Chuyển đến nội dung chính

Món ăn chay Tây Ninh

Nghệ thuật nấu món  là nét tài hoa của người thợ nấu xứng đáng nghệ thuật hơn cả đầu bếp chuyên làm món mặn, đáng làm cho người đời thán phục.
Đất tổ của nghề nấu chay phải tôn vinh: Tây Ninh – cái nôi của mọi món chay mà hiện hữu là ở những nơi gần Tòa Thánh Cao Đài, trong chợ Long Hoa hoặc trong thị xã hay bất cứ một nhà quen nào đó.
Các tôn giáo chính thống có giáo lệ ăn chay khác nhau. Có đạo giáo mỗi tuần ăn chay một lần, hoặc mỗi tháng một ngày như Đạo Phật.
Theo tục lệ xa xưa, tháng giêng là tháng ăn chay đối với người theo đạo Cao Đài. Phần đông dân cư Tây Ninh là tín đồ đạo Cao Đài do đó tháng ăn chay và nghề nấu món chay gia truyền rất được coi trọng và nổi tiếng. Giáo dân Cao Đài, nhiều người ăn chay “trường”, nhiều gia đình ăn chay 1/3 tháng hoặc cả tháng giêng.
Món Ăn Chay Tây Ninh
Trước ngày giải phóng, nhiều vùng ở Tây Ninh mở lớp dạy nấu món ăn chay không thu lệ phí. Người hướng dẫn rất tận tình và mộ đạo không hề vụ lợi trong việc đào tạo thợ nấu chay, miễn sao làm được nhiều điều cho đạo giáo là hạnh phúc. Nấu chay ở trình độ điêu luyện khó hơn nhiều lần nấu mặn. Nấu mặn có sẵn thực phẩm động vật “thứ thiệt”, lại đầy đủ gia vị để “lên món”, chỉ cần định lượng thành phần nguyên liệu, hiểu cách sơ chế cắt thái tẩm ướp là đã có thể bắt tay ngay vào việc thực hiện nấu, nhưng nấu chay đều là “đồ giả”: gà lợn giả, lươn cua tôm cá giả chỉ có rau quả là thật. Chính vì vậy mà trước khi chế biến món ăn phải qua một công đoạn “tạo hình” khá công phu tỉ mỉ, đòi hỏi tài hoa và nghệ thuật bằng ba chất liệu chính đó là tàu hủ ky, tàu hủ vàng và mì căn non. Tàu hủ ky “giống như thịt” thích hợp với món nấu. Tàu hủ vàng còn gọi là tàu hủ sông, “giống như cá”.
Nguyên liệu phù trợ rau củ quả có bắp cải, súp lơ, cà chua, su su, củ đậu và các loại nấm, mộc nhĩ cùng đỗ hạt, miến, kim châm và nước dừa tươi. Cách thể hiện nguyên liệu gia cầm gia súc giả rất phong phú. Có thể nói bên “mặn” có món gì thì bên “chay” có món ấy. Nấm xào, cũng gà rán gà quay, vịt tiềm, tôm chạo, cua hấp cua rang đủ cả nhưng không phải là thực phẩm động vật. Mọi thứ đều “chay”.
Nghệ thuật chế biến món ăn chay quả là cao siêu tuyệt diệu. Chay mà cứ như mận, giả mà cứ như thật, độ mô phỏng đạt tới 90 % thậm chí có thứ 100 % của thật, chỉ khi ăn vào miệng mới phân biệt được hư thực gây cho người ăn sự thích thú đến mê say và thán phục.
Chính vì có sự ái mộ đó mà đã nổi lên ngành kinh doanh món ăn chay.Các hàng quán chuyên bán các món chay có mặt ở hầu hết các tỉnh từ Huế đổ vào phía Nam. Đặc biệt là ở thành phố Hồ Chí Minh hầu như quận, phường nào cũng có tiệm cơm chay nhất là các khu phố vây quanh đền chùa và thánh đường, điển hình là nhà hàng cơm chay đối diện Việt Nam quốc tự, các tiệm cơm chay quanh Viện hóa đạo Ân Quang, chùa Vĩnh Nghiêm, chùa Xá Lợi, chùa Chà, chùa Bà. Người ăn chay đến bữa có thể dễ dàng tìm ra một tiệm cơm chay đâu đó trong khu vực mình cư trú. Có thể ăn tại chỗ hoặc mang về cho cả gia đình theo kiểu cơm phần đựng sẵn trong các ngăn nhựa đã được tiệm ăn chuẩn bị chu đáo. Khách nước ngoài, cũng đã có người tò mò đến “ăn thử” để vô cùng ngạc nhiên và trầm trồ khen ngợi coi như một khám phá mới lạ trong thế giới thẩm mỹ ăn uống. Thực đáng khâm phục lắm chứ! Cứ như món “vịt tiềm” đã có người tưởng vịt tiềm thật ở Chợ Lớn. Da và thịt vịt “chế” bằng chất tàu hũ ky. Người thợ nấu đã đạt tới mức tạo hình tuyệt diệu mới có thể làm ra con vịt giả y như thật. Trong bụng vịt “mổ moi” là nấm rơm, tàu hủ, hành tỏi mộc nhĩ. Mỏ vịt và chân vịt vàng ửng nặn bằng tàu hủ ky nhuộm màu thực phẩm. Để cho giống da vịt sau lúc làm lông người ta đổ tàu hủ ky vào một cái lưới sọc nhỏ, thoạt nhìn hệt như chân lông vịt đã nhổ. Hai hột tiêu đen gắn làm mắt, cái cổ cong cong cũng là chất tàu hũ ky nhào nặn. Trong nấu chay, món vịt tiềm là món chế biến công phu nhất và cũng là độc đáo nhất đòi hỏi người thợ nấu phải tài hoa lăm mới thực hiện được, khó hơn nhiều món gà nhồi hình voi bên “mặn”.
Món Ăn Chay Tây Ninh
Món thịt lợn sữa quay lấy vỏ bánh mì làm da, lấy bột gạo trộn nước cốt dừa nhào nhuyễn cho đông đặc giả làm mỡ, tàu hũ ky trộn lẫn phụ gia làm thịt nạc xong gắn liền các “phụ ting” bì – mỡ – thịt thành tảng thịt lợn quay “giòn bì” vàng bóng như vừa mua về.
Món gà xé phay thì dùng mì căn chiên lên, sau xé nhỏ giống như sợi thịt gà bóp tỏi với bắp cải cà rốt rồi ăn với bánh phồng tôm Sa giang.
Các món lẩu lươn, chả đùm đều sử dụng các nguyên liệu trên. Tất cả đều do bàn tay khéo léo của người thợ nấu tài hoa vừa giỏi tạo hình như nghệ nhân điêu khắc, vừa tài pha sắc cứ như một họa sĩ chọn màu vẽ tranh.
Lại còn “bốn món ăn chơi” cần thiết phải có trong tiệc chay lúc khai vị là nem, gỏi, chả, bì. Nem làm từ vỏ bưởi trộn tiêu bột gói lá vông. Gỏi làm bằng tàu hũ ky bắp cải đỏ, dưa leo và cà rốt, chả là khoai môn cùng nấm rơm đỗ xanh, bì là tàu hủ sống củ đậu và chút ít phụ gia.
Nghệ thuật nấu món ăn chay là nét tài hoa của người thợ nấu xứng đáng nghệ thuật hơn cả đầu bếp chuyên làm món mặn, đáng làm cho người đời thán phục. Đất tổ của nghề nấu chay phải tôn vinh: Tây Ninh – cái nôi của mọi món chay mà hiện hữu là ở những nơi gần Tòa Thánh Cao Đài, trong chợ Long Hoa hoặc trong thị xã hay bất cứ một nhà quen nào đó.
Dù theo đạo giáo nào, dù vô thần, nếu là người sành ăn không thể bỏ qua những món ăn chay tuyệt vời mà độc đáo. Chỉ cần thưởng thức một lần thôi, dù chỉ một lần thôi cũng đủ cảm nhận thấy món chay quả là thi vị để rồi lại muốn thưởng thức nhiều lần sau.
Sưu tầm

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

PHỤ NỮ SÀI GÒN XƯA ĐẸP VÀ SÀNH ĐIỆU NHƯ THẾ NÀO?

Váy suông, bó sát, váy xòe… du nhập vào các đô thị miền Nam những năm 60, 70 và nhanh chóng được phụ nữ đón nhận. Nhiều người đến Sài Gòn lúc ấy đều ngạc nhiên về nét đẹp hiện đại và ăn mặc hợp mốt của những quý cô thành thị. Thời trang của phụ nữ Sài Gòn xưa Phụ nữ Sài Gòn – Đi về phía trước
Đôi mắt to sáng lấp lánh, khuôn miệng nhỏ xinh lanh lợi và đôi má bầu bĩnh là nét đẹp
đặc trưng của thiếu nữ Sài Gòn xưa. Đội thêm một chiếc mũ bê rê được ưa chuộng
thời điểm này làm tăng nét cá tính cho cô gái trẻ. Phong cách của người phụ nữ xinh đẹp trong bộ váy xòe chấm bi bồng bềnh, thắt
eo gọn cùng kiểu tóc sang trọng vẫn không hề lỗi mốt cho đến bây giờ. Nữ sinh lớp Đệ Tam (tương đương lớp 10) trường Quốc Gia Nghĩa Tử, Sài Gòn năm 1968. Áo dài nữ sinh trên đường Lê Lợi, đoạn trước Công ty xe hơi Kim Long
(bên cạnh thương xá Tax) năm 1965. Phụ nữ Sài Gòn năm 1963. Thời đó, vào mỗi chiều cuối tuần,
phụ nữ Sài Gòn thường đi dạo, bát phố trên đường Lê Lợi, Tự Do. Ảnh chụp vào tháng 12 năm 1967.

CHÂN DUNG CÁC MỸ NHÂN SÀI GÒN TRÊN BÌA TẠP CHÍ VIỆT NAM TRƯỚC 1975

Cùng nhìn lại ảnh của các “hotgirl” Sài Gòn để thấy nét đẹp dung dị, dịu dàng những năm tháng cũ ấy. Tạp chí “Vietnam” là ấn phẩm quốc tế được phát hành ở Sài Gòn trước năm 1975 và có rất nhiều trang bìa chụp các người đẹp nổi danh khi ấy của đất phương Nam. Có thể kể đến những cái tên như ca sĩ nổi tiếng Phạm Thị Hiếu, hotgirl Sài Gòn Nguyễn Thi Kim Anh hay nữ nghệ sĩ Bạch Lan Thanh đều góp mặt ở đây. Hãy cùng nhìn lại các mỹ nhân thời xưa để thấy nét đẹp dung dị, dịu dàng của những năm tháng cũ ấy. Túy Phượng Nguyễn Thị Túy Phượng – người nhận được giải thưởngtrang phục đẹp nhất tại Liên hoan nhạc Pop tổ chức tại Sài Gòn ngày 30/1/1972. Túy Phượng tên thật là Nguyễn Thị Kim Phụng, sinh năm 1939 tại Bạc Liêu, cùng tuổi với các nữ tài tử: Thẩm Thúy Hằng, Kiều Chinh, Kim Vui và nữ nghệ sĩ Bích Sơn. Ở tuổi 14, 15 Túy Phượng đã được khán giả yêu thích qua những vai diễn nhí nhảnh, hồn nhiên. Đến tuổi 16, 17, khi nghề nghiệp đã định hình, diễn xuất có chiều sâu, Phượng thu hút người xem tr…

Vị bánh cuốn gốc Bắc hơn nửa thế kỷ ở Sài Gòn

Dĩa bánh nóng hổi, thơm phức được tráng theo công thức truyền thống của một gia đình gốc Bắc di cư vào Sài thành từ những năm 50.

Bánh cuốn là món ăn có tiếng ở miền Bắc, đặc biệt là đất Hà thành. Từ thôn quê, thứ bánh dân dã len lỏi vào giữa phố xá, trở thành món "ruột" của người thành thị. Không rõ món ăn này du nhập vào Sài Gòn chính xác từ khi nào, tôi chỉ biết trong một con hẻm nhỏ có quán bánh cuốn do một gia đình gốc Bắc lập ra, từ khi vào Sài Gòn ngót nghét hơn 63 năm trước. Quán bánh tên Song Mộc, mở cửa chính xác vào năm 1954. Những túp lều xanh cạnh bên những tán cây tại quán Song Mộc. Ảnh: Phong Vinh. Bánh cuốn ở quán luôn nóng hổi vì người đứng bếp chỉ tráng bánh khi có khách. Lớp bánh được tráng chín tới, có độ mỏng vừa phải, mềm dai nhưng không dễ rách. Nhân bên trong không mướt như thường thấy mà hơi khô, được nêm nếm theo công thức gia truyền nên có vị khác lạ. Sau khi bánh cuốn nhân xong thì được xếp gọn ghẽ trên dĩa, rắc thêm một nhúm hành phi giòn, vàng …