Chuyển đến nội dung chính

Rủ nhau nếm thử “lộc trời” ở Bạc Liêu

(Dân trí) - Khám phá ẩm thực miền Tây Nam bộ, rất ít người bỏ qua đặc sản năn bộp. Xưa kia, đây là món ăn được các gia đình nghèo dùng trong những ngày đói. Nhưng ngày nay, loại rau này được ví là đặc sản “lộc trời” của tỉnh Bạc Liêu.

Không ai rõ năn bộp được sử dụng làm thức ăn từ khi nào, nhưng đã là người dân miền Tây Nam Bộ thì ai cũng biết, năn bộp xưa kia là món ăn qua bữa cho đỡ đói lòng của người dân nghèo. Hàng ngày, trẻ chăn trâu vẫn thường “nhâm nhi” món khoái khẩu này và lấy đó làm thú vui.
Năn bộp được coi là đặc sản hấp dẫn nhất nhì Bạc Liêu. (Ảnh: amthucsinhvien)
Năn bộp được coi là đặc sản hấp dẫn nhất nhì Bạc Liêu. (Ảnh: amthucsinhvien)
Về sau, khi năn bộp được phổ biến rộng rãi, giới sành ăn đã “nâng cấp” nó trở thành món rau đặc sản. Người dân ở Sóc Trăng và Bạc Liêu coi năn bộp như một thứ đặc sản trời cho. Tuy là món ăn dân dã, rẻ tiền nhưng hôm nào có nó, bữa cơm sẽ tăng thêm phần đậm đà, thú vị.
Cây năn bộp mọc ở nhiều tỉnh như An Giang, Đồng Tháp, Long An, Cà Mau… song nơi có nhiều nhất có lẽ là vùng Bạc Liêu, Sóc Trăng. Năn có hai loại: năn kim và năn bộp. Năn kim cọng nhỏ, đầu nhọn như chông, màu xanh đậm, mọc ở vùng nước cạn nhiễm phèn vàng. Còn năn bộp cọng suôn, tròn to cỡ chiếc đũa bếp, màu nâu non, mọc vùng ruộng sâu nhiễm phèn bạc. Gọi là năn bộp vì thân rỗng, khi vỗ vào sẽ phát ra tiếng “bộp” rất vui tai.
Hằng năm sau mùa khô hạn, những cơn mưa kéo đến khiến nước ngoài đồng dâng cao là lúc cỏ năn bắt đầu mọc bạt ngàn trên đồng. Các chủ ruộng thuê người nhổ năn rồi chèo ghe ra chợ bán hoặc bán cả đám cho thương lái. Từ đó năn được phân phối đi khắp chợ huyện hay các tỉnh lân cận.

Năn bộp mọc nhiều ở vùng sông nước miền Tây Nam Bộ. (Ảnh: vanhoamientay)
Năn bộp mọc nhiều ở vùng sông nước miền Tây Nam Bộ. (Ảnh: vanhoamientay)
Cây năn bộp có ba phần gồm đọt năn, chồi non và củ năn đều được sử dụng để làm món ăn. Đọt năn mọc ở gần gốc, có màu vàng nâu xỉn vì nhiễm phèn nhưng khi bóc lấy phần non thì có màu trắng ngà, nhẹ như xốp. Phần chồi non thường được sếu đầu đỏ ăn. Cuối cùng là củ năn, khi cây năn chết thì đến mùa mưa năm sau mới mọc lên thành cây mới.
Người miệt vườn khéo léo có thể chế biến những món ăn dân dã nhưng ngon đến lạ thường từ ba bộ phận kể trên. Đặc sắc và đúng điệu nhất phải kể đến rau năn ăn sống với cá rô đồng rán giòn, cá lóc nướng trui hoặc cá trê nướng dầm nước mắm gừng thì tuyệt không gì bằng.
Đọt năn sau khi bóc tách hết vỏ có thể chế biến nhiều món ngon. (Ảnh: vanhoamientay)
Đọt năn sau khi bóc tách hết vỏ có thể chế biến nhiều món ngon. (Ảnh: vanhoamientay)
Những đọt năn sau khi bóc tách hết vỏ để làm rau ăn sống, trộn gỏi, xào, nấu canh, nhúng lẩu, làm dưa… món nào cũng ngon và hấp dẫn. Nhưng đặc sản nức tiếng xứ Bạc Liêu, nhất thiết phải kể đến năn xào tép. Trước hết chọn một mớ đọt năn thật tươi ngon, tách nhẹ phần ngoài, giữ lại cọng non và phần ngọn, cắt khúc và rửa sạch. Tép có thể là tép bạc, tép trấu hoặc tép đất, làm sạch, ướp với tiêu, hành, tỏi và bột nêm, nước mắm cho thấm đều.
Cho dầu ăn hoặc mỡ vào chảo nóng và phi tỏi trước khi xào. Khi tép vừa chín vàng mới cho đọt năn vào đảo cho thật đều, nêm nếm, rắc thêm tiêu. Chỉ vậy là đã có được một đĩa năn dậy mùi, chỉ cần nhìn thôi đã thấy ứa nước miếng.
Đọt năn có thể chế biến thành món xào thơm thơm, giòn giòn, mát dạ. (Ảnh: Internet)
Đọt năn có thể chế biến thành món xào thơm thơm, giòn giòn, mát dạ. (Ảnh: Internet)
Ngoài ra, chồi năn cũng thường được dùng để xào thịt trâu, nghêu, hến, thịt chuột đồng… Để thưởng thức món ăn này, người ta xào để to lửa, đảo nhanh cho chồi năn vừa chín tái thì khi ăn sẽ có độ giòn ngọt.
Còn củ năn bộp, đào lên đem rửa sạch để ăn hoặc ủ đến khi mọc mầm để lấy muối dưa chua – một món ăn được người dân miền Tây Nam Bộ vô cùng ưa thích. Dưa năn bộp có thể muối xổi, trộn dấm đường tỏi ớt và chút muối ăn để khoảng 30 phút là dùng được.
Năn bộp có tác dụng tốt với sức khỏe. (Ảnh: tintucmientay)
Năn bộp có tác dụng tốt với sức khỏe. (Ảnh: tintucmientay)
Theo dân gian, năn bộp còn chữa được chứng ban đỏ ở trẻ nhỏ. Đặc biệt người vừa hết bệnh ăn năn bộp sẽ nhanh chóng phục hồi sức khỏe.
Mùa mưa đã tạo nên sự phong phú, đa dạng về sản vật ở miền Tây Nam Bộ. Món ăn nào cũng mang nặng tình người, dân dã và quyến rũ đến lạ. Chắc chắn, bất cứ ai khi đến đây đều mong muốn được một lần thưởng thức những món ngon từ cây năn bộp đặc biệt này.
Hoàng Ngọc
Tổng hợp

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

PHỤ NỮ SÀI GÒN XƯA ĐẸP VÀ SÀNH ĐIỆU NHƯ THẾ NÀO?

Váy suông, bó sát, váy xòe… du nhập vào các đô thị miền Nam những năm 60, 70 và nhanh chóng được phụ nữ đón nhận. Nhiều người đến Sài Gòn lúc ấy đều ngạc nhiên về nét đẹp hiện đại và ăn mặc hợp mốt của những quý cô thành thị. Thời trang của phụ nữ Sài Gòn xưa Phụ nữ Sài Gòn – Đi về phía trước
Đôi mắt to sáng lấp lánh, khuôn miệng nhỏ xinh lanh lợi và đôi má bầu bĩnh là nét đẹp
đặc trưng của thiếu nữ Sài Gòn xưa. Đội thêm một chiếc mũ bê rê được ưa chuộng
thời điểm này làm tăng nét cá tính cho cô gái trẻ. Phong cách của người phụ nữ xinh đẹp trong bộ váy xòe chấm bi bồng bềnh, thắt
eo gọn cùng kiểu tóc sang trọng vẫn không hề lỗi mốt cho đến bây giờ. Nữ sinh lớp Đệ Tam (tương đương lớp 10) trường Quốc Gia Nghĩa Tử, Sài Gòn năm 1968. Áo dài nữ sinh trên đường Lê Lợi, đoạn trước Công ty xe hơi Kim Long
(bên cạnh thương xá Tax) năm 1965. Phụ nữ Sài Gòn năm 1963. Thời đó, vào mỗi chiều cuối tuần,
phụ nữ Sài Gòn thường đi dạo, bát phố trên đường Lê Lợi, Tự Do. Ảnh chụp vào tháng 12 năm 1967.

CHÂN DUNG CÁC MỸ NHÂN SÀI GÒN TRÊN BÌA TẠP CHÍ VIỆT NAM TRƯỚC 1975

Cùng nhìn lại ảnh của các “hotgirl” Sài Gòn để thấy nét đẹp dung dị, dịu dàng những năm tháng cũ ấy. Tạp chí “Vietnam” là ấn phẩm quốc tế được phát hành ở Sài Gòn trước năm 1975 và có rất nhiều trang bìa chụp các người đẹp nổi danh khi ấy của đất phương Nam. Có thể kể đến những cái tên như ca sĩ nổi tiếng Phạm Thị Hiếu, hotgirl Sài Gòn Nguyễn Thi Kim Anh hay nữ nghệ sĩ Bạch Lan Thanh đều góp mặt ở đây. Hãy cùng nhìn lại các mỹ nhân thời xưa để thấy nét đẹp dung dị, dịu dàng của những năm tháng cũ ấy. Túy Phượng Nguyễn Thị Túy Phượng – người nhận được giải thưởngtrang phục đẹp nhất tại Liên hoan nhạc Pop tổ chức tại Sài Gòn ngày 30/1/1972. Túy Phượng tên thật là Nguyễn Thị Kim Phụng, sinh năm 1939 tại Bạc Liêu, cùng tuổi với các nữ tài tử: Thẩm Thúy Hằng, Kiều Chinh, Kim Vui và nữ nghệ sĩ Bích Sơn. Ở tuổi 14, 15 Túy Phượng đã được khán giả yêu thích qua những vai diễn nhí nhảnh, hồn nhiên. Đến tuổi 16, 17, khi nghề nghiệp đã định hình, diễn xuất có chiều sâu, Phượng thu hút người xem tr…

Vị bánh cuốn gốc Bắc hơn nửa thế kỷ ở Sài Gòn

Dĩa bánh nóng hổi, thơm phức được tráng theo công thức truyền thống của một gia đình gốc Bắc di cư vào Sài thành từ những năm 50.

Bánh cuốn là món ăn có tiếng ở miền Bắc, đặc biệt là đất Hà thành. Từ thôn quê, thứ bánh dân dã len lỏi vào giữa phố xá, trở thành món "ruột" của người thành thị. Không rõ món ăn này du nhập vào Sài Gòn chính xác từ khi nào, tôi chỉ biết trong một con hẻm nhỏ có quán bánh cuốn do một gia đình gốc Bắc lập ra, từ khi vào Sài Gòn ngót nghét hơn 63 năm trước. Quán bánh tên Song Mộc, mở cửa chính xác vào năm 1954. Những túp lều xanh cạnh bên những tán cây tại quán Song Mộc. Ảnh: Phong Vinh. Bánh cuốn ở quán luôn nóng hổi vì người đứng bếp chỉ tráng bánh khi có khách. Lớp bánh được tráng chín tới, có độ mỏng vừa phải, mềm dai nhưng không dễ rách. Nhân bên trong không mướt như thường thấy mà hơi khô, được nêm nếm theo công thức gia truyền nên có vị khác lạ. Sau khi bánh cuốn nhân xong thì được xếp gọn ghẽ trên dĩa, rắc thêm một nhúm hành phi giòn, vàng …