Chuyển đến nội dung chính

“Làm vía” - buộc chỉ cổ tay, nét văn hóa truyền thống của người Thái

Cảnh Thắng 

(Dân Việt) Trải qua thời gian, nhiều nét văn hóa truyền thống của người Thái ở miền Tây xứ Nghệ bị “đồng hóa”. Tuy nhiên, tục “làm vía” hay là lễ buộc chỉ cổ tay là nét văn hóa đang được gìn giữ và lưu truyền, nó mang ý nghĩa đem lại sự may mắn, bình an cho người được buộc chỉ.

Tục “làm vía” hay còn gọi là lễ buộc chỉ cổ tay (tiếng Thái là hăng vắn), là một trong những phong tục có từ rất lâu đời của người Thái miền tây xứ Nghệ, với những ý nghĩa đem lại sự bình an, may mắn cho con cháu. Đồng thời, phong tục này cũng mang đậm giá trị tâm linh gắn liền với cuộc sống của người dân nơi đây.
Theo quan niệm của người Thái, đàn ông Thái có 7 vía, đàn bà Thái có 9 vía, khi hồn vía lìa khỏi thân xác thì những người đàn ông và đàn bà đó sẽ không còn tồn tại trên thế gian; hoặc người đó bị “lạc đi” vài vía thì sẽ sống trong cảnh ốm đau, bệnh tật, tai ương và gặp vận không may trong cuộc sống.
 “lam via” - buoc chi co tay, net van hoa truyen thong cua nguoi thai hinh anh 1
Lễ buộc chỉ cổ tay trong đám cưới tại xã Châu Lý, huyện Quỳ Hợp.
Chính vì thế, người Thái làm lễ buộc chỉ cổ tay để giữ vía cầu an, ngoài ra tùy vào từng hoàn cảnh mà lễ buộc chỉ cổ tay lại mang một ý nghĩa khác nhau. Cụ thể là việc buộc chỉ cổ tay được tiến hành đối với những người bị ốm mang ý nghĩa cầu sức khỏe, còn đối với những đôi trai gái mới cưới lại mang ý nghĩa cầu hạnh phúc. Đặc biệt, lễ buộc chỉ cổ tay còn được thực hiện đối với gia đình có người thân mất đi thì lại mang ý nghĩa cầu cho linh hồn người đã khuất sớm được siêu thoát, đồng thời đem lại sự bình an cho con cháu trong nhà...
Việc làm lễ buộc chỉ cổ tay đối với người Thái cũng rất quan trọng, người đứng ra làm lễ phải là thầy mo có uy tín trong làng. Sau đó, phải chọn ngày, giờ đẹp rồi mới tiến hành nghi thức cầu an rồi buộc cổ tay cho cả nhà.
Trao đổi với phóng viên báo Dân Việt ông Lang Văn Hồng (trú tại bản Đôm 1, xã Châu Phong, huyện Quỳ Châu, Nghệ An) cho biết, lễ buộc chỉ cổ tay là một giá trị tâm linh mang đậm nét văn hóa lâu đời của người Thái, để tiến hành lễ này cần có: một cuộn chỉ màu đen, một con gà luộc, 1 quả trứng, 3 têm trầu cau, 1 quả trứng luộc, 1 bát gạo trắng và 1 ít tiền lẻ đặt trên đĩa...
"Lễ buộc cổ tay cùng tuy thuộc vào hoàn cảnh trước khi làm lễ, người dân tộc Thái chúng tôi dùng những sợi chỉ khác nhau, sợi chỉ đen dùng trong việc cầu bình an; sợi chỉ đỏ dùng trong đám cưới; sợi chỉ trắng dùng trong lễ buộc chỉ cổ tay khi gia đình có người thân mất đi... Đặc biệt, sợi chỉ này khi đã buộc vào cổ tay thì không được tự tháo ra mà phải để cho sợi chỉ đó tự đứt, có như vậy mới giữ được ý nghĩa của lễ buộc chỉ cổ tay...”- ông Hồng nói.
 “lam via” - buoc chi co tay, net van hoa truyen thong cua nguoi thai hinh anh 2
Buộc chỉ cổ tay trong lễ “giải hạn” tại gia đình anh Lang Đình Tiệp, tại xã Châu Phong, huyện Quỳ Châu. Ảnh: nhân vật cung cấp
Trong khi đó anh Lang Đình Tiệp trú tại xã Châu Phong, huyện Quỳ Châu (Nghệ An) thì chia sẻ: "Nghi lễ này không chỉ đem lại may mắn mà còn cho chúng tôi cảm giác bình an trong cuộc sống, bản thân tôi cũng mới trải qua lễ buộc chỉ cổ tay trong ngày sinh nhật của con nên tôi cảm thấy rất an tâm và hạnh phúc...”.
Cũng theo anh Tiệp, lễ buộc chỉ cổ tay không chỉ cầu cho bản thân mình và người thân trong gia đình mà lễ còn có thể cho người khác, như mỗi dịp nhà có khách thân thiết hoặc bàn bè thân đến nhà chơi, lễ buộc chỉ cổ tay cũng có thể làm, bởi theo quan niệm của người Thái nơi đây, khi mình cầu điều tốt lành cho người khác, tất nhiên họ sẽ cầu chúc điều tốt lành đến với mình...

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

PHỤ NỮ SÀI GÒN XƯA ĐẸP VÀ SÀNH ĐIỆU NHƯ THẾ NÀO?

Váy suông, bó sát, váy xòe… du nhập vào các đô thị miền Nam những năm 60, 70 và nhanh chóng được phụ nữ đón nhận. Nhiều người đến Sài Gòn lúc ấy đều ngạc nhiên về nét đẹp hiện đại và ăn mặc hợp mốt của những quý cô thành thị. Thời trang của phụ nữ Sài Gòn xưa Phụ nữ Sài Gòn – Đi về phía trước
Đôi mắt to sáng lấp lánh, khuôn miệng nhỏ xinh lanh lợi và đôi má bầu bĩnh là nét đẹp
đặc trưng của thiếu nữ Sài Gòn xưa. Đội thêm một chiếc mũ bê rê được ưa chuộng
thời điểm này làm tăng nét cá tính cho cô gái trẻ. Phong cách của người phụ nữ xinh đẹp trong bộ váy xòe chấm bi bồng bềnh, thắt
eo gọn cùng kiểu tóc sang trọng vẫn không hề lỗi mốt cho đến bây giờ. Nữ sinh lớp Đệ Tam (tương đương lớp 10) trường Quốc Gia Nghĩa Tử, Sài Gòn năm 1968. Áo dài nữ sinh trên đường Lê Lợi, đoạn trước Công ty xe hơi Kim Long
(bên cạnh thương xá Tax) năm 1965. Phụ nữ Sài Gòn năm 1963. Thời đó, vào mỗi chiều cuối tuần,
phụ nữ Sài Gòn thường đi dạo, bát phố trên đường Lê Lợi, Tự Do. Ảnh chụp vào tháng 12 năm 1967.

CHÂN DUNG CÁC MỸ NHÂN SÀI GÒN TRÊN BÌA TẠP CHÍ VIỆT NAM TRƯỚC 1975

Cùng nhìn lại ảnh của các “hotgirl” Sài Gòn để thấy nét đẹp dung dị, dịu dàng những năm tháng cũ ấy. Tạp chí “Vietnam” là ấn phẩm quốc tế được phát hành ở Sài Gòn trước năm 1975 và có rất nhiều trang bìa chụp các người đẹp nổi danh khi ấy của đất phương Nam. Có thể kể đến những cái tên như ca sĩ nổi tiếng Phạm Thị Hiếu, hotgirl Sài Gòn Nguyễn Thi Kim Anh hay nữ nghệ sĩ Bạch Lan Thanh đều góp mặt ở đây. Hãy cùng nhìn lại các mỹ nhân thời xưa để thấy nét đẹp dung dị, dịu dàng của những năm tháng cũ ấy. Túy Phượng Nguyễn Thị Túy Phượng – người nhận được giải thưởngtrang phục đẹp nhất tại Liên hoan nhạc Pop tổ chức tại Sài Gòn ngày 30/1/1972. Túy Phượng tên thật là Nguyễn Thị Kim Phụng, sinh năm 1939 tại Bạc Liêu, cùng tuổi với các nữ tài tử: Thẩm Thúy Hằng, Kiều Chinh, Kim Vui và nữ nghệ sĩ Bích Sơn. Ở tuổi 14, 15 Túy Phượng đã được khán giả yêu thích qua những vai diễn nhí nhảnh, hồn nhiên. Đến tuổi 16, 17, khi nghề nghiệp đã định hình, diễn xuất có chiều sâu, Phượng thu hút người xem tr…

Vị bánh cuốn gốc Bắc hơn nửa thế kỷ ở Sài Gòn

Dĩa bánh nóng hổi, thơm phức được tráng theo công thức truyền thống của một gia đình gốc Bắc di cư vào Sài thành từ những năm 50.

Bánh cuốn là món ăn có tiếng ở miền Bắc, đặc biệt là đất Hà thành. Từ thôn quê, thứ bánh dân dã len lỏi vào giữa phố xá, trở thành món "ruột" của người thành thị. Không rõ món ăn này du nhập vào Sài Gòn chính xác từ khi nào, tôi chỉ biết trong một con hẻm nhỏ có quán bánh cuốn do một gia đình gốc Bắc lập ra, từ khi vào Sài Gòn ngót nghét hơn 63 năm trước. Quán bánh tên Song Mộc, mở cửa chính xác vào năm 1954. Những túp lều xanh cạnh bên những tán cây tại quán Song Mộc. Ảnh: Phong Vinh. Bánh cuốn ở quán luôn nóng hổi vì người đứng bếp chỉ tráng bánh khi có khách. Lớp bánh được tráng chín tới, có độ mỏng vừa phải, mềm dai nhưng không dễ rách. Nhân bên trong không mướt như thường thấy mà hơi khô, được nêm nếm theo công thức gia truyền nên có vị khác lạ. Sau khi bánh cuốn nhân xong thì được xếp gọn ghẽ trên dĩa, rắc thêm một nhúm hành phi giòn, vàng …