Ngôi nhà nhỏ xây dựng theo kiến trúc phổ biến ở địa phương vùng trung du gồm ba gian hai chái, mái ngói, tường vôi, hình chữ nhật (7,6mx 12m), khung bằng gỗ mít, nằm trong khu vườn trồng chè, cây ăn trái rộng khoảng 4.000m2, ở cạnh đường Tiên Phước - Trà My. Có lẽ cái danh hiệu Mính Viên (có nghĩa là Vườn chè) của cụ bên có gốc gác liên quan đến đặc điểm miệt vườn của đất trung du này.
Đứng bên ngoài nhìn vào, nơi gian giữa là bàn thờ tổ tiên, chung quanh có khắc hoa văn cách điệu hình con dơi và đôi rồng bằng gỗ chạm. Phía trước, ở ngôi thấp hơn là bàn thờ cụ Huỳnh, có hai câu liễn ở hai bên màu nâu đỏ, mà học trò tặng khi cụ thi đỗ tiến sĩ. Gian bên phải là nơi đặt giường nằm của chủ, gian bên trái có chiếc giường dành khi có khách đến ở lại.
Ngôi nhà được thân sinh của cụ Huỳnh xây từ năm 1869 và đã trải qua nhiều lần tu sửa. Thực ra nơi đây chỉ gắn bó, lưu giữ những kỷ niệm thời niên thiếu, đến khi học hành đỗ đạt thì ngôi nhà chỉ là nơi chốn cụ Huỳnh đi về, thăm viếng là chính. Mười ba năm tù ở Côn Đảo, ba năm làm Viện trưởng Viện Dân biểu Trung Kỳ, mười sáu năm làm báo Tiếng dân, cụ Huỳnh chủ yếu sống ở Huế. Rồi Cách mạng Tháng 8-1945 thành công, cụ lại tiếp tục ra đi gánh vác việc nước cho đến khi nhắm mắt xuôi tay cũng ở nơi đất khách.
Hiện nay, tại ngôi nhà nơi cụ sinh ra và lớn lên, Bảo tàng tỉnh có trưng bày những tư liệu liên quan đến cuộc đời hoạt động của cụ Huỳnh lúc sinh thời. Ngôi nhà đã được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia (Quyết định số 1539- QĐ/VH ngày 21-12-1990).
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét