Chuyển đến nội dung chính

Ngôi nhà đầu tiên đón Bác về Hà Nội năm 1945

02/09/2017 07:00 GMT+7VŨ VIẾT TUÂN

TTO - Trước khi về 48 Hàng Ngang viết bản Tuyên ngôn độc lập, Bác Hồ đã dừng chân tại một ngôi nhà ở ngoại thành Hà Nội. Ngôi nhà ấy gia đình ông Công Ngọc Dũng gìn giữ mấy chục năm nay.

Ngôi nhà đầu tiên đón Bác về Hà Nội năm 1945 - Ảnh 1.
Cổng ngôi nhà từng hai lần đón Bác Hồ về thăm và làm việc - Ảnh: THANH NHÂM
Tìm đến ngôi nhà nhỏ, thấy ngoài cổng có treo tấm biển ghi số điện thoại cùng dòng chữ: "Khách đến tham quan vui lòng liên hệ số điện thoại...". Dù bận đến đâu, nhưng có khách đến thăm là ông gác lại mọi việc.
Đã hơn 20 năm nay, vợ chồng ông Công Ngọc Dũng vẫn miệt mài quét dọn, tu sửa ngôi nhà và làm "hướng dẫn viên" không công kể lại những câu chuyện lịch sử từng diễn ra tại đây với khách tham quan.
Video tạm dừng
Vào thăm ngôi nhà từng hai lần đón Bác Hồ về thăm và làm việc - Clip: THANH NHÂM
Ông cụ làm việc đến khuya mới ngủ, hôm sau lại dậy sớm
Kể về lịch sử ngôi nhà từng 2 lần được đón Bác, ông Công Ngọc Dũng nhớ tỉ mỉ, kể lại từng chi tiết cuốn hút không kém những hướng dẫn viên chuyên nghiệp.
Ông kể, chiều 23-8-1945, từ chiến khu Việt Bắc về Hà Nội, cụ Hồ cùng nhiều đồng chí hoạt động cách mạng đã nghỉ lại tại nhà bà Nguyễn Thị An, thôn Phú Gia, xã Phú Thượng, huyện Từ Liêm (nay là Phường Phú Thượng, Quận Tây Hồ, Hà Nội).
Tại đây, cụ Hồ đã nghe báo cáo kết quả tổng khởi nghĩa trong cả nước và bàn việc ra mắt Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà tại thủ đô Hà Nội với các đồng chí trong ban thường vụ Trung ương Đảng như Trường Chinh, Võ Nguyên Giáp, Trần Đăng Ninh...
Từ năm 1941, cụ Nguyễn Thị An (bà nội ông Dũng) và ông Công Ngọc Kha (bố ông Dũng) đã giác ngộ theo cách mạng. Cụ An và ông Kha thường làm nhiệm vụ đưa tài liệu và truyền tin bí mật cho cách mạng.
Không những vậy, ngôi nhà của gia đình còn là nơi thường xuyên lui tới họp bàn của các lãnh đạo cách mạng. Suốt những năm đó, gia đình cung cấp rất nhiều lương thực, thực phẩm cho cách mạng, và không để xảy ra sự cố nào ảnh hưởng đến cách mạng.
Vì vậy, ngôi nhà của cụ An được ông Hoàng Tùng lựa chọn làm điểm dừng chân đầu tiên của Bác Hồ khi từ chiến khu Việt Bắc về thủ đô Hà Nội.
"Chiều tối 23-8-1945, cụ Hồ và nhiều đồng chí lãnh đạo cách mạng về đến ngôi nhà này. Nhưng khi đó, cả nhà không ai biết là cụ Hồ bởi ông Hoàng Tùng chỉ nói có các đồng chí từ chiến khu mới về, nghỉ ở đây mấy hôm. Khi bố tôi về thì thấy trong nhà rất đông người nhưng không khí yên tĩnh. Ông cụ thì rất yếu như mới qua cơn sốt rét. 
Cụ có chòm râu dài, trán cao và đôi mắt sáng, chân đi đôi giày vải màu đen", ông Dũng kể lại từng chi tiết như sự việc mới diễn ra hôm trước.  
Khi ông Kha đi cắt cử người chốt chặn bảo vệ ở đầu làng về thì thấy ông cụ đang gõ máy chữ. Ông cụ làm việc đến khuya mới ngủ nhưng hôm sau dậy rất sớm đi quanh ao tập thể dục và tiếp tục làm việc miệt mài.
"Lúc bấy giờ, ông cụ yếu lắm, chỉ ăn được cháo. Đến chiều 25-8, khi ăn trưa xong, cụ gặp mọi người trong nhà cám ơn và chào tạm biệt vì phải đi công tác, hẹn lần sau gặp lại".
Ngôi nhà đầu tiên đón Bác về Hà Nội năm 1945 - Ảnh 3.
Những kỷ vật gắn liền với lần đón Bác Hồ về dừng chân vẫn được gia đình ông Công Ngọc Dũng giữ gìn cẩn thận: Chiếc máy đánh chữ Bác mang về từ chiến khu Việt Bắc, chiếc chậu Bác dùng, chiếc valy mây theo Bác về trên đường công tác - Ảnh: THANH NHÂM
Chiều 2-9, cụ An cùng cả nhà ra quảng trường Ba Đình dự míttinh, dù được nghe giọng nói rất quen, nhưng không ai nhận ra ông cụ hôm trước là người đứng trên lễ đài đọc bản Tuyên ngôn độc lập.
"Chỉ đến khi về nhà, ông Hoàng Tùng tiết lộ thì mọi người trong nhà mới oà lên, vậy là người ở nhà mình hôm trước chính là cụ Hồ. Mọi người vừa mừng, vừa tiếc nuối vì không nhận ra cụ Hồ sớm hơn", ông Dũng kể.
"Sao lại cho Bác ăn ngon hơn?"
Theo lời hẹn, ngày 24-11-1946, Bác Hồ bất ngờ về thăm ngôi nhà này lần thứ hai, ở lại làm việc, trò chuyện với mọi người trọn một ngày.
"Khi Bác Hồ về, bố tôi chạy ra đón thì Bác hỏi ngay: ‘Chú Hai, ông cụ nhà ta đâu?’. Dù chỉ gặp một lần nhưng cụ Hồ vẫn nhớ tất cả mọi người trong nhà", ông Dũng xúc động.
"Biết Bác đến, cụ nội nhà tôi dù đã tuổi cao, vẫn bận áo the, khăn xếp tươm tất sang nhà bên gặp Bác. Vừa đến gốc cây hoa mộc trước cửa nhà, thấy cụ tôi xúc động dựa gậy vào cây hoa mộc, chuẩn bị chắp tay vái thể hiện lòng tôn kính, Bác Hồ liền đi nhanh từ trong nhà ra đỡ cụ dậy mà nói: ‘Không, không. Bây giờ cách mạng rồi, chúng mình đều là anh em, không còn như chế độ phong kiến, thực dân trước đây nữa’".
Bữa trưa đó, gia đình cụ An có làm mâm cơm ngon hơn mời Bác. Nhưng Bác không bằng lòng, hỏi bà Lê Thị Thanh - người trực tiếp chăm lo việc ăn uống của Bác, tại sao bữa cơm hôm nay lại nhiều thức ăn như vậy. Bà Thanh có thưa, đây là mâm cơm gia đình tự làm để mời Bác.
Cụ An thấy vậy vội đỡ lời: "Thưa Bác, đây là phong tục, cũng là tỏ lòng hiếu khách. Những món này gia đình đều sẵn có, nên làm bữa cơm ngon hơn mọi ngày một chút để tiếp Bác".
Nhưng Bác phê bình bà Thanh: "Lần này tôi về đây, chị tổ chức cho ăn ngon hơn như thế này, thì nay mai tôi đến xã khác, các anh, các chị mổ trâu, mổ bò cho tôi ăn hay sao?"
Cơm trưa xong, chiều đó Bác gặp nghe nhiều đồng chí lãnh đạo địa phương báo cáo để nắm tình hình.
before
after
Ảnh tư liệu và ảnh ngôi nhà từng 2 lần được đón Bác hiện nay - Ảnh: Tư liệu - THANH NHANH
20 năm làm "hướng dẫn viên" không công
"Chúng tôi là thế hệ sau, không được trực tiếp gặp Bác Hồ mà chỉ được nghe bà tôi, bố tôi kể lại và tự tìm hiểu qua sử sách.
 Trước khi mất, bố tôi có dặn chúng tôi phải gìn giữ ngôi nhà này. Nghe lời bố và thấm lịch sử ngôi nhà, năm 1996, tôi đã tự nguyện hiến ngôi nhà cho nhà nước với nguyện vọng nơi đây sẽ trở thành nhà lưu niệm của Bác Hồ", ông Dũng chia sẻ.
Vì thế, vợ chồng ông Dũng cố gắng gìn giữ được ngôi nhà y nguyên như khi mới dựng đầu thế kỷ 20. Những vật dụng gắn với kỷ niệm khi Bác Hồ về dừng chân năm nào, ông vẫn giữ nguyên vẹn. Đó là chiếc trường kỷ nơi Bác ngồi làm việc, bàn bạc công việc, chiếc chậu Bác dùng...
Cây hoa mộc trước cửa, được trồng từ khi dựng nhà, cũng được ông nâng niu, chăm sóc đến tận bây giờ, bởi nó gắn với kỷ niệm của nhiều thế hệ trong gia đình với Bác Hồ.  
Ông Dũng còn bỏ nhiều tâm sức sưu tầm những tư liệu, hiện vật về Bác Hồ, cách mạng để trưng bày trong nhà.
Cũng từ đó, ông Công Ngọc Dũng trực tiếp làm hướng dẫn viên không công để tiếp đón các đoàn khách trong và ngoài nước đến thăm ngôi nhà. Mới gần đây, vợ chồng ông được nhận trợ cấp hàng tháng từ địa phương cho công việc này.
Dù đã được nhà nước đầu tư tu sửa nhưng ngôi nhà vẫn có nhiều hạng mục đã xuống cấp. Hai vợ chồng ông đã nhiều lần tự bỏ kinh phí, đi mua nguyên vật liệu về tu sửa lại nhà.
Tính ông cẩn thận, nên có viên gạch bị mục, ông cũng phải đi tìm bằng được nơi nào có làm loại gạch y như vậy để mua về thay thế. 
Khi có ba viên ngói trên mái nhà bị hỏng do mưa nắng thời gian, ông không quản nắng nóng, đạp xe 60 cây số xuống Hà Đông để mua được đúng loại ngói như vậy. Bởi mái ngói này suốt từ khi xây nhà đến nay vẫn chưa phải thay, nếu dùng ngói không cùng loại, ông không yên lòng.
Ngôi nhà đầu tiên đón Bác về Hà Nội năm 1945 - Ảnh 5.
Đã 20 năm nay, ông Công Ngọc Dũng làm hướng dẫn viên không công cho nhiều khách tham quan trong và ngoài nước đến thăm ngôi nhà - Ảnh: THANH NHÂM
Ngôi nhà đầu tiên đón Bác về Hà Nội năm 1945 - Ảnh 6.
Quét dọn, lau bụi bẩn trong từng ngõ ngách của ngôi nhà là công việc thường xuyên của ông Dũng - Ảnh: THANH NHÂM
Ngôi nhà đầu tiên đón Bác về Hà Nội năm 1945 - Ảnh 7.
Huơng hoa trên bàn thờ Bác luôn được gia đình ông Dũng chăm chút - Ảnh: THANH NHÂM
Ngôi nhà đầu tiên đón Bác về Hà Nội năm 1945 - Ảnh 8.
Đây là không gian đã đón Bác Hồ dừng chân trước khi về Hà Nội năm 1945 - Ảnh: THANH NHÂM
Ngôi nhà đầu tiên đón Bác về Hà Nội năm 1945 - Ảnh 9.
Trước khi đón Bác Hồ, ngôi nhà của gia đình ông Dũng vẫn là nơi thường xuyên lui tới họp bàn của các lãnh đạo cách mạng - Ảnh: THANH NHÂM

VŨ VIẾT TUÂN

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

PHỤ NỮ SÀI GÒN XƯA ĐẸP VÀ SÀNH ĐIỆU NHƯ THẾ NÀO?

Váy suông, bó sát, váy xòe… du nhập vào các đô thị miền Nam những năm 60, 70 và nhanh chóng được phụ nữ đón nhận. Nhiều người đến Sài Gòn lúc ấy đều ngạc nhiên về nét đẹp hiện đại và ăn mặc hợp mốt của những quý cô thành thị. Thời trang của phụ nữ Sài Gòn xưa Phụ nữ Sài Gòn – Đi về phía trước
Đôi mắt to sáng lấp lánh, khuôn miệng nhỏ xinh lanh lợi và đôi má bầu bĩnh là nét đẹp
đặc trưng của thiếu nữ Sài Gòn xưa. Đội thêm một chiếc mũ bê rê được ưa chuộng
thời điểm này làm tăng nét cá tính cho cô gái trẻ. Phong cách của người phụ nữ xinh đẹp trong bộ váy xòe chấm bi bồng bềnh, thắt
eo gọn cùng kiểu tóc sang trọng vẫn không hề lỗi mốt cho đến bây giờ. Nữ sinh lớp Đệ Tam (tương đương lớp 10) trường Quốc Gia Nghĩa Tử, Sài Gòn năm 1968. Áo dài nữ sinh trên đường Lê Lợi, đoạn trước Công ty xe hơi Kim Long
(bên cạnh thương xá Tax) năm 1965. Phụ nữ Sài Gòn năm 1963. Thời đó, vào mỗi chiều cuối tuần,
phụ nữ Sài Gòn thường đi dạo, bát phố trên đường Lê Lợi, Tự Do. Ảnh chụp vào tháng 12 năm 1967.

CHÂN DUNG CÁC MỸ NHÂN SÀI GÒN TRÊN BÌA TẠP CHÍ VIỆT NAM TRƯỚC 1975

Cùng nhìn lại ảnh của các “hotgirl” Sài Gòn để thấy nét đẹp dung dị, dịu dàng những năm tháng cũ ấy. Tạp chí “Vietnam” là ấn phẩm quốc tế được phát hành ở Sài Gòn trước năm 1975 và có rất nhiều trang bìa chụp các người đẹp nổi danh khi ấy của đất phương Nam. Có thể kể đến những cái tên như ca sĩ nổi tiếng Phạm Thị Hiếu, hotgirl Sài Gòn Nguyễn Thi Kim Anh hay nữ nghệ sĩ Bạch Lan Thanh đều góp mặt ở đây. Hãy cùng nhìn lại các mỹ nhân thời xưa để thấy nét đẹp dung dị, dịu dàng của những năm tháng cũ ấy. Túy Phượng Nguyễn Thị Túy Phượng – người nhận được giải thưởngtrang phục đẹp nhất tại Liên hoan nhạc Pop tổ chức tại Sài Gòn ngày 30/1/1972. Túy Phượng tên thật là Nguyễn Thị Kim Phụng, sinh năm 1939 tại Bạc Liêu, cùng tuổi với các nữ tài tử: Thẩm Thúy Hằng, Kiều Chinh, Kim Vui và nữ nghệ sĩ Bích Sơn. Ở tuổi 14, 15 Túy Phượng đã được khán giả yêu thích qua những vai diễn nhí nhảnh, hồn nhiên. Đến tuổi 16, 17, khi nghề nghiệp đã định hình, diễn xuất có chiều sâu, Phượng thu hút người xem tr…

Vị bánh cuốn gốc Bắc hơn nửa thế kỷ ở Sài Gòn

Dĩa bánh nóng hổi, thơm phức được tráng theo công thức truyền thống của một gia đình gốc Bắc di cư vào Sài thành từ những năm 50.

Bánh cuốn là món ăn có tiếng ở miền Bắc, đặc biệt là đất Hà thành. Từ thôn quê, thứ bánh dân dã len lỏi vào giữa phố xá, trở thành món "ruột" của người thành thị. Không rõ món ăn này du nhập vào Sài Gòn chính xác từ khi nào, tôi chỉ biết trong một con hẻm nhỏ có quán bánh cuốn do một gia đình gốc Bắc lập ra, từ khi vào Sài Gòn ngót nghét hơn 63 năm trước. Quán bánh tên Song Mộc, mở cửa chính xác vào năm 1954. Những túp lều xanh cạnh bên những tán cây tại quán Song Mộc. Ảnh: Phong Vinh. Bánh cuốn ở quán luôn nóng hổi vì người đứng bếp chỉ tráng bánh khi có khách. Lớp bánh được tráng chín tới, có độ mỏng vừa phải, mềm dai nhưng không dễ rách. Nhân bên trong không mướt như thường thấy mà hơi khô, được nêm nếm theo công thức gia truyền nên có vị khác lạ. Sau khi bánh cuốn nhân xong thì được xếp gọn ghẽ trên dĩa, rắc thêm một nhúm hành phi giòn, vàng …