Chuyển đến nội dung chính

Đồng Cỏ Đỏ – Vùng đất của một thời oanh liệt

Từ giữa thế kỷ XIX, Gia Lộc có 3 ấp là: ấp Bàu Tre, ấp Bàu Trâm và ấp . Tên  là sự tích .
Đó là chiến công của quân dân ta dưới sự chỉ huy của Lãnh Binh Tòng (Đặng Văn Tòng là con của ông Đặng Văn Trước) đã chiến đấu chống giặc thổ sang cướp phá, máu giặc chảy đỏ cả cánh đồng nên gọi là Đồng Cỏ Đỏ.
Đồng Cỏ Đỏ ngày nay là ruộng lúa và hoa màu
Đồng Cỏ Đỏ ngày nay là ruộng lúa và hoa màu
Ở xã Gia Lộc, huyện  có một địa danh tồn tại từ rất lâu đời, đến nay vẫn còn nhiều người biết đến. Đó là Bàu Cỏ Đỏ, cũng có người gọi là Đồng Cỏ Đỏ. Cái bàu và cánh đồng ấy hiện nay vẫn còn, nó thuộc địa bàn ấp Tân Lộc, gần ngã ba giao lộ đường Xuyên Á (đoạn tránh qua thị trấn ) với tỉnh lộ 782.
Bàu nhỏ hẹp, diện tích ước chừng chưa đầy 10 cao đất. Bàu đang được người dân sử dụng để nuôi cá. Còn cánh đồng rộng khoảng 20 ha. Tên là Đồng Cỏ Đỏ nhưng hiện tại, cả ở dưới bàu và trên toàn cánh đồng chẳng thấy cọng cỏ đỏ nào, chỉ thấy lúa và hoa màu xanh tươi. Hỏi nhiều người dân ở đây, vì sao gọi nơi này là Bàu Cỏ Đỏ, Đồng Cỏ Đỏ rất ít người biết. Có người giải thích rằng: trước kia, khi mới khai hoang, cánh đồng này bị nhiễm phèn rất nặng nên cỏ mọc lên có màu đỏ vì nhiễm phèn.
Còn trong quyển “Truyền thống cách mạng xã Gia Lộc (1945-1975)” (do Ban Thường vụ Huyện ủy Trảng Bàng chịu trách nhiệm nội dung), ở trang 7 và 8 có ghi: “Từ giữa thế kỷ XIX, Gia Lộc có 3 ấp là: ấp Bàu Tre, ấp Bàu Trâm và ấp Bàu Cỏ Đỏ. Tên Bàu Cỏ Đỏ là sự tích Đồng Cỏ Đỏ. Đó là chiến công của quân dân ta dưới sự chỉ huy của Lãnh Binh Tòng (Đặng Văn Tòng là con của ông Đặng Văn Trước) đã chiến đấu chống giặc thổ sang cướp phá, máu giặc chảy đỏ cả cánh đồng nên gọi là Đồng Cỏ Đỏ”. Như vậy là trong suốt quá trình khai hoang lập ấp, ông Đặng Văn Trước, rồi Lãnh binh Tòng cùng nhân dân cần cù lao động, khẩn hoang bờ cõi và chiến đấu bảo vệ xóm ấp, làm cho đất Gia Lộc ngày càng rộng hơn, cuộc sống người dân cũng ngày càng ấm no hơn. Cho đến những năm đầu thế kỷ XX, Gia Lộc đã phát triển thêm các ấp sau này. Ấp Bàu Tre xưa, theo chúng tôi được biết hiện là xóm Bàu Tre, thuộc ấp Lộc Trát. Còn ấp Bàu Trâm nay chính là xóm Bàu Trâm thuộc ấp Gia Lâm.
Về Lãnh binh Tòng, theo tư liệu trong quyển “Lịch sử Đảng bộ tỉnh Tây Ninh (1930- 2005)” (Nhà xuất bản Chính Trị Quốc Gia – năm 2010), Lãnh binh Tòng – tức Đặng Văn Tòng là con của ông Đặng Văn Trước – người có công đầu trong việc xây dựng nên làng Gia Lộc, Trảng Bàng.
Ông Tòng giỏi võ nghệ và mưu lược, ông nhận chức Lãnh binh dưới triều vua Tự Đức và được giao nhiệm vụ trấn thủ biên giới Việt- Miên. Khi thực dân Pháp đánh chiếm Gia Định, Lãnh binh Tòng đã từng điều binh ra chống lại. Năm 1861, ông đưa gần 300 quân đến chi viện cho đại đồn Chí Hòa. Quân của Lãnh binh Tòng phải vượt qua các chốt chặn của địch ở Hóc Môn, Bà Điểm, Bà Quẹo, bị tiêu hao một số quân, chỉ còn hơn phân nửa lực lượng. Sau khi quân Pháp phá được đại đồn Chí Hòa, Lãnh binh Tòng tập hợp số quân còn lại rút về Trảng Bàng. Biết thế nào quân Pháp cũng lên đánh Tây Ninh, ông lo củng cố lại lực lượng, xây dựng tuyến phòng thủ từ xa.
Quân Pháp đánh lên Trảng Bàng, quân của Lãnh binh Tòng kháng cự quyết liệt. Nhưng do binh lực ít, tuyến phòng thủ ngoài xa chỉ chống giữ trong một ngày đã bị quân Pháp phá vỡ. Nghĩa quân của ông rút vào Tha La (, Trảng Bàng) ẩn tránh. Ông cùng hai tùy tùng ở trong nhà hương chức theo đạo Thiên Chúa. Tại đây, ông phát hịch chiêu mộ quân đánh giặc. Vị hương chức chủ nhà cũng tích cực vận động dân chúng trong và ngoài xóm đạo hưởng ứng cho con em tòng quân giết giặc. Công việc mới được triển khai hai ngày thì bị lộ vì có kẻ phản bội, bí mật trốn ra Trảng Bàng và chỉ điểm cho quân Pháp về An Hòa bao vây căn nhà ông đang ở. Bọn Pháp đã bắn chết vị hương chức chủ nhà và một người khác, đồng thời bắt Lãnh binh Tòng và người tùy tùng của ông.
Bắt được Lãnh binh Tòng, thực dân Pháp tức tốc đưa ông về Sài Gòn. Chúng dụ dỗ ông quy thuận, hứa sẽ ban chức tước và cho ông tiếp tục cai quản vùng Trảng Bàng. Nhưng không thuyết phục được ông, chúng bèn đày ông ra đảo Guyane. Một thời gian sau, ông mất tại đảo này.
Theo T.L (Tây Ninh Online)

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Làng nghề chày thớt Phú Long

Làng nghề chày thớt Phú Long ở khu phố Hòa Long, phường Lái Thiêu, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương đã tồn tại và phát triển từ hơn nửa thế kỷ qua. Đến nay, cái chày, tấm thớt Phú Long không những được ưa chuộng trên thị trường trong nước mà đã vươn xa ra thị trường các nước như: Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Lái Thiêu xưa vốn là vùng đất hoang sơ, có nhiều rừng nên nghề mộc nơi đây phát triển rất sớm nhờ nguồn nguyên liệu gỗ phong phú. Theo những người có kinh nghiệm làm chày, thớt ở Phú Long, người sáng lập ra làng nghề này là ông Hai Thiệt. Ban đầu, từ những khúc gỗ thừa của các xưởng mộc trong làng, ông mang về để tận dụng làm thớt. Sẵn nguồn nguyên liệu, lại nắm bắt nhu cầu của bà con trong vùng, ông Hai Thiệt làm thớt để bán, rồi truyền nghề lại cho con cháu sau này. Làng nghề dần được hình thành từ thời điểm những năm 1960 của thế kỷ trước và cũng để ghi công ông Hai Thiệt, người làng sau đó gọi ông là Hai Thớt.

Hiện làng nghề chày thớt Phú Long có hơn 20 cơ sở lớn, nhỏ làm việc …

Nghề đắp phù điêu ở Thạch Xá

Là vùng đất nổi tiếng với những nghề thủ công truyền thống, xã Thạch Xá (huyện Thạch Thất, Hà Nội) còn được biết đến là nơi có những người thợ đắp phù điêu tài hoa. Những người thợ Thạch Xá được nhiều người biết đến qua công việc phục chế, tân tạo nhiều công trình văn hóa tâm linh ở Việt Nam. Theo nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn, một trong số người giữ gìn và phát triển nghề đắp phù điêu của Thạch Xá thì nghề đắp phù điêu có lịch sử cách đây khoảng 200 năm. Là người theo bố học nghề từ năm 13 tuổi, nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn với tài năng và kinh nghiệm hơn 40 năm đã trực tiếp thiết kế, phục chế, tôn tạo hàng trăm tác phẩm tại các công trình di tích lịch sử, văn hóa tâm linh được Nhà nước xếp hạng. Trong đó, tiêu biểu là phục chế đầu đao (chùa Tây Phương, Thạch Thất), đắp nổi Rồng chầu mặt nguyệt (chùa Thầy, Quốc Oai), phục dựng con giống cổ chùa Sóc Sơn, xây cột trụ và đắp hoa văn con giống tại chùa Hòe Nhai, một trong những di tích kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội...

Xơ giấy dó (còn gọi …

Bản đồ tỉnh Gia Lai