Chuyển đến nội dung chính

Thưởng thức “cá cậu ông trời” ở Vĩnh Long

(Dân trí) - Miền Tây vốn nổi tiếng là vùng đất có nhiều loài cá đặc sản ngon không đâu sánh bằng. Trong đó, không thể không kể đến cá cóc – loài cá ngay từ cái tên đã gợi sự tò mò, thú vị; nhưng khi thưởng thức rồi, thực khách mới biết món ăn nổi tiếng này cũng bình dân, chân chất như chính tính cách người dân bản xứ.

Cá cóc cùng loài với cá chép, thường sống ở vực sâu, nước xoáy, trụ cầu, bến phà thuộc sông Tiền, sông Hậu như đoạn Mỹ Thuận (Vĩnh Long), Cái Bè (Tiền Giang), Cái Côn (Sóc Trăng)... Những ngư dân giàu kinh nghiệm cho biết, cá cóc thường sống theo đàn. Sau mùa nước nổi, cá cóc mẹ sẽ bơi ngược về Biển Hồ đẻ trứng. Đây được coi là thời điểm bắt cá dễ nhất bằng cách thả lưới chìm hoặc giăng câu tận đáy sông.
Gọi là cá “cậu ông trời”, nhưng cá cóc cũng có tên gọi mĩ miều khác là “mỹ ngư” bởi dáng vẻ đẹp đẽ của nó. Các nhà khoa học giải thích, sở dĩ có tên cá cóc là do đọc trại ra từ cách đặt tên của người Campuchia. Còn người dân bản xứ thì cho rằng, tên gọi của loài cá này xuất phát từ tiếng kêu “cóc cóc, cóc… ” liên tục của nó mỗi khi bị bắt. Dù có nhiều cách cắt nghĩa khác nhau, nhưng nhìn chung, loài cá này không hề liên quan đến loài cóc như nhiều người lầm tưởng.
Để bắt được một con cá cóc phải dụng công rất nhiều.
Để bắt được một con cá cóc phải dụng công rất nhiều.
Đây là loại cá có dáng dấp hình thoi kéo dài, trên lưng có kỳ nhọn và bén như răng cưa. Vì vậy, khi dân chài đánh dính cá cóc, cá có thể quẫy mạnh làm rách lưới mà thoát thân. Có hai cách bắt phổ biến để bắt được cá cóc là giăng câu ngầm và thả lưới chìm. Câu ngầm là cách đặt mỗi đường câu chừng trăm lưỡi câu loại trung, mỗi lưỡi móc vào đuôi một con tép còn sống thả sát đáy sông. Vào lúc nước lên, con mồi sẽ bơi lội tung tăng để dụ cá cắn câu. Giăng lưới chìm tuy không nhạy bằng giăng câu, nhưng bù lại cá mắc lưới rất ít khi bị sẩy mất.
Cá cóc được chế biến thành rất nhiều món ngon như: cá cóc kho nước dừa, cá cóc nấu canh chua cơm mẻ hoặc trái giác, cá cóc nướng muối ớt, cá cóc chiên tươi... Ở Vĩnh Long, thực khách rất ưa dùng món cá cóc kho nước dừa ăn với các loại rau ăn sống và xoài bằm.
Dù được chế biến theo cách thức nào, các món ăn từ cá cóc cũng hấp dẫn thực khách.
Dù được chế biến theo cách thức nào, các món ăn từ cá cóc cũng hấp dẫn thực khách.
Kho cá cóc hay nấu canh chua cũng là một nghệ thuật mang đậm tính cách dân dã mà thắm đượm nghĩa tình của người miền Tây. Để có món cá cóc kho nước dừa ngon, đủ vị thì khi chế biến cá phải còn sống, được làm sạch, ướp gia vị muối, đường, bột ngọt, tiêu, gốc hành tươi giã nhuyễn...
Người có kinh nghiệm chế biến cá cóc sẽ bắc nồi nước dừa xiêm tươi pha nước mắm ngon lên bếp lửa than hồng, khi nước sôi mới để cá vào. Khi kho, người ta chỉ để nước ngập vừa mình cá. Cá được trải đều không chồng lên nhau, thêm ít gia vị sao cho vừa miệng.
Món cá cóc ngon thì con cá phải còn nguyên vẩy, nếu không sẽ mất đi vị đặc trưng. Khi kho lửa để nhỏ, chỉ liu riu. Nước sôi một lát thì trở bề cá cho thấm. Mỡ cá hòa vào nước cá kho toát lên mùi thơm thanh thoát. Quan trọng hơn, vảy cá sẽ nở bung ra, giòn sừn sựt... Cá cóc kho nước dừa ngon nhất là khúc đầu vì vừa có thịt, có mỡ bụng lại vừa có mắt cá, xương sụn đầu.
Cá cóc kho mà thiếu đĩa rau ăn kèm thì kể ra cũng thật phí món ăn. Rau ăn kèm gồm các loại rau ăn sống như cải xanh, diếp cá, xà lách, bông điên điển, dưa leo,… nhưng hợp nhất vẫn là dưa giá và xoài hường bằm sợi. Các loại rau ăn kèm có rất nhiều vitamin và men tiêu hóa, ăn mát, giải nhiệt, rất tốt cho cơ thể. Cá cóc kho nước dừa mà ăn cùng gạo thơm Nàng Hương thì ăn không biết no.
Tương tự, đầu cá cóc nấu canh chua cơm mẻ, me chua hay trái giác – một loại dây leo bờ rào có vị chua đượm như quả sấu ở ngoài Bắc - rất ngon. Đầu hay phần đuôi cá cóc nấu chua với rau muống đồng, dọc mùng, thêm vị ngò gai, ngò om là đã trở thành món canh “số một”.
Món ăn từ cá cóc đâm màu sắc, hương vị miền Tây.
Món ăn từ cá cóc đâm màu sắc, hương vị miền Tây.
Ở các nhà hàng, quán ăn, người ta “biến thể” nồi canh chua thành lẩu cá cóc, dùng kèm bông súng, so đũa hay bông điên điển mùa nước nổi. Ngoài ra, cá cóc nướng muối ớt sả cũng có vị thơm ngọt chân phương, dân dã hấp dẫn không kém.
Trước đây cá cóc có rất nhiều. Nhưng do bị săn bắt vô độ nên dẫn đến món ăn tưởng chừng dân dã cũng trở thành món đặc sản quý mà không dễ gì có được dịp thưởng thức khi đến với vùng sông nước Nam Bộ. Nhiều người lo ngại “cậu ông trời” vùng sông nước có nguy cơ tuyệt chủng.
Hoàng Ngọc
Tổng hợp

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Làng nghề chày thớt Phú Long

Làng nghề chày thớt Phú Long ở khu phố Hòa Long, phường Lái Thiêu, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương đã tồn tại và phát triển từ hơn nửa thế kỷ qua. Đến nay, cái chày, tấm thớt Phú Long không những được ưa chuộng trên thị trường trong nước mà đã vươn xa ra thị trường các nước như: Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Lái Thiêu xưa vốn là vùng đất hoang sơ, có nhiều rừng nên nghề mộc nơi đây phát triển rất sớm nhờ nguồn nguyên liệu gỗ phong phú. Theo những người có kinh nghiệm làm chày, thớt ở Phú Long, người sáng lập ra làng nghề này là ông Hai Thiệt. Ban đầu, từ những khúc gỗ thừa của các xưởng mộc trong làng, ông mang về để tận dụng làm thớt. Sẵn nguồn nguyên liệu, lại nắm bắt nhu cầu của bà con trong vùng, ông Hai Thiệt làm thớt để bán, rồi truyền nghề lại cho con cháu sau này. Làng nghề dần được hình thành từ thời điểm những năm 1960 của thế kỷ trước và cũng để ghi công ông Hai Thiệt, người làng sau đó gọi ông là Hai Thớt.

Hiện làng nghề chày thớt Phú Long có hơn 20 cơ sở lớn, nhỏ làm việc …

Bản đồ tỉnh Gia Lai

Nuôi gà thảo mộc ở Định Quán

Nuôi gà thảo mộc, hay còn gọi là thảo dược, khác với những mô hình nuôi khác ở chỗ người nuôi bổ sung vào khẩu phần thức ăn nhiều loại thảo dược tốt có lợi cho sức khỏe của gà, góp phần thay thế hoàn toàn các loại kháng sinh và chất kích thích tố tăng trọng thường sử dụng trong quy trình nuôi gà bình thường. Nuôi gà thảo mộc là mô hình chăn nuôi kiểu mới không sử dụng kháng sinh, giúp cho thịt gà có hương vị thơm ngon, đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng. Bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán) là người tiên phong trong việc nuôi gà thảo mộc ở tỉnh Đồng Nai.

Từ lâu, ngành chăn nuôi gia súc, gia cầm đã hướng tới nền chăn nuôi sạch, bền vững và xu hướng này trở nên khá phổ biến trên thế giới. Nắm bắt được xu thế đó và nhận biết nhu cầu thị trường luôn ưu tiên sử dụng sản phẩm sạch, chất lượng, từ năm 2011, bà Cao Thị Ten đã tiến hành nuôi thử nghiệm lứa gà thảo mộc đầu tiên.


Trang trại nuôi gà thảo mộc của bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai).


Cây…