Tam Đảo đi dễ khó về

Từ sân bay quốc tế Nội Bài (Hà Nội), chúng tôi bắt xe lên Tam Đảo (Vĩnh Phúc), cách đó tầm 60 km, theo hướng đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai...

Xe có nhiều dạng, rao đầy trên mạng, nhiều nhất là taxi hay ôtô dịch vụ. Về giá, bạn chỉ nên tham khảo chứ đừng tin mấy trang quảng cáo "nổ". Phải gọi thẳng cho nhà xe, hỏi kỹ giá trọn gói, đồng ý thì đi. Còn không, nên đặt vé xe limousine cho rẻ, chỉ tầm 120.000 - 150.000 đồng/ghế. Nhưng xe này chạy theo giờ, cũng có chút bất tiện vì không phải lúc nào bạn cũng đúng giờ bay.

Mát mẻ, nguyên sơ

Trời hưng hửng nắng, hanh vàng. App thời tiết báo Tam Đảo đang 26 độ C, cảm thấy buồn nhẹ vì muốn nơi đến phải mát hơn, lạnh hơn thế. Tài xế như đoán được tiếng thở dài, bảo: "Bác mà đi hôm qua thì tuyệt. Hôm qua trên ấy mây giăng suốt ngày, như chốn thần tiên. Em ở đó chơi mãi, đợi khách, tới 7 giờ tối mới xuống lại".

Tới TP Vĩnh Yên, chạm ngã ba Tam Đảo thì rẽ vào, bắt đầu cung đường đèo tầm 14 km. Trời bắt đầu nhả mưa, tối dần, gió quất vào hông xe xoàn xoạt. Cung đường này mới được đầu tư xây dựng nên rất tốt, mỗi tội không được rộng và cua tay áo rất nhiều. Ai không quen ngồi ôtô hoặc bị ngợp độ cao sẽ cảm thấy luôn nhờn nhợn trong cổ họng và thấp thỏm theo từng khúc gấp chữ Z.

Chinh phục độ cao gần 1.000 m so với mặt nước biển, một Tam Đảo chẳng khác gì Đà Lạt hay Sa Pa hiện ra trước mắt, bàng bạc trong sương.

Xe dừng, cửa mở, gió thốc vào, lạnh căm, ước chừng 19 độ C. Đang xuýt xoa, co ro cố quen với cái lạnh bất chợt thì mây và sương trắng từ đâu sà tới, lấm tấm ướt dưới chân. Tam Đảo đón chào người bạn mới đến bằng "đặc sản" sương mây thế này đây!

Rất khác so với 1.000 m dưới kia là Vĩnh Yên hay xa chút là Hà Nội, xa hơn nữa là miền Trung - nơi chúng tôi vừa rời đi, đang chịu cái nắng nóng 36 độ C, sau trưa đầu hè mà trời Tam Đảo tựa hồ chiều đông xứ Bắc. Mát mẻ, thưa vắng, bình yên. Đứng trên tầng cao của nhà lưu trú phóng tầm mắt xuống những cung đường bên dưới, thấy thấp thoáng người và xe từ từ "bò" lên từng con dốc để vào trung tâm thị trấn Tam Đảo. Hầu hết là dân xứ khác đến đây du lịch, đi theo nhóm bạn, gia đình và công ty, nhiều nhất là những cặp tình nhân. Họ đến Tam Đảo để sống chậm.

Đến Tam Đảo thì phải leo Cổng Trời, viếng đền Bà Chúa Thượng Ngàn, xuống Thác Bạc và thăm Nhà thờ Đá… Những nơi ấy chẳng mấy hấp dẫn, thậm chí đơn sơ và dễ chán hơn nhiều so với bao danh thắng khác, chỉ đặc biệt ở chỗ là tọa lạc trên non cao, cheo leo và huyền hoặc. Thà như vậy mà tốt, chứ nếu con người kéo đến đông quá thì chẳng bao lâu sẽ tàn tạ, không giữ được vẻ nguyên sơ nữa.

Tam Đảo mờ sương níu chân du khách

Lãng mạn ngủ và ăn

Lên Tam Đảo mà không… ngủ thì không lắng nghe được nhịp sống nơi này. Nói vậy hơi lạ nhưng phải trải nghiệm mới hiểu. Sáng dậy, mở cửa sổ, mây và sương tràn vào tận giường. Trưa làm một giấc, thấy cứ bềnh bồng ngỡ đang chốn bồng lai tiên cảnh. Đêm an yên, sương đọng thành giọt, rơi la đà, thi vị vô cùng. Và mưa bất chợt, lộp độp mái nhà suốt đêm. Lãng mạn như thế, có nơi nào như Tam Đảo!

Và quá bước chốn này thì phải ăn! Tôi khuyên bạn đừng chọn mấy nhà hàng bưng kín cửa kính khung nhôm mà vào, nên la cà quán xá ngoài đường. Ban ngày cũng như ban đêm luôn có những quầy đồ nướng ven đường chào mời bạn. Bình dân thì bắp nướng, khoai lang nướng, trứng nướng, thịt heo nướng, chim cu xanh nướng… Đắt tiền hơn thì gà đồi nướng hoặc heo (lợn) mán 4 món. Ăn gì thì ăn, phải luôn có đĩa đọt su su xào, là "sơn hào" ở đây, rất ngon! Trên này cũng có cá tầm và cá hồi nhưng giá "chát". Bún, phở, cháo, lẩu… thì bình thường còn đồ nướng thì luôn hút hàng. Đơn giản vì Tam Đảo lạnh. Chúng tôi lang thang trong đêm Tam Đảo mù sương mây, thấy mấy bếp nướng ngô, khoai ven đường luôn đỏ lửa và đông khách. Ăn mà cũng thật lãng mạn!

Chúng tôi chia tay Tam Đảo bằng cữ cà phê sáng. Định lên quán Gió cao nhất ở đó nhưng vì mưa nên đành ghé quán Rock, cực đẹp. Buổi sáng đang như mùa xuân, sương giăng mù và se se lạnh, kêu cốc cà phê nâu, chưa kịp làm một ngụm thì trời chuyển sang hạ, nắng hửng lên. Một chốc sau thì thu về, mây lại bàng bạc sà vào cửa. Uống hết ly cà phê thì mùa đông sang, mưa kéo đến kèm gió thổi vù vù, ngoài kia tối mịt.

Một ngày ở Tam Đảo có đủ 4 mùa xuân, hạ, thu, đông. Bởi thế, thời điểm nào lên trên ấy cũng hay. Hay quá nên chẳng muốn về. Xứ này cũng hiếu khách lắm, mỗi bước chân lữ khách rời đi đều vương sương mây, chia tay làm sao nỡ!

Đọt su su xào

Quà vặt ở Tam Đảo

 

Theo Giàng Y Qua (Người lao động)

Suối đá huyền diệu dưới chân Tam Đảo

Bởi DoanhNhân+

 

Du khách thường leo đỉnh Tam Đảo từ hướng Vĩnh Phúc để được đắm mình vào xứ sở sương mù, ít ai biết ở phía sườn bên kia của dãy Tam Đảo hùng vĩ cũng là những cảnh đẹp tuyệt vời. Nhóm chúng tôi đã có một hành trình khám phá bằng đôi chân trần đầy thú vị, men theo dòng suối trong vắt chảy róc rách qua những tảng đá kỳ ảo thuộc địa bàn huyện Đại Từ, Thái Nguyên.

 Hồ Gò Miếu

Rời xa Hà Nội gần 100km, từ thị trấn Ba Hàng (huyện Phổ Yên) trên Quốc lộ 3, rẽ vào con đường nhựa nhỏ chạy men theo vùng rừng núi xanh thẳm thêm 30km, du khách sẽ đến chân hồ Gò Miếu. Chỉ cần 100.000đ tiền thuê thuyền, cả nhóm năm, sáu người đã có thể bắt đầu chuyến khám phá lòng hồ Gò Miếu. Hồ Gò Miếu được ví như một cái máng khổng lồ để chứa nước từ hàng chục con suối, thác chảy róc rách từ đỉnh Tam Đảo xuống. Nước hồ bốn mùa đều trong xanh như một bức tranh thủy mặc tuyệt sắc. Thỉnh thoảng, chúng tôi lại thấy những đám mây trắng bay qua rất thấp mà ai cũng ngỡ như thuyền mình sắp đi xuyên qua. Con thuyền nhỏ lướt nhẹ trên mặt hồ từ từ đưa chúng tôi vào một hẻm núi. Giữa màu xanh của núi rừng, dòng suối róc rách chảy ra. Lần lần hiện ra trước mắt chúng tôi là những bãi đá với hình thù và màu sắc đa dạng.

Đỉnh Tam Đảo

Đang giữa mùa hè oi ả nhưng khi đến suối đá dưới chân Tam Đảo này ai nấy đều cảm thấy se se lạnh. Càng ngược về phía thượng nguồn, chúng tôi như càng bị lạc vào một ma trận đá kỳ ảo. Có những tảng đá nằm chắn giữa dòng suối, đồ sộ như một chiếc ôtô tải hạng nặng. Có vài hòn đá lại mượt mà, thướt tha như hình nàng tiên cá đang sưởi ấm trong nắng hè. Cô bạn đi trong đoàn chúng tôi còn phát hiện ra một tảng đá có hình thù như chú gấu bông khổng lồ. Sau quãng đường vài trăm mét khá gian nan, chúng tôi bắt đầu lạc vào xứ sở của ma trận đá thực sự, cùng tiếng suối reo, chim hót vui tai. Ấn tượng nhất là khi hòa mình vào khu vực bãi đá mà anh bạn người địa phương giới thiệu rằng nó có cái tên cầu Nồi Đồng. Nơi đây là một hồ nước nhỏ trong vắt được bao quanh bởi loại đá kỳ lạ có màu vàng xám giống hệt màu đồng thau. Bên cạnh hồ nước là cây si cổ thụ tọa lạc trên tảng đá khổng lồ to bằng mấy gian nhà. Tiếp đó là những địa điểm có tên Bãi Cối, Đá Cọc. Sở dĩ nó được người dân đặt tên như vậy vì xung quanh khu vực này có hàng trăm khối đá nhọn hoắt như những chiếc cọc đâm thẳng lên trời. Sau vài cây số đường suối qua những bãi đá kỳ ảo, mọi người có thể hòa mình vào dòng nước trong vắt để tận hưởng cảm giác như được đi spa miễn phí. Sau chuyến khám phá suối đá, nếu du khách muốn ở lại dùng bữa trưa hoặc nghỉ lại qua đêm thì có thể thuê một nhà dân ở gần khu hồ Gò Miếu. Giá thuê phòng ở đây vừa rẻ, lại vừa an toàn và đặc biệt lại có cơ hội được thưởng thức món cá suối nướng thơm ngon, lạ miệng.

 Du khách tham gia bắt cá

 Thuyền chở du khách dần dần tiến vào hẻm núi

Sau khi khám phá ma trận đá, chúng tôi đã theo chân vài chàng trai người Đại Từ, Thái Nguyên đi bắt cá suối. Ở những máng nước sâu, trong vắt thường có một số loại cá sinh sống. Hai chàng trai người bản địa đã căng lưới dưới làn nước trong vắt để chờ từng con cá sộp bụng trắng, vây đỏ (nhiều nơi gọi là cá bống), cá chày mắt đỏ, lưng đen chui vào. Chốc chốc, những con cá nho nhỏ lại bị lọt lưới và nằm gọn trong giỏ. Cá suối ở đây chỉ to bằng hai ngón tay, nhưng những ai đã từng ăn đều khen rằng khi nướng lên sẽ có vị rất ngon, thơm và chắc thịt, không như cá nuôi trong ao, hồ.

Hường Nguyễn – Hải Dương

Du xuân thưởng thức ẩm thực Tây Thiên

VOV.VN - Hành hương về núi Tây Thiên (Vĩnh Phúc) du xuân, du khách sẽ có cơ hội thưởng thức những món ăn đậm đà dư vị của vùng đất này.

Vào xuân, mỗi ngày danh thắng Tây Thiên đón hàng vạn du khách. 

Hoa đào phai khoe sắc dưới nắng xuân dọc con đường đi lên núi Tây Thiên.

Dọc đường đi, những hàng quán được người dân mở ra để phục vụ du khách dừng chân thưởng thức những món ăn bản địa.

Người dân bày bán rau su su, một đặc sản của vùng đất này.

Những bó rau su su xanh non mỡ màng trong tiết trời mùa xuân.

Trứng nướng là món ăn đặc trưng của núi Tây Thiên thu hút đông đảo du khách thưởng thức.

Những quả trứng gà đồi được nướng cùng khoai lang mật khá hấp dẫn. 

Đặc sản củ sắn dây luộc được người dân bày bán dọc đường lên núi.

Gà nướng là món ăn không thể thiếu tại khu danh thắng Tây Thiên

Cơm lam ống nứa sẽ mang lại cho du khách cảm nhận thú vị về ẩm thực Tây Thiên.

Măng rừng ngâm chua được bán cho du khách mang về nhà chế biến món ăn.

Măng ớt đậm đà dư vị. 

Những sản vật đồng quê cũng có mặt dọc đường đi lên núi

Bánh củ mài được người dân chế biến và bày bán ngay dưới chân núi.

Một cửa hàng ở Tây Thiên có thể phục vụ nhiều món ẩm thực khác nhau để du khách lựa chọn. 

CTV Nguyễn Thế Lượng/VOV.VN

Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc - Địa điểm mới cho du lịch tâm linh

(CLO) Không chỉ được biết tới với cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, sản vật trù phú, Huyện Vĩnh Tường nằm ở phía Tây Nam tỉnh Vĩnh Phúc còn là địa điểm du lịch tâm linh và văn hóa hấp dẫn với nhiều công trình đền, chùa nổi tiếng.

Chùa Tùng Vân

 

Chùa Tùng Vân nằm gần khu vực trung tâm Xã Thổ Tang, cách thành phố Vĩnh Yên khoảng 17 km. Đây là ngôi chùa lớn với lịch sử hơn 320 năm tuổi được xây dựng từ đời vua Lê Huy Tông.

Chùa được xây dựng trên địa thế đẹp. Chùa không bề thế, nhưng có kiến trúc đẹp, bố cục theo kiểu chữ “quốc” gồm 7 gian 2 dĩ, với hệ thống kết cấu hàng trăm cột gỗ và đá, có cây cối bao bọc xum xuê. Đây là một trong những kiến trúc Phật giáo tiêu biểu của vùng Đồng bằng Bắc Bộ.

Chùa Tùng Vân nổi tiếng với pho tượng Đức phật Tổ Thích Ca Mâu Ni được đặt ở gian Tiền đường. Tượng được tạc từ khối ngọc xanh nặng hơn 10 tấn, chiều cao 3,3m, rộng 2,1m, dày 1,2m; đây là khối ngọc quý hiếm và lớn nhất trong các khối ngọc tìm thấy trong nước ta.

Trải qua những thăng trầm biến cố chùa được nhiều lần trùng tu và lần gần đây nhất là vào năm 2008. Cùng với quá trình trùng tu, tôn tạo, chùa đúc Đại hồng chung nặng 1,1 tấn. 

Đình Thổ Tang

 

Đình Thổ Tang tọa lạc tại Xã Thổ Tang, gần với chùa Tùng Vân. Đây là một trong những ngôi đình cổ nhất còn lại của tỉnh, được xây dựng từ thế kỷ XVII. Hiện nay, đình Thổ Tang thờ thành hoàng Phùng Lộc Hộ đô thống Đại Vương tức Lân Hổ Hầu - một vị tướng có công giúp vua Trần Nhân Tông đánh giặc Nguyên Mông.

Đình Thổ Tang được xây dựng với quy mô đồ sộ, gồm hai toà kiến trúc bố cục theo hình chữ "đinh". Đại đình 5 gian, Hậu cung 2 gian. Toàn đình đếm được 60 cột, làm bằng gỗ tốt đại khoa, bó đá xanh xung quanh. Kết cấu kiến trúc kiểu tứ trụ, chồng rường giá chiêng, gia cố bền chắc.

Đình Thổ Tang còn là nơi lưu giữ 21 bức chạm khắc gỗ tinh tế trên các thành phần kiến trúc: Thân kẻ, thân bẩy, thân rường với nội dung phong phú, khái quát về chu trình: Lao động - làm ăn - hưởng thụ của cư dân nông nghiệp, của nhân dân ta thời Lê Trung Hưng.

Toàn bộ kiến trúc và các bức chạm trổ điêu khắc của đình Thổ Tang đã được đưa vào lịch sử văn hóa nước nhà như là những điển hình của nghệ thuật kiến trúc chạm trổ của dân tộc Việt Nam thế kỷ XVII. Nhiều bức chạm tiêu biểu đã được đông đảo các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước biết đến. 

Chùa Hoa Dương

 

Nằm tại Xã Tuân Chính, cách thành phố Vĩnh Yên khoảng 21km, Chùa Hoa Dương được xây dựng vào thời Hậu Lê, năm 1680. Còn lại cho đến ngày nay là một di tích có kiến trúc khá đồ sộ, nguy nga, mặt bằng hình chữ “công” gồm 3 toà chính: Tiền đường (7 gian), Thượng điện (4 gian) và Nhà tổ (5 gian), phía trước sân còn cây Bồ Đề cổ thụ trăm năm tuổi.

Kết cấu bộ vì theo kiểu thức “chồng rường giá chiêng”, hệ thống cột chịu lực đều bằng gỗ lim to, kê trên chân đá tảng vuông để chống mối và chống ẩm. 

Giá trị nổi bật của chùa Hoa Dương là nghệ thuật điêu khắc, được biểu hiện ở hệ thống tượng tròn và các tác phẩm điêu khắc gỗ (y môn, tranh kệ, hoành phi, câu đối). Đó là các lớp tượng cơ bản, đại diện chung cho hệ thống tượng được bài trí trong một ngôi chùa thờ phật theo phái Đại thừa ở miền Bắc Việt Nam. 

Đền Phú Đa

 

Đền Phú Đa thuộc Xã Phú Đa, cách thành phố Vĩnh Yên khoảng 22km. Đền được xây dựng từ thời vua Lê Hiển Tông. Dù đã tồn tại trên dưới 400 năm nhưng đền mới trải qua vài lần tu sửa.

Lí giải điều này, sử sách địa phương tương truyền phải mất 40 năm để hoàn thiện công trình. Người thợ xưa đã kết hợp loại vật liệu bền vững nhất có được khi đó là đá, gỗ lim để làm các kết cấu chịu lực và dùng gạch đá ong xây tường bao. Việc gia cố, xử lý móng nền cũng rất khéo léo nên dù được xây dựng ngay sát chân đê, giữa vùng ruộng ao trũng nước, thậm chí lũ lụt, công trình vẫn không bị hư hại.

Hiện nay, đền tọa hướng Đông Nam, cấu trúc bao gồm 2 trụ đá lớn phía trước cổng đền, tiếp đến là cổng đền, qua một khoảng sân rộng có 2 hàng tượng võ sĩ và voi ngựa bằng đá chầu 2 bên, tiếp đến là tòa Đại bái và tòa Hậu cung. Trong tòa Đại bái có 10 bia đá được chạm khắc chữ Hán dày đặc. 

Chùa Thiên Phúc

 

Là điểm đến mới trong danh sách các điểm đến tâm linh nổi tiếng của Huyện Vĩnh Tường tỉnh Vĩnh Phúc, Chùa Thiên Phúc (Thiên Phúc Tự) thuộc quần thể du lịch nghỉ dưỡng sinh thái 5 sao FLC Luxury Resort Vinh Phuc tại xã Vĩnh Thịnh dự kiến sẽ mở cửa đón khách vào quý III/2018.

Chùa được xây dựng với chiều rộng 19,66 m; chiều dài 24,76 m, chia thành 3 phần: Tiền đường, Thân, Hậu cung. Toàn bộ Thân được làm bằng gỗ lim Nam Phi (cột gỗ đường kính 44cm, cột dài nhất 6.23m, cửa dày 10cm), mái gồm 2 lớp: Mái hạ và mái thượng.

Chùa có 9 bậc đá, sử dụng chất liệu đá AMD xanh vân mây tiên tiến, đế xung quanh ốp đá chắc chắn. Bên trong bao gồm Bệ thờ chính giữa ốp đá xanh, mặt trước trạm khắc đá. Bệ thờ nhỏ ốp gỗ dổi. Các tượng Phật trong chùa được chế tác từ gỗ mít.

Tọa lạc giữa khuôn viên tràn ngập cây xanh và hoa cỏ của FLC Luxury Resort Vinh Phuc, Thiên Phúc Tự không chỉ là công trình phục vụ nhu cầu tâm linh của khách lưu trú trong kỳ nghỉ mà còn là chốn thanh tịnh để người dân địa phương cũng như du khách lui tới vãn cảnh, chiêm bái.

Từ Hà Nội, chỉ mất chưa đầy một giờ chạy xe theo hướng quốc lộ 2A để tới huyện Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc. Để tiện lợi cho chuyến tham quan các công trình tâm linh và văn hóa tại đây, du khách có thể lưu trú tại FLC Luxury Resort Vinh Phuc từ 2N1D và di chuyển tới các điểm đền, chùa bằng xe máy hoặc taxi.  Địa chỉ: Khu Trũng, Quốc lộ 13, xã Vĩnh Thịnh, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc Điện thoại: (+84) 90 482 1888 Email: sales@flcvinhphuc.com.vn Giá phòng từ VND 1.700.000 net/ phòng/ đêm (đã bao gồm Buffet sáng và tận hưởng các tiện ích 5 sao).

P.V

Vĩnh Phúc: Về đất Phật nhớ ghé thăm Đền Hạ (Tụ Nghĩa) thờ Quốc mẫu Tây Thiên

Phúc Vĩnh 

(Vanhien.vn) – Đền Hạ (Tụ Nghĩa) hiện ở thôn Sơn Đình, xã Đại Đình, huyện Tam Đảo (Vĩnh Phúc) nơi thờ Quốc mẫu Tây Thiên- Lăng Thị Tiêu. Ngôi đền có diện tích gần 5.000 m2 cách cổng chính vào Khu danh thắng Tây Thiên về bên trái khoảng 200m. Đền được tu bổ, tôn tạo lại vào những năm 1990 và năm 2010.

Ngôi đền hiện nay được tu bổ, tôn tạo đã khang trang

Kể về tích của Đền Tụ Nghĩa ông Khổng Văn Đình - Thủ từ ngôi đền chia sẻ: Theo các cụ cao tuổi kể lại, Đền Tụ Nghĩa đã được xây dựng từ rất lâu, không nhớ rõ là niên đại năm bao nhiêu, chỉ nghe được kể lại rằng ngôi đền đã tồn tại nghìn năm và nó gắn liên với sự tích Quốc mẫu Tây Thiên - Lăng Thị Tiêu đã hiển linh tại đây. Cũng được các cụ xưa truyền lại, Mẫu sinh ra ở làng Đông Lộ, Đại Đình, Tam Đảo, vị trí đền thờ ngày nay là nơi mẫu hiển thánh, tập hợp tráng binh luyện quân đánh giặc cứu nước, sau khi đánh trận thắng Mẫu về ngự tại đền, sau đó mẫu lên Tây Thiên (mẫu về trời). Để tướng nhớ công ơn của Mẫu người nhân dân trong vùng đã lập đền thờ, hiện ở Đền Tụ Nghĩa còn có tấm bia đá cổ ghi từ năm Chính Hòa thứ 22 (tức năm 1701, thời vua Lê Hy Tông - PV).

Ông Khổng Văn Đình, Thủ từ Đền Tụ Nghĩa đang kể cho PV về tích của Đền

Đền có 5 ngày lễ vào các ngày âm lịch trong năm đó là ngày mùng 4 tháng Giêng khai xuân, 14/2 rước kiệu, ngày rằm tháng 5, ngày rằm tháng 10 và ngày 23 tháng Chạp là lễ tất niên. Hai tiệc chính là ngày 14/2 (ngày mẫu xuất quân) và 15/10 (mẫu thu quân) có rước kiệu, tế lễ đây là hoạt động thường niên được người dân duy trì từ nhiều năm.

Bia đá cổ tồn tại hàng trăm năm

Cơ duyên đến với đền ông Khổng Văn Đình 73 tuổi (1947) một người lính tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu Nước hiện là Thủ từ đền Tụ Nghĩa chia sẻ. Tôi làm Thủ từ ở đền tính đến nay gần 10 năm, trước đó năm 1966 nhập ngũ đóng quân Tây Nguyên và Nam Lào đến năm 1975 xuất ngũ trở về địa phương công tác kinh qua các vị trí Bí thư đoàn xã, xã đội trưởng và nhiều vị trí đoàn thể khác nữa.

Cây Lim xanh có niên đại ước tính hàng nghìn năm

Năm 2002, đi khám bệnh và được chuẩn đoán là bị K, sau đó tôi lên xin Mẫu (ở Đền Tụ Nghĩa) để bách bệnh tiêu tan. Lúc đó có mấy cô đồng bảo lên xin mẫu, nếu được khỏi bệnh phải lên chấp pháp, thủ từ nhà đến. Sau một thời gian điều trị bệnh thuyên giảm để giữ đúng lời hứa năm 2009, tôi lên đền như đúng lời hứa với Mẫu làm thủ từ từ đó đến nay.

Hướng vào đền được trải nhựa sạch sẽ

Xưa kia, thực dân Pháp cho rằng Việt Minh trú ở đây (Đền) nên mang bom, pháo bắn phá  nhưng không trúng, sau đó chúng mang dầu đến đốt để Việt Minh khỏi trú, lúc đó quân Pháp đã phá hết ấn tín, gia phả. Khi nhận được tin Pháp đến thì các cụ trong vùng đã rước tượng Mẫu cùng một quả chuông cất giấu nơi khác mãi đến 1990 mới rước tượng lại đền (lúc đó chỉ là là một ngôi miếu nhỏ). Chuông thì  không dám rước về vì miếu đơn sơ sợ mất. Sau đó đền đã được nhà nước đưa vào quản lý.

Phía ngoài đền còn có hai câu đối cổ được lưu lại là Thiên bảo thời hanh sinh quốc mẫu - Địa linh vận thái xuất thần tiên. Phía sau đền có cây Lim xanh cổ thủ, có cây si bám vào có niên đại hàng nghìn năm vừa rồi đến kiểm định cây di sản, nhưng yêu cầu phải gỡ cây si đi nhưng không ai dám gỡ.

Phóng viên Vanhien.vn chụp ảnh kỷ niệm với Thủ từ Đền Tụ Nghĩa

Tháng 12/2018, Đền Hạ (Tụ nghĩa) nhân dân thôn Sơn Đình, Đại Đình, Tam Đảo tiến cử thêm một Thủ nhang, đồng đền mới là bà Nguyễn Thị Thanh Hương việc tiến cử của nhân dân được xã và huyện đồng thuận với mục đích về kêu gọi phối hợp trùng tu, tôn tạo di tích ngày càng khang trang.

Thủ nhang, đồng đền Hạ (Tụ nghĩa) Nguyễn Thị Thanh Hương chụp ảnh kỷ niệm với PV Vanhien.vn

Thủ nhang, đồng đền Hạ (Tụ nghĩa) Nguyễn Thị Thanh Hương chia sẻ: Tôi từng hầu qua nhiều đền ở nhiều nơi trên cả nước nhưng vô tình được biết về tích của Đền Hạ (Tụ nghĩa), chắc là do nhân duyên của tôi với mẫu tôi đồng ý ở làm Thủ nhang ở đây từ cuối năm 2018. Lúc mới về đền việc xây dựng cảnh quan bên ngoài chưa được nhiều như sân, vườn, đường và nhiều hạng mục khác bởi hàng năm ở đền chỉ thu được vài chục triệu tiền công đức, tiền xây dựng tu bổ tôn tạo đền vẫn còn nợ gần 200 triệu chưa trả xong. Với mong muốn đền càng ngày càng khang trang hơn và để người dân trong có nơi sinh hoạt tín ngưỡng thờ mẫu, tôi tự bỏ tiền túi của mình để xây dựng một số  hạng mục của đền.

Một hạng mục trong đền đang được đổ bê tông

Tục thờ Quốc mẫu Tây Thiên ở Khu Di tích Tây Thiên thuộc xã Đại Đình, huyện Tam Đảo, Vĩnh Phúc là sự tích hợp và tiếp biến từ nhiều yếu tố thuộc về điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý, lịch sử, văn hoá xã hội của vùng đất này. Tam Đảo có ba ngọn núi cao chót vót nổi lên, mạch núi dài án ngữ một vùng Đông Bắc kinh đô nước Văn Lang. Trong thế đối xứng thì Tam Đảo nằm ở vị trí Tả thanh long thuộc cung tiên rồng xanh (ở bên trái) cùng với núi Tản Viên thuộc Hữu bạch hổ (ở bên phải) thuộc cung tiên bạch hổ, tất cả đều cùng chầu về núi Nghĩa Lĩnh ngọn núi tổ của các Vua Hùng.           Tam Đảo không cách quá xa Kinh thành Thăng Long. Với vị trí linh thiêng nên các vương triều phong kiến xưa đã chọn núi Tam Đảo làm nơi tế tự thần linh núi sông, nhờ đó mà vị sơn thần núi Tam Đảo được tôn vinh là Tam đảo sơn trụ Quốc mẫu tối linh đại vương. Tam Đảo có núi cao, suối sâu, rừng rậm, mạch núi liên hoành. Với cảnh trí thiên nhiên tươi đẹp, phù hợp với cảnh tu hành. Vì vậy, đây từng là nơi hưng thịnh của Phật pháp, tạo nên sự đối xứng tồn tại giữa hai loại hình thờ Phật và Mẫu. Tam Đảo ở vào điểm giáp ranh giữa miền núi và đồng bằng, thuộc không gian đồi rừng. Đây là điểm dừng chân tập kết của các cư dân miền ngược trên con đường tiến xuống khai phá đồng bằng. Truyền thuyết dân gian và các tư liệu điều tra dân tộc học và văn hoá học cho thấy từ xa xưa vùng đất này đã từng có mặt nhiều lớp cư dân thuộc các tộc người khác nhau. Về cơ bản thì những đặc điểm nói trên đã tạo nên một vùng đất Tam Đảo có sự giao thoa, hội nhập của nhiều loại hình tôn giáo, tín ngưỡng. Đó là sự tích hợp của tín ngưỡng dân gian bản địa như tục thờ thần cây, thần đá,  sau chuyển thành tục thờ thần núi (sơn thần) cùng các yếu tố du nhập như Phật, Nho, Đạo giáo dân gian và gần đây là đạo Tam phủ, Tứ phủ, biểu hiện rõ nét qua tục thờ Quốc mẫu Tây Thiên. Bóc tách các lớp truyền thuyết dân gian ở địa phương và căn cứ vào các bản Phả lục Hùng Vương, các cứ liệu dân tộc học, văn hoá học tại các di tích thờ tự..., bước đầu chúng tôi đoán định các lớp tôn giáo tín ngưỡng tham gia vào sự hình thành tục thờ Quốc Mẫu Tây Thiên như sau: 1. Lớp tín ngưỡng thờ thần cây, thần đá của người thiểu số ven chân núi: Dấu vết còn lại của tín ngưỡng này là tục thờ cây, thờ khu rừng cấm nay được lồng ghép với tục thờ Sơn thần ở đền Thỏng, đền Ngò. Có thể thấy truyền thuyết Vua Hùng Vương thứ 7 (Hùng Chiêu vương) kết hôn với người tiên ở núi Tam Đảo là ở giai đoạn này mà câu chuyện vê cuộc hôn nhân giữa vua và tiên chỉ là biểu tượng hoá sự thu nhận văn hoá của một bộ tộc khác vào Nhà nước Văn Lang. Đó là bộ tộc thuộc mẫu hệ, có vu thuật bản địa (tiên trên núi), làm lúa nương, thờ cây và rừng cấm, gần gũi với tín ngưỡng của người Thái ở Tây Bắc ngày nay. 2. Lớp tín ngưỡng thờ thần làng gắn với truyền thuyết nữ thủ lĩnh của địa phương giúp Vua Hùng đánh giặc Thục: Đền Ngò (tức đền Tụ Nghĩa) ở làng Sơn Đình được coi là điểm tập kết luyện binh của Mẫu, từ lâu đã là nơi thờ phụng chung của các thôn Sơn Đình, Đồng Lính, Ấp Đồn. Lớp tín ngưỡng này đã kết tập tục thờ cây, thờ rừng (người Thái cổ) với thờ tục thờ thần làng của người Việt - Mường. Tương truyền ngôi đền Thỏng lúc ban đầu chỉ là ngôi miếu cửa rừng. 3. Lớp tín ngưỡng du nhập các ông thầy phù thủy mà dấu vết còn lưu lại khá rõ ở bài trí đền Thỏng: thờ sư tử hai bên, bát hương công đồng ở giữa, ngũ hổ hạ ban, sơn thần cạnh  gốc cây sau đền... Dự đoán đây là dạng điện thần của các ông thầy phù thuỷ (đạo công) người Nùng họ Lăng đến từ bên kia biên giới, sau Mường hoá. Dòng họ Lăng vốn là dòng họ phổ biến ở khu vực này khoảng trước thế kỷ 17, 18 mà tấm bia công đức ở đền Ngò năm Chính Hoà thứ 22 (1701) Triều Lê  là một minh chứng. 4. Thờ Mẫu với tư cách là Thành hoàng của người Sán Dìu (tập trung ở thôn Đông Lộ) khoảng sau thế kỷ 18 với hệ thống nghi lễ nông nghiệp. Đây là giai đoạn Mẫu được tôn xưng là Quốc mẫu Tây Thiên với công lao âm phù đánh giặc. 5. Thờ Mẫu với tư cách là Chúa thượng ngàn trong điện thờ Tứ phủ của người Kinh: Lớp tín ngưỡng này xuất hiện ở Tây Thiên đợt 1 là khoảng nửa cuối thế kỷ 19, đợt 2 rầm rộ hơn vào cuối thế kỷ 20 kéo dài đến ngày nay. Theo quan niệm của các ông/ bà đồng ở Lạng Sơn thì Quốc mẫu Tây Thiên là Chúa đệ Nhất thượng ngàn, được phối thờ ở cung sơn trang trong điện thần Tứ phủ cùng các Chúa đệ Nhị (Nguyệt Hồ), Chúa đệ Tam (Thác Bờ) và Chúa Ngũ Phương. Như vậy, sự giao thoa, kết tập nhiều lớp tín ngưỡng đã tạo nên đặc điểm tục thờ Quốc mẫu Tây Thiên với những nét cơ bản: Vị thần núi tổ với tư cách là dòng tiên bản địa + vị thủ lĩnh có vai trò giúp vua đánh giặc + vị Quốc mẫu có công âm phù đánh giặc và cuối cùng là ngôi vị Chúa đệ Nhất thượng ngàn chủ về phúc lộc thọ. Với đặc điểm  như vậy, có  thể  coi Tây Thiên là một trong những cái nôi của sự hình thành biến đổi tục thờ Mẫu ở miền Thượng.

Lạc bước ở Tam Đảo

Thị trấn du lịch này rộng hơn 300ha, nằm gọn trong một thung lũng nhỏ của dãy Tam Ðảo, đồng thời cũng là một trong những vườn quốc gia lớn nhất miền Bắc.

Cách Hà Nội chỉ khoảng 80km, Tam Đảo được mệnh danh là “Đà Lạt ở phía Bắc” nhờ khí hậu mát mẻ quanh năm và cảnh sắc nên thơ, trữ tình. Một vài năm trở về dây, Tam Đảo đã thực sự “thay da, đổi thịt”, khoác trên mình những diện mạo mới. Đến với Tam Đảo hôm nay, du khách ngỡ mình đang lạc vào những thành phố châu Âu mờ sương.

Nằm ở độ cao khoảng trên 900m so với mặt biển, vì thế một ngày ở Tam Đảo bạn có thể cảm nhận được trọn vẹn thời tiết trong 4 mùa. Buổi sáng ở Tam Đảo se se gió xuân, buổi trưa nóng ấm của mùa hè, buổi chiều lãng đãng của mùa thu và buổi tối trời se lạnh của mùa đông. Nhiệt độ trung bình ở đây vào bất kể mùa nào trong năm chỉ vào khoảng 18 độ C. Tam Đảo được người Pháp xây dựng để trở thành một trung tâm du lịch nghỉ dưỡng vào đầu thế kỷ XX.

Hiện nay đường từ Hà Nội lên Tam Đảo rất thuận tiện và dễ di chuyển, đường đi chủ yếu là quốc lộ đẹp và rộng, phân chia làn đường rõ ràng nên bạn hoàn toàn có thể yên tâm trong việc đi lại. Chỉ có duy nhất một đoạn leo núi lên Tam Đảo dài khoảng 10km có khúc cua và dốc cao đòi hỏi phải tay lái vững vàng.

Thị trấn Tam Ðảo rộng hơn 300ha, nằm gọn trong một thung lũng nhỏ của dãy Tam Ðảo, đồng thời cũng là một trong những vườn quốc gia lớn nhất miền Bắc.

Thị trấn Tam đảo bé xíu, nhỏ xinh vói những cung đường quanh co, những con dốc nhỏ uốn lượn bồng bềnh trong sương. Thời gian gần đây, Tam Đảo được quy hoạch và xây dựng mở rộng thêm để đáp ứng nhu cầu du lịch nghỉ dưỡng của du khách.

Hiện nay, đến với Tam Đảo, du khách sẽ không khỏi ngạc nhiên bởi thị trấn đã có nhiều thay đổi. Những công trình mới được xây dựng mang phong cách châu Âu, cùng với không khí trong lành, mát mẻ, sương giăng khắp lối, khiến du khách có cảm giác đang lạc lối vào một thị trấn nào đó của châu Âu cổ kính.

Tam Đảo, rất thích hợp cho những chuyến dã ngoại, nghỉ dưỡng cuối tuần.

Theo toquoc.vn

Tam Đảo, thị trấn xanh trong mây mù

Bởi Chi Lan

 

Nằm cách Hà Nội 86km về phía bắc, thị trấn Tam Đảo thuộc huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc từ xưa vẫn nổi tiếng là ốc đảo xanh, là thiên đường nghỉ dưỡng lý tưởng nằm gọn trong thung lũng. Mấy năm gần đây, thị trấn mù sương này đang phát triển nhanh chóng với những khách sạn, nhà hàng mọc lên như nấm trên lớp lớp các ngôi biệt thự cũ đổ nát thời Pháp.

Màu xanh của su su

Chợ trên phố núi

Nằm ở độ cao 900 mét so với mặt biển nên buổi sáng ở Tam Đảo, du khách chỉ cần mở cửa sổ ra là thấy mây mù bay lớp lớp trên ngọn núi, mây bời bời vờn quanh phố như muốn tràn vào phòng. Lạ cái là bên này phố mù mịt mây thì bên kia nắng vẫn hửng lên vàng rực, làm nổi bật màu xanh mướt của những thảm su su nằm ở trước cửa mỗi nhà hoặc bên vệ đường. Su su là đặc sản của Tam Đảo. Đi một vòng quanh thị trấn, chỗ nào cũng mướt xanh những giàn su su thấp cỡ 3 tấc kết bằng tre rừng.

Nhà thờ cổ

Con đường xuống chợ uốn lượn theo triền dốc với những nhà hàng khách sạn dày đặc. Nhiều khách sạn rất hiện đại, có cả hồ tắm phía trước. Để ý nhìn thì thấy hầu như nhà hàng, tiệm ăn nào cũng để bảng “Cơm tám, gà đồi”. Gà ở đây rất ngon vì được nuôi thả. Thịt heo “cắp nách”, loại heo mỗi con chỉ độ hơn chục ký, da giòn, ít mỡ cũng được bán ngay đầu chợ. Nhiều nhất vẫn là ngọn su su, đọt bí, măng mai và vài thứ trái cây như chuối, mít, đào, mận, dâu da… Bên cạnh các hàng thổ cẩm lấy từ
Sa Pa xuống, đặc sản của chợ vẫn là các loại thuốc núi. Nhiều nhất là táo mèo phơi khô hoặc ngâm rượu. Ngoài ra còn có la hán quả tươi, rượu la hán quả, rượu ngô, rượu sán lùn vàng óng, bắt mắt. Đặc biệt nhất có lẽ là loại sâu chít màu trắng ngà giống như con đuông, nghe nói rất bổ. Loại sâu này là ấu trùng của một loài bướm sinh sản trong cây chít (cây đót), người đi rừng nhìn cây chít nào bị hư là đem về chẻ ra lấy sâu ngâm rượu hoặc phơi khô bán.

Mái chùa thâm nghiêm

Sắc thái tâm linh và phế tích say lòng người

Người dân ở đây thường nói: “Đến Vĩnh Phúc là đến với Mẫu”. Quả vậy, từ chùa Tây Thiên dưới chân núi thờ quốc mẫu Tây Thiên đến các đền chùa trên Tam Đảo, du khách có thể thấy thật rõ sự hiện diện của đạo Mẫu, một tín ngưỡng thuần Việt từ xa xưa. Ngay thị trấn Tam Đảo, sau khi đi cổng trời, xe ôm sẽ đưa du khách về đền Chúa, đền mẫu thượng ngàn, chùa Vàng và đền Quốc mẫu Âu Cơ tức Vua Bà. Con đường lên đền 300 bậc thang đá, hai bên là rừng trúc xanh rì, mát rượi khiến ta quên mỏi mệt bởi cảm giác như lạc bước đến rừng thiền, vào cõi thanh tu. Vào đền mẫu đúng dịp, du khách sẽ được xem bóng rỗi trong điệu hát chầu văn, lại được thấy các ban cô Bé, cô Bơ, cô Chín theo hầu. Ở đền quốc mẫu Âu Cơ thì nào là Tứ phủ chầu Bà, Ngũ vị tôn ông kế bên Vua Bà sơn son thếp vàng lộng lẫy. Trên đường xuống chân núi, chúng tôi cũng đã ghé đền đức thánh Trần, đền nhị vị Vương cô (con đức thánh Trần) và cả một ngôi đền mẫu do tư nhân dựng nên ở dốc núi.

Thị trấn sương mù

Chưa hết, cái làm say lòng người của Tam Đảo còn là những di tích, phế tích. Một buổi chiều bên thác Bạc, một ông già địa phương trong quán nhỏ ven đường kể cho chúng tôi về chuyện những người tù năm 1902 đã xây dựng từng bậc đá xuống ngọn thác nổi tiếng này. Đó là những kẻ “có đi không về” giữa sơn lam chướng khí để thác mang cái tên thác Bạc (phận bạc). Người dân cố cựu kia còn kể về bao lớp phế hưng của Tam Đảo. Hơn 160 ngôi biệt thự thời Pháp đẹp đẽ đã vùi sâu trong lòng đất để lớp lớp ngôi nhà mới mọc lên, có chăng chỉ còn hầm rượu cũ của viên toàn quyền Pháp đứng chơ vơ trên kia như dấu tích của một thời. Còn cả ngôi nhà thờ cổ bằng đá từng có hàng trăm tu sĩ tu tập, nay bị bỏ hoang bên góc chợ. Ngày đầu đến đây, chúng tôi đã mê mẩn trước ngôi nhà thờ kiểu gô tích có những vòm tròn tuyệt đẹp in hình trong bóng chiều.

Thác Bạc

Ngồi lọt thỏm trong cái quán nước nhỏ nhoi, ông già 75 tuổi đã sáu đời sống ở phố núi dường như cũng trở thành một phế tích hòa vào bóng chiều đang xuống. Đúng là đi trong thị trấn nhỏ xinh này, chỉ cần nghiêng tai là sẽ nghe thấy tiếng quá khứ thì thầm, nhắc nhở…