻ trộm leo rào vô cưa lấy mất bộ tượng ông mặt trời, bà mặt trăng bằng gốm trang trí ở đầu cột mặt tiền nhà. Mấy năm nay, Bảo tà…