Chuyển đến nội dung chính

Về Ba Tơ nhớ thưởng thức món gà re

TTO - Về thăm huyện miền núi Ba Tơ (Quảng Ngãi), quê hương cuộc khởi nghĩa Ba Tơ và những thắng cảnh tuyệt vời, bạn sẽ có dịp thưởng thức món gà re nướng, gà re luộc chấm muối ớt và đưa cay với rượu cần.
Về Ba Tơ nhớ thưởng thức món gà re
Gà re chặt thành miếng đem nướng trên vỉ sắt như cách nướng của người Kinh - Ảnh: VÕ QUÝ CẦU
Trong thời buổi kinh tế thị trường, nhiều giống gà nhập ngoại, hoặc từ phía Bắc đem về nuôi ở Quảng Ngãi để bán lấy thịt nhưng những người sành ăn đều cho rằng "đệ nhất ngon" phải là giống gà re, hay nói đúng hơn là giống gà của người đồng bào dân tộc H’Re.
Lông gà re nhiều màu. Gà có sắc lông đen (đồng bào gọi là yia ét) được nuôi để làm thịt cúng Giàng trong dịp mừng mùa lúa mới, cúng thần linh đầu năm mới. Gà lông trắng (yia mong) dùng để cúng xả xui khi nhà có người ốm đau bệnh tật. Còn gà có lông trắng đen (yia rot) hoặc màu sẫm (yia voi) nuôi để ăn thịt.
Ngoài yếu tố di truyền, theo đồng bào dân tộc H’Re, thịt gà re thơm ngon còn nhờ nuôi thả tự nhiên và được ăn cỏ, mối và nhiều loại côn trùng khác. Con trống lớn nhất cân nặng 1,5kg, con mái chỉ 1kg.
Gắn liền với đời sống văn hóa của dân tộc H'Re, từ nhiều đời nay bà con nuôi gà theo kiểu “tự cung tự cấp" để lấy thịt cúng Giàng, đãi khách và làm món ăn trong ngày tết, sau mới để ăn thịt. 
Về Ba Tơ nhớ thưởng thức món gà re
Gà re được nuôi thả tự nhiên trong vườn nhà - Ảnh: VÕ QUÝ CẦU
Về Ba Tơ nhớ thưởng thức món gà re
Phụ nữ H’Re chuẩn bị gà re làm cơm đãi khách - Ảnh: VÕ QUÝ CẦU
Gà re làm sạch rồi dùng dao sắc cắt dọc một đường dưới bụng, bẻ thân gà bành ra rồi dùng xiên tre xiên qua thân đem nướng dưới lửa than hồng chừng mười lăm phút là chín. Sau đó, dùng muối hạt đâm nhuyễn với ớt làm thức chấm là có ngay món gà re nướng.
Thịt gà săn chắc, ăn vừa béo vừa thơm, vừa cay cay, vừa mằn mặn nơi đầu lưỡi. Sau đó vít cần hút một hơi rượu cần của người H’Re ngâm ủ men bằng lá cây rừng thì còn gì bằng.
Nhất là những chiều hè ngồi nơi đầu tra (đầu nhà sàn) của người H’Re vừa nhấm nháp món gà nướng, uống rượu cần nghe tiếng đàn brook và điệu hát ca choi (đối đáp) gợi tình của cô gái H’Re.
Nếu không chọn cách nướng theo kiểu đồng bào, thực khách có thể chặt nhỏ thành miếng dùng vỉ sắt nướng trên lửa hồng rồi đem chấm muối ớt cũng vẫn cứ thơm ngon.
Nếu không dùng món nướng có thể đem luộc, xé phay, hoặc đem hấp rượu thì thịt càng thơm, mau chín. Gà luộc đem ăn kèm với lá rau húng quế chấm muối ớt hay chấm muối tiêu chanh cũng ngon không kém chút nào.
Về Ba Tơ nhớ thưởng thức món gà re
Món gà re nướng - Ảnh: VÕ QUÝ CẦU
Về Ba Tơ nhớ thưởng thức món gà re
Món gà re nướng và đĩa muối ớt không thể thiếu trong bữa cơm đãi khách của người H’Re - Ảnh: VÕ QUÝ CẦU
Cuộc sống khá dần lên, hiện nhiều người thành phố tìm mua giống gà re để nuôi kiểng và ăn thịt tạo điều kiện cho người dân trong vùng phát triển đàn. 
Anh Phạm Văn Rạch, cán bộ xã Ba Vinh - người tiên phong trong việc phát triển đàn gà H'Re ở Ba Tơ cách đây sáu năm - kể thấy gà re chất lượng thơm ngon nên từ vườn nhà bên thị trấn Ba Tơ chật hẹp anh đã chuyển về quê, lập trang trại rộng 1ha vừa làm vườn ươm cây giống vừa nuôi gà. 
Mỗi năm anh xuất chuồng vài trăm con gà thịt. Trước Tết Nguyên đán Đinh Dậu anh đã xuất 300 gà re thông qua dự án phát triển miền Trung - Tây nguyên để đồng bào H’Re ở Ba Tơ chăn nuôi. 
Năm 2016, Trung tâm Thông tin và ứng dụng khoa học công nghệ tỉnh Quảng Ngãi đã triển khai dự án bảo tồn gen của giống gà này bên cạnh giống heo kiềng sắt nổi tiếng của đồng bào dân tộc ở Quảng Ngãi.
Anh Phạm Đình Ngôn, phụ trách Bảo tàng Khởi nghĩa Ba Tơ, cho hay huyện đã đưa gà re vào danh mục ẩm thực H’Re. Khách đến tham quan, nếu có nhu cầu thưởng thức món gà re cũng như các đặc sản H’Re khác như thịt trâu nướng, cá niêng nướng... đều được đáp ứng.
VÕ QUÝ CẦU

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Làng nghề chày thớt Phú Long

Làng nghề chày thớt Phú Long ở khu phố Hòa Long, phường Lái Thiêu, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương đã tồn tại và phát triển từ hơn nửa thế kỷ qua. Đến nay, cái chày, tấm thớt Phú Long không những được ưa chuộng trên thị trường trong nước mà đã vươn xa ra thị trường các nước như: Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Lái Thiêu xưa vốn là vùng đất hoang sơ, có nhiều rừng nên nghề mộc nơi đây phát triển rất sớm nhờ nguồn nguyên liệu gỗ phong phú. Theo những người có kinh nghiệm làm chày, thớt ở Phú Long, người sáng lập ra làng nghề này là ông Hai Thiệt. Ban đầu, từ những khúc gỗ thừa của các xưởng mộc trong làng, ông mang về để tận dụng làm thớt. Sẵn nguồn nguyên liệu, lại nắm bắt nhu cầu của bà con trong vùng, ông Hai Thiệt làm thớt để bán, rồi truyền nghề lại cho con cháu sau này. Làng nghề dần được hình thành từ thời điểm những năm 1960 của thế kỷ trước và cũng để ghi công ông Hai Thiệt, người làng sau đó gọi ông là Hai Thớt.

Hiện làng nghề chày thớt Phú Long có hơn 20 cơ sở lớn, nhỏ làm việc …

CHÂN DUNG CÁC MỸ NHÂN SÀI GÒN TRÊN BÌA TẠP CHÍ VIỆT NAM TRƯỚC 1975

Cùng nhìn lại ảnh của các “hotgirl” Sài Gòn để thấy nét đẹp dung dị, dịu dàng những năm tháng cũ ấy. Tạp chí “Vietnam” là ấn phẩm quốc tế được phát hành ở Sài Gòn trước năm 1975 và có rất nhiều trang bìa chụp các người đẹp nổi danh khi ấy của đất phương Nam. Có thể kể đến những cái tên như ca sĩ nổi tiếng Phạm Thị Hiếu, hotgirl Sài Gòn Nguyễn Thi Kim Anh hay nữ nghệ sĩ Bạch Lan Thanh đều góp mặt ở đây. Hãy cùng nhìn lại các mỹ nhân thời xưa để thấy nét đẹp dung dị, dịu dàng của những năm tháng cũ ấy. Túy Phượng Nguyễn Thị Túy Phượng – người nhận được giải thưởngtrang phục đẹp nhất tại Liên hoan nhạc Pop tổ chức tại Sài Gòn ngày 30/1/1972. Túy Phượng tên thật là Nguyễn Thị Kim Phụng, sinh năm 1939 tại Bạc Liêu, cùng tuổi với các nữ tài tử: Thẩm Thúy Hằng, Kiều Chinh, Kim Vui và nữ nghệ sĩ Bích Sơn. Ở tuổi 14, 15 Túy Phượng đã được khán giả yêu thích qua những vai diễn nhí nhảnh, hồn nhiên. Đến tuổi 16, 17, khi nghề nghiệp đã định hình, diễn xuất có chiều sâu, Phượng thu hút người xem tr…

Nghề đắp phù điêu ở Thạch Xá

Là vùng đất nổi tiếng với những nghề thủ công truyền thống, xã Thạch Xá (huyện Thạch Thất, Hà Nội) còn được biết đến là nơi có những người thợ đắp phù điêu tài hoa. Những người thợ Thạch Xá được nhiều người biết đến qua công việc phục chế, tân tạo nhiều công trình văn hóa tâm linh ở Việt Nam. Theo nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn, một trong số người giữ gìn và phát triển nghề đắp phù điêu của Thạch Xá thì nghề đắp phù điêu có lịch sử cách đây khoảng 200 năm. Là người theo bố học nghề từ năm 13 tuổi, nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn với tài năng và kinh nghiệm hơn 40 năm đã trực tiếp thiết kế, phục chế, tôn tạo hàng trăm tác phẩm tại các công trình di tích lịch sử, văn hóa tâm linh được Nhà nước xếp hạng. Trong đó, tiêu biểu là phục chế đầu đao (chùa Tây Phương, Thạch Thất), đắp nổi Rồng chầu mặt nguyệt (chùa Thầy, Quốc Oai), phục dựng con giống cổ chùa Sóc Sơn, xây cột trụ và đắp hoa văn con giống tại chùa Hòe Nhai, một trong những di tích kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội...

Xơ giấy dó (còn gọi …