Chuyển đến nội dung chính

Công phu nghề đá ong xứ Đoài

Không chỉ dừng lại việc khai thác đá ong làm vật liệu xây dựng, những năm gần đây người dân xứ Đoài ở xã Bình Yên, huyện Thạch Thất (Hà Nội) còn sử dụng đá ong để chế tác các tác phẩm nghệ thuật mang lại lợi nhuận cao.
Khi đặt chân tới huyện Thạch Thất, hỏi thăm đường thăm đường về xã Bình Yên, người chỉ đường cho chúng tôi bảo: “Các anh chị cứ đi thẳng đến khi nào thấy trên đường xếp nhiều đá ong ven đường là đến xã Bình Yên, ở đây giờ nhiều hộ làm nghề chế tác đá ong lắm”.

Và quả thật, khi chỉ mới bắt vào đầu xã rồi chạy dọc đường đến cuối xã, chúng tôi thấy rất nhiều biển đề tên cơ sở chế tác đá ong, những tảng đá ong nằm ngổn ngang ven đường cùng các sản phẩm mới với muôn hình vạn vẻ được tạc lên từ vật liệu này.
 
Tò mò về những con vật được điêu khắc tinh xảo với kích thước lớn được đặt ven đường, chúng tôi chọn cơ sở khai thác và chế tác đá ong Dũng Đá để hỏi thăm về việc sản xuất và chế tác đá ong của người dân Thạch Thất. Với sự mến khách của người dân xứ Đoài, anh Tăng Hữu Dũng- chủ cơ sở sản xuất cho chúng tôi biết, ngày trước hầu hết người dân ở đây chủ yếu chỉ làm công việc đào đá cho hợp tác xã, nhưng khi hợp tác xã giải thể nhiều người vì thích nên làm thử một vài con vật bằng đá ong. Rồi thấy khách hỏi mua thì tiếp tục làm, cứ thế cho đến giờ đã nhiều hộ tận dụng nguồn đá sẵn có của địa phương và thành lập cơ sở sản xuất chế tác đa dạng về chủng loại sản phẩm.
 


Đá ong có cấu tạo mềm, xốp, lỗ chỗ như tổ ong nằm dưới đất
và được coi là một nguồn nhiên liệu độc đáo của người dân xã Bình Yên.


Những phiến đá ong sau khi được đào lên sẽ được chế tác tùy theo mục đích sử dụng.


Những phiến đá ong sẽ được người thợ đào theo khuôn mẫu để tránh tình trạng khai thác lãng phí.


Những phiến đá ong sau khi được đào lên sẽ được người thợ chế tác
thành những viên gạch xây nhà, các loài vật, chậu cây…


Công đoạn đẽo gọt đá ong.


Công đoạn chế tác giếng nước từ đá ong của cơ sở đá ong Dũng Đá tại xã Bình Yên.



Công cụ dùng chế tác đá ong của người dân xã Bình Yên.

Được biết, đá ong vốn là thứ đá mềm, xốp, lỗ chỗ như tổ ong. Do có thành phần cấu tạo chủ yếu là oxid sắt và nhôm, nên lúc còn nằm sâu dưới lòng đất chúng khá mềm, nhưng khi đào lên gặp không khí thì càng để lâu càng cứng. Hiện tại, các hộ sản xuất chế tác vẫn làm tất cả bằng thủ công chứ không sử dụng đến máy móc, để có thể lưu giữ lại cái “hồn” của đá và sản phẩm tạo ra sẽ mang tính độc đáo cũng như đảm bảo tuổi thọ được sử dụng trong thời gian dài.

Công việc khai thác đá ong sử dụng một số công nhân có sức khỏe với tiền trả công 40.000 đồng/ viên đá, sau đó khi mang về sẽ được mài dũa phẳng phiu. Tùy theo nhu cầu đặt hàng của khách sử dụng hoặc theo ý tưởng của người thợ sẽ tiến hành chế tác những viên đá thành các tác phẩm nghệ thuật.
 
Theo thống kê của UBND xã Bình Yên, trên địa bàn xã hiện có hơn 20 hộ sản xuất và chế tác đá ong. Khai thác chế tác đá ong là nghề tạo bước chuyển mình mạnh mẽ về phát triển kinh tế địa phương.


Trong các sản phẩm đá ong thì việc chế tác thành các con vật được xem là khó nhất. Ông Trần Văn Nghiêm là một trong những thợ chế tác lâu năm đá ong của xã Bình Yên được trả mức công 600.000/ngày cho biết, để làm được một con giống phải có sự tính toán về kết cấu cẩn thận. Bên cạnh đó sự tự mỉ, khéo léo đến từng chi tiết cũng là yếu tố quan trọng để tạo nên cái “hồn” của con vật. Tùy vào kích thước của con vật mà thời gian hoàn thành và giá cả khác nhau, con nhỏ có giá khoảng 5 triệu/đôi thì làm khoảng 2,3 ngày mới xong, còn con lớn có giá 40 triệu/đôi người thợ phải làm trong khoảng nửa tháng.
 
Hiện tại, bên cạnh việc chế tác những con vật nghệ thuật phục vụ trong các đình chùa miếu mạo, các chủ sản xuất và chế tác đá ong ở Thạch Thất còn đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng trong việc sử dụng xây dựng nhà trong hơn 5 năm trở lại đây.  Nói về kỹ thuật xây dựng nhà bằng đá ong, anh Trương Hồ Nông cho biết việc xây dựng đòi hỏi người thợ phải có sự tính toán bằng mắt kỹ lưỡng, sau đó phải có bản vẽ chi tiết bởi có những vòm cổng hoặc cửa sổ trong nhà phải được đẽo đúng góc độ, họa tiết tương đương với vị trí trong bản vẽ rồi mới ghép lại cho hoàn chỉnh. Với giá thành dao động 1.500.000/m2, những tường nhà làm bằng đá ong tạo cảm giác ấm cúng, cách âm tốt và giá thành rẻ hơn nhiều so với xây bằng gạch./.
 


Đá ong sử dụng để trang trí cho những bức tường nhà.


Một ngôi nhà ở xã Bình Yên được xây dựng bằng đá tạo nên một sự độc đáo trong kiến trúc nhà vườn.


Đá ong cũng là vật liệu có độ bền rất phù hợp để phục vụ xây dựng nhà ở.


Kiến trúc Đình Thái Bình cũng trở lên lộng lẫy hơn nhờ sử dụng những viên gạch đá ong.


Đến với xã Bình Yên chúng ta dễ dàng bắt gặp những hàng dào được xây dựng bằng đá ong.


Những năm gần đây, người dân xã Bình Yên còn chế tác thêm những con giống bằng đá ong
để đa dạng thêm những sản phẩm từ đá ong.


Sản phẩm con Lân được điêu khắc từ đá ong của người dân xã Bình Yên.


Ngôi nhà của anh Tăng Hữu Dũng ở xã Bình Yên được xây dựng bằng đá ong.


Đá ong cũng là vật liệu có độ bền rất phù hợp để phục vụ xây dựng nhà ở.


Đá ong cũng là vật liệu có thể kết hợp hài hòa với các vật liệu khác trong xây dựng nhà ở.


Đôi tượng voi phục được chế tác bằng đá ong ở  Đình Thái Bình như tôn lên vẻ uy nghiêm.

Bài: Ngân Hà- Ảnh: Tất Sơn
 

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Làng nghề chày thớt Phú Long

Làng nghề chày thớt Phú Long ở khu phố Hòa Long, phường Lái Thiêu, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương đã tồn tại và phát triển từ hơn nửa thế kỷ qua. Đến nay, cái chày, tấm thớt Phú Long không những được ưa chuộng trên thị trường trong nước mà đã vươn xa ra thị trường các nước như: Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Lái Thiêu xưa vốn là vùng đất hoang sơ, có nhiều rừng nên nghề mộc nơi đây phát triển rất sớm nhờ nguồn nguyên liệu gỗ phong phú. Theo những người có kinh nghiệm làm chày, thớt ở Phú Long, người sáng lập ra làng nghề này là ông Hai Thiệt. Ban đầu, từ những khúc gỗ thừa của các xưởng mộc trong làng, ông mang về để tận dụng làm thớt. Sẵn nguồn nguyên liệu, lại nắm bắt nhu cầu của bà con trong vùng, ông Hai Thiệt làm thớt để bán, rồi truyền nghề lại cho con cháu sau này. Làng nghề dần được hình thành từ thời điểm những năm 1960 của thế kỷ trước và cũng để ghi công ông Hai Thiệt, người làng sau đó gọi ông là Hai Thớt.

Hiện làng nghề chày thớt Phú Long có hơn 20 cơ sở lớn, nhỏ làm việc …

Nghề đắp phù điêu ở Thạch Xá

Là vùng đất nổi tiếng với những nghề thủ công truyền thống, xã Thạch Xá (huyện Thạch Thất, Hà Nội) còn được biết đến là nơi có những người thợ đắp phù điêu tài hoa. Những người thợ Thạch Xá được nhiều người biết đến qua công việc phục chế, tân tạo nhiều công trình văn hóa tâm linh ở Việt Nam. Theo nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn, một trong số người giữ gìn và phát triển nghề đắp phù điêu của Thạch Xá thì nghề đắp phù điêu có lịch sử cách đây khoảng 200 năm. Là người theo bố học nghề từ năm 13 tuổi, nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn với tài năng và kinh nghiệm hơn 40 năm đã trực tiếp thiết kế, phục chế, tôn tạo hàng trăm tác phẩm tại các công trình di tích lịch sử, văn hóa tâm linh được Nhà nước xếp hạng. Trong đó, tiêu biểu là phục chế đầu đao (chùa Tây Phương, Thạch Thất), đắp nổi Rồng chầu mặt nguyệt (chùa Thầy, Quốc Oai), phục dựng con giống cổ chùa Sóc Sơn, xây cột trụ và đắp hoa văn con giống tại chùa Hòe Nhai, một trong những di tích kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội...

Xơ giấy dó (còn gọi …

Nuôi gà thảo mộc ở Định Quán

Nuôi gà thảo mộc, hay còn gọi là thảo dược, khác với những mô hình nuôi khác ở chỗ người nuôi bổ sung vào khẩu phần thức ăn nhiều loại thảo dược tốt có lợi cho sức khỏe của gà, góp phần thay thế hoàn toàn các loại kháng sinh và chất kích thích tố tăng trọng thường sử dụng trong quy trình nuôi gà bình thường. Nuôi gà thảo mộc là mô hình chăn nuôi kiểu mới không sử dụng kháng sinh, giúp cho thịt gà có hương vị thơm ngon, đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng. Bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán) là người tiên phong trong việc nuôi gà thảo mộc ở tỉnh Đồng Nai.

Từ lâu, ngành chăn nuôi gia súc, gia cầm đã hướng tới nền chăn nuôi sạch, bền vững và xu hướng này trở nên khá phổ biến trên thế giới. Nắm bắt được xu thế đó và nhận biết nhu cầu thị trường luôn ưu tiên sử dụng sản phẩm sạch, chất lượng, từ năm 2011, bà Cao Thị Ten đã tiến hành nuôi thử nghiệm lứa gà thảo mộc đầu tiên.


Trang trại nuôi gà thảo mộc của bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai).


Cây…