Chuyển đến nội dung chính

Hàng nem cuốn 1,5k ở hiên nhà "nằm nghe nắng mưa" phố Nguyễn Như Đổ, 1 mét vuông 7 khách đứng chờ

Gần trọn cuộc đời, bà Lộc gắn bó với chiếc xe đạp cũ, cái làn con đi khắp Hà Nội bán buôn từ miếng đậu phụ đến chiếc nem cuốn, để rồi người ta nhớ thương trân quý bà vì món ăn dân dã ngon lành, rẻ hơn cả chiếc kẹo cao su.

Trời mùa hè xầm xì như sắp mưa rào. Ngước nhìn trời, tôi cũng thấy khó hiểu, mới buổi trưa còn hầm hập chói chang, thế mà ngả chiều đã đầy những đụn mây xám, gió vun vút qua tán cây mang theo hơi lạnh mùi ngai ngái như thể tháng Mười Một. Ngã ba Ngô Sĩ Liên - Nguyễn Như Đổ, ai cũng vội vã về trước cơn dông. Chỉ một góc nhỏ ngay giữa ngã ba, có một chiếc ô màu tím cắm vào cái ghế úp ngược, bên dưới là bà bán hàng bình thản ngồi bên chiếc mâm nhôm, thoăn thoắt gói từng chiếc nem chờ khách đến, xung quanh bày đầy túi nào rau thơm, bánh đa, thính, lạc, tương... bên chiếc thùng nhựa dựng tạm làm bàn.
Hàng nem cuốn 1,5k ở hiên nhà nằm nghe nắng mưa phố Nguyễn Như Đổ, 1 mét vuông 7 khách đứng chờ - Ảnh 1.
Hàng nem cuốn 1.500 đồng nổi tiếng đông khách số 22 Nguyễn Như Đổ.
Hình như, bà chẳng bận tâm đến bầu trời xám xịt nặng nề bên trên, người ta hớt hải giục giã nhau về nhà, riêng bà vẫn ung dung với cái góc chưa đầy 1 mét vuông mượn tạm bậc thềm nhà đầu phố.
"Sống ở phố Nguyễn Như Đổ từ bé đến giờ nhưng tôi cũng không rõ bà Lộc ngồi đây từ lúc nào. Chắc cũng phải 40 năm rồi, vì đầu những năm 80 tôi còn loắt choắt theo mẹ chạy ra đây ăn quà chiều đã thấy bà ngồi cuốn nem rồi. Mùi vị vẫn như thế, chỉ khác là bây giờ chẳng mấy khi được ngồi ghế bưng bát nước chấm ăn tại chỗ, chỉ được mua mang về thôi. Mà không mua nhanh là hết, đứng lâu bà cũng chửi cho đấy, vướng víu".
Vừa ngồi xuống gọi vài chiếc nem, tôi tò mò hỏi bà đã ngồi ở đây bao lâu, bà mới kịp cười thôi đã có một vị khách nữ trả lời hộ, cười giòn tan khi bị... bà lườm. Vốn là, tôi nghe tiếng ở ngã ba này tồn tại một hàng nem nổi danh từ lâu mà giá thì rẻ giật mình: chỉ một nghìn rưỡi cho chiếc nem cuốn đầy nhân với rau thơm. Bà chỉ bán tầm 3 giờ chiều đến xẩm tối, hết hàng rất nhanh nên sau vài lần ghé qua thất bại thì hôm nay tôi mới gặp được.
Hàng nem cuốn 1,5k ở hiên nhà nằm nghe nắng mưa phố Nguyễn Như Đổ, 1 mét vuông 7 khách đứng chờ - Ảnh 2.
Bà cụ bán hàng cũng nổi tiếng vì "chiêu" mắng khách nhưng lại được rất nhiều người thương mến.
Ngắm bà hồi lâu, tôi nghĩ mãi vẫn không đoán nổi bà bao nhiêu tuổi. Làn da sạm đồi mồi, bàn tay gân guốc đen đúa, mái tóc ngả bạc rối tinh, chẳng còn nét nào trẻ trung nữa nhưng bà nhanh nhẹn còn hơn thanh niên. 
Cách bà làm nem không có gì lạ kỳ đặc biệt, đầu tiên trải bánh đa ra mâm, cho lớp đu đủ nạo sẵn lên, thêm nhúm rau thơm và trong cùng là nem chạo, chỉ 10 - 15 giây là xong một chiếc nem cuốn. Bù lại món nước chấm ngon xuất sắc. Chẳng biết bà pha chế theo công thức gì, dù không có tí tỏi ớt xắt nhỏ nào, mấy cái túi bóng gói sẵn chỉ thấy nước mắm vàng trong veo như mật chấm bánh gio nhưng mà ngọt mặn đều vừa xinh. Lấy chiếc nem chấm vào đó rồi đưa vào miệng, tất cả mùi vị từ rau thơm đến nhân thính đều hòa quyện lại với nhau, ngon lành theo cách giản đơn khó tả.
Hàng nem cuốn 1,5k ở hiên nhà nằm nghe nắng mưa phố Nguyễn Như Đổ, 1 mét vuông 7 khách đứng chờ - Ảnh 3.
Cứ chiều chiều, bà Lộc đạp xe chở túi to túi nhỏ ra Nguyễn Như Đổ bán nem cuốn.
Hàng nem cuốn 1,5k ở hiên nhà nằm nghe nắng mưa phố Nguyễn Như Đổ, 1 mét vuông 7 khách đứng chờ - Ảnh 4.
Cách làm rất đơn giản và truyền thống: vỏ nem ngoài rồi đến nhân thập cẩm rau dưa, chạo bên trong.
Hàng nem cuốn 1,5k ở hiên nhà nằm nghe nắng mưa phố Nguyễn Như Đổ, 1 mét vuông 7 khách đứng chờ - Ảnh 5.
1 phút bà Lộc làm ra được hơn chục chiếc nem.
Hàng nem cuốn 1,5k ở hiên nhà nằm nghe nắng mưa phố Nguyễn Như Đổ, 1 mét vuông 7 khách đứng chờ - Ảnh 6.
Thức quà chiều giản dị này đã khiến bao thế hệ người dân Hà Nội "phải lòng".
Cái hàng nem của bà Lộc bé xíu xiu mà như cục nam châm hút bao nhiêu là khách, tôi ngồi độ nửa tiếng thôi mà hơn chục lượt người tấp vào, í ới huyên náo cả ngã ba. Ai cũng vội về nấu cơm chiều, rồi lo sợ mưa to, nên cứ giục "bà ơi nhanh lên, cho cháu chục nem cuốn", "cho tôi nửa cân nem thính và rau về tự gói", "cho tôi 2 cân nguyên liệu về tự cuốn bà ơi", "cho cháu, cho cháu"... Thế mà bà cụ nhớ hết, không nhầm lẫn tí nào! Biết là sẽ đông nên bà tranh thủ cuốn sẵn mấy chục cái cất gọn dưới gầm chiếc thùng dựng tạm làm bàn, ấy vậy mà 2-3 lượt khách qua là hết sạch, bà lại cặm cụi làm không xuể.
Cô bán hoa quả gần đó vừa ăn bánh rán vừa thì thào: "Muốn nói chuyện với bà ấy hơi khó, khách đến mua hàng còn bị bà quát cho sợ chạy mất dép, nhưng mà người ta vẫn thích đến đây ăn, thế mới lạ. Người dân phố này còn ăn nem của bà ấy từ bé đến lớn, mấy thế hệ luôn. Nghe nói bà ấy bươn chải từ nhỏ nên mới chửi khách như hát hay, nhưng mà vui tính lắm, không phải bà chửi ngoa đâu. Mấy ông nhậu hay đến mua nem còn suốt ngày trêu, bị bà vác ghế đuổi, mua 3 cân bà chỉ bán cho cân rưỡi thôi, vì bà quát: chúng mày ôm hết thế thì lấy đâu cho người mua sau ăn nữa".
Hàng nem cuốn 1,5k ở hiên nhà nằm nghe nắng mưa phố Nguyễn Như Đổ, 1 mét vuông 7 khách đứng chờ - Ảnh 7.
Nhiều vị khách quen đến mua nem là phụ, trò chuyện với bà cụ là chính.
Hàng nem cuốn 1,5k ở hiên nhà nằm nghe nắng mưa phố Nguyễn Như Đổ, 1 mét vuông 7 khách đứng chờ - Ảnh 8.
Bà bán nem rẻ đến nỗi mua cả túi to cũng chỉ mất có chục nghìn, đủ no bữa xế.
Bảo sao ai ghé mua nem cũng hồ hởi, có người còn sà vào gói giúp bà cho nhanh, người thì quen thân sẵn rồi tự nhặt rau thơm, nước chấm mang về... Họ thích món nem của bà như nếp ăn quà chiều khó bỏ, nhưng điều quan trọng hơn mà tôi hiểu ra, đó là tấm lòng trân quý người Hà Nội dành cho bà cụ "người thì nhỏ nhưng tiếng quát thì to" này. Bà dầm sương dãi nắng ngồi ở góc phố đầu Nguyễn Như Đổ suốt 4 thập kỷ qua đương nhiên vì phải mưu sinh, nhưng không vì đồng tiền mà làm mất lòng ai cả, bà bán theo cái tâm của mình, thế nên bao năm qua nem cuốn của bà chỉ tăng giá có 1 lần, từ 1.000 lên... 1.500 đồng, còn rẻ hơn cục kẹo cao su.
Ngoài nem cuốn thì bà Lộc bán cả nem chua tự làm, và cái đặc biệt ở đây là khách có thể yêu cầu cho nem chua vào nem cuốn, ăn ngon hơn hẳn. Muốn biết rõ hương vị độc đáo của món nem 2 trong 1 ấy ra sao, chỉ có cách duy nhất là ghé số nhà 22 Nguyễn Như Đổ tìm bà vào buổi chiều để ăn thử, còn bây giờ, tôi tả sơ sơ như này: nem chua ở đây không giống đặc sản Thanh Hóa có tỏi ớt đậm đà mà thanh nem trơn láng một màu hồng, nhỏ xíu, bọc trong nilon và lá chuối, với điểm nhấn duy nhất là mấy miếng lá ổi già, ăn vào chan chát, se se nơi đầu lưỡi. Cách thưởng thức nó trọn vẹn nhất là chấm tương ớt, hoặc gói vào nem chạo rồi ăn với nước mắm bà Lộc pha. Đấy, cái thú nhâm nhi đơn giản lắm, vừa đỡ đói lòng vừa thấy hay hay.
Hàng nem cuốn 1,5k ở hiên nhà nằm nghe nắng mưa phố Nguyễn Như Đổ, 1 mét vuông 7 khách đứng chờ - Ảnh 9.
Tất cả nguyên liệu như bánh đa, nem chạo, thính, đu đủ, rau sống... đều do bà Lộc tự làm, học theo món ăn truyền thống quê chồng Nam Định.
Hàng nem cuốn 1,5k ở hiên nhà nằm nghe nắng mưa phố Nguyễn Như Đổ, 1 mét vuông 7 khách đứng chờ - Ảnh 10.
Vắng khách, bà lại tranh thủ cuốn sẵn nem vì chỉ một lát thôi có người tới mua là trở tay không kịp.
Hàng nem cuốn 1,5k ở hiên nhà nằm nghe nắng mưa phố Nguyễn Như Đổ, 1 mét vuông 7 khách đứng chờ - Ảnh 11.
Người mua ít thì 5-6 cái, người mua nhiều thì... hẳn vài cân cả chạo cả rau về tự thưởng thức tại nhà.
Độ 4 giờ chiều thì mấy túi nguyên liệu quanh bà cụ cũng vơi gần hết, khách vãn vãn, tôi mới dám mon men xích lại gần bà. Lúc mắng khách thì "mạnh mẽ" lắm, thế mà tôi hỏi sự tích đi bán nem cuốn thì bà lại cười ngại ngùng, hàm răng trắng đều tăm tắp nhìn trông thật lạc điệu với gương mặt khắc khổ của bà.
"Ui giời ơi có cái gì mà kể. Tao đi chợ nhặt hàng đi buôn từ hồi 8 tuổi, lúc ấy chúng mày còn ở tận đẩu tận đâu, bố mẹ chúng mày còn chưa đẻ ra cơ. Đồng Xuân, chợ Mơ, chợ Hôm, Hàng Bè... chỗ nào tao cũng từng ngủ qua đêm rồi, đi bán đậu Mơ đây, tao sinh ra ở làng Mơ cũ mà. Bán mấy chục năm xong đến 1976 thì nghỉ, ông chồng quê Nam Định nên cũng học được chút ít nghề làm nem chạo, nem thính, nem chua, chiều nào cũng vứt cả vào thúng rồi đạp xe ra đây bán. Đầu tiên ngồi ở góc đầu chợ Ngô Sĩ Liên cơ, sau đó mới chuyển ra phố này".
Hàng nem cuốn 1,5k ở hiên nhà nằm nghe nắng mưa phố Nguyễn Như Đổ, 1 mét vuông 7 khách đứng chờ - Ảnh 12.
Cái góc hiên chưa đầy 1 mét vuông này bà Lộc đã ngồi hơn 30 năm, xưa bà bán ở đầu chợ Ngô Sĩ Liên.
Hóa ra bà Lộc đã 62 tuổi, "thâm niên" đi buôn ở đất Hà thành phải liệt vào hàng tiền bối sành sỏi bậc nhất. Con đường nào bà cũng đi qua, chứng kiến hết mọi đổi thay của phố thị. Từ hồi chợ Ngô Sĩ Liên còn lèo tèo ít hàng quán, cũng chưa có tiệm bún chửi nổi tiếng lên cả tivi, bà đã "cắm dùi" sinh nhai quanh cái ngã ba ồn ào đông đúc. Bà có 2 đứa con thì giờ đã lớn cả, muốn bà ở nhà nghỉ ngơi nhưng tất nhiên "cá tính" của bà chẳng ai cản nổi: "Quen vất vả rồi giờ không đi bán hàng thì cuồng tay cuồng chân, ngồi một chỗ không chịu được".
Cứ nói được dăm ba câu lại có người chạy xe đến, bà gói hàng luôn tay luôn chân, tôi ngồi xổm phụ bà giữ túi nilon, mới lại thấy bà cẩn thận và truyền thống đến độ hiếm có khó tìm. Ai mua ít thì không nói, nhưng mua nhiều thì bà gói rất kỹ: đầu tiên lót miếng lá chuối tươi cắt gọn gàng hình chữ nhật, xếp 5 chiếc nem cuốn xuống, sau đó lại 1 lớp lá chuối nữa, rồi 5 chiếc nem, cứ thế đến khi đầy thì bà cho thêm bọc rau thơm, lạc rang giã nhỏ, nước chấm vào cạnh túi rồi gửi lại khách. "Lót lá chuối như thế để nem không bị dính vào nhau. Vỏ nem không phải loại cứng như bánh đa nem rán đâu, mà tráng mỏng nên dễ ỉu lắm. Không biết cuốn là nát bét ngay".
Hàng nem cuốn 1,5k ở hiên nhà nằm nghe nắng mưa phố Nguyễn Như Đổ, 1 mét vuông 7 khách đứng chờ - Ảnh 13.
Cách gói hàng cẩn thận gọn gàng, đầy tấm lòng thảo thơm của người phụ nữ dành gần trọn đời với nghiệp bán buôn.
Hàng nem cuốn 1,5k ở hiên nhà nằm nghe nắng mưa phố Nguyễn Như Đổ, 1 mét vuông 7 khách đứng chờ - Ảnh 14.
Túi hàng này chưa đến 40k mà đầy nhóc đồ ăn.
Hàng nem cuốn 1,5k ở hiên nhà nằm nghe nắng mưa phố Nguyễn Như Đổ, 1 mét vuông 7 khách đứng chờ - Ảnh 15.
Nhiều khách thân quý bà còn cho thêm rau dưa, nước chấm, lãi lời chẳng biết được bao mà lúc nào cũng thấy bà cười nói không ngớt.
Tôi vừa gọi thêm chục chiếc nem nữa, bà quát luôn: "Ăn như thế còn gì là ngon. Về nhà đổ nước chấm ra bát ăn cho tử tế, con gái con lứa gì mặc váy ngồi vỉa hè với bà già ăn vã như thế. Ngày xưa lúc mới mở, tao bán có 2 hào 1 cái nem, nước chấm từ bấy đến giờ vẫn vậy đó, nhưng trước khách còn ngồi đây bưng bát ăn nem được, giờ chỗ ngồi bé quá nên tao cuốn cho mang về, mà một buổi bán bao nhiêu cân cũng không nhớ nổi nữa". Lạ ghê, bà nói nhanh ơi là nhanh mà chẳng lắp líu tí nào, quát xong bà còn bật cười, khuyến mãi thêm chiếc nem chua cuối cùng trong mẹt.
Trả tiền bà ra về, tôi ái ngại nhìn trời rồi hỏi sao bà chưa về đi, cũng gần hết hàng rồi. Bà xua xua tay đuổi: "Ơ hay con bé này, hỏi lạ. Về nhanh cho tao còn bán hàng. Hết sạch thì mới về chứ. Nắng mưa chuyện của giời, kệ ông ấy. Mấy hôm trước mưa to lụt cả chỗ này tao còn cắp thúng xuống mạn cuối phố, không nghỉ, nhé. Chống cái ô lên là có chỗ để cuốn nem rồi, không phải lo cho bà, về nhanh không ướt bây giờ. Tao khỏe lắm, mưa tí không ốm được, bọn trẻ chúng mày hay chủ quan chẳng bao giờ áo mưa mũ nón gì...".
Hàng nem cuốn 1,5k ở hiên nhà nằm nghe nắng mưa phố Nguyễn Như Đổ, 1 mét vuông 7 khách đứng chờ - Ảnh 16.
Nếu một chiều không còn tiếng bà Lộc "lạc điệu" giữa ngã ba ồn ào đông đúc, sẽ nhớ tiếc lắm thay...
Đi xa xa vẫn nghe tiếng bà thao thao với khách, tôi bỗng bật cười. Có khi người ta nhớ đến dáng vóc quen thuộc của bà, thích ăn nem 1.500 đồng vì lối nói chuyện hơi ngộ ấy. Có người chiều nào không nghe tiếng bà khàn khàn lại thấy nhớ nhung. Chẳng biết bà còn ngồi ở bậc thềm ấy bao nhiêu mùa nắng mưa nữa?
 Lynk, Ảnh: Bảo Hòa / Theo Trí Thức Trẻ

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Làng nghề chày thớt Phú Long

Làng nghề chày thớt Phú Long ở khu phố Hòa Long, phường Lái Thiêu, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương đã tồn tại và phát triển từ hơn nửa thế kỷ qua. Đến nay, cái chày, tấm thớt Phú Long không những được ưa chuộng trên thị trường trong nước mà đã vươn xa ra thị trường các nước như: Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Lái Thiêu xưa vốn là vùng đất hoang sơ, có nhiều rừng nên nghề mộc nơi đây phát triển rất sớm nhờ nguồn nguyên liệu gỗ phong phú. Theo những người có kinh nghiệm làm chày, thớt ở Phú Long, người sáng lập ra làng nghề này là ông Hai Thiệt. Ban đầu, từ những khúc gỗ thừa của các xưởng mộc trong làng, ông mang về để tận dụng làm thớt. Sẵn nguồn nguyên liệu, lại nắm bắt nhu cầu của bà con trong vùng, ông Hai Thiệt làm thớt để bán, rồi truyền nghề lại cho con cháu sau này. Làng nghề dần được hình thành từ thời điểm những năm 1960 của thế kỷ trước và cũng để ghi công ông Hai Thiệt, người làng sau đó gọi ông là Hai Thớt.

Hiện làng nghề chày thớt Phú Long có hơn 20 cơ sở lớn, nhỏ làm việc …

Nghề đắp phù điêu ở Thạch Xá

Là vùng đất nổi tiếng với những nghề thủ công truyền thống, xã Thạch Xá (huyện Thạch Thất, Hà Nội) còn được biết đến là nơi có những người thợ đắp phù điêu tài hoa. Những người thợ Thạch Xá được nhiều người biết đến qua công việc phục chế, tân tạo nhiều công trình văn hóa tâm linh ở Việt Nam. Theo nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn, một trong số người giữ gìn và phát triển nghề đắp phù điêu của Thạch Xá thì nghề đắp phù điêu có lịch sử cách đây khoảng 200 năm. Là người theo bố học nghề từ năm 13 tuổi, nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn với tài năng và kinh nghiệm hơn 40 năm đã trực tiếp thiết kế, phục chế, tôn tạo hàng trăm tác phẩm tại các công trình di tích lịch sử, văn hóa tâm linh được Nhà nước xếp hạng. Trong đó, tiêu biểu là phục chế đầu đao (chùa Tây Phương, Thạch Thất), đắp nổi Rồng chầu mặt nguyệt (chùa Thầy, Quốc Oai), phục dựng con giống cổ chùa Sóc Sơn, xây cột trụ và đắp hoa văn con giống tại chùa Hòe Nhai, một trong những di tích kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội...

Xơ giấy dó (còn gọi …

Nuôi gà thảo mộc ở Định Quán

Nuôi gà thảo mộc, hay còn gọi là thảo dược, khác với những mô hình nuôi khác ở chỗ người nuôi bổ sung vào khẩu phần thức ăn nhiều loại thảo dược tốt có lợi cho sức khỏe của gà, góp phần thay thế hoàn toàn các loại kháng sinh và chất kích thích tố tăng trọng thường sử dụng trong quy trình nuôi gà bình thường. Nuôi gà thảo mộc là mô hình chăn nuôi kiểu mới không sử dụng kháng sinh, giúp cho thịt gà có hương vị thơm ngon, đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng. Bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán) là người tiên phong trong việc nuôi gà thảo mộc ở tỉnh Đồng Nai.

Từ lâu, ngành chăn nuôi gia súc, gia cầm đã hướng tới nền chăn nuôi sạch, bền vững và xu hướng này trở nên khá phổ biến trên thế giới. Nắm bắt được xu thế đó và nhận biết nhu cầu thị trường luôn ưu tiên sử dụng sản phẩm sạch, chất lượng, từ năm 2011, bà Cao Thị Ten đã tiến hành nuôi thử nghiệm lứa gà thảo mộc đầu tiên.


Trang trại nuôi gà thảo mộc của bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai).


Cây…