Về xóm Sưng để “Homestay ở rừng”

(HBĐT) - Mùa này, về xóm Sưng, xã Cao Sơn (Đà Bắc) không chỉ có hương chè shan tuyết ngào ngạt mà nơi xóm nhỏ dưới tán rừng ấy còn luôn có nụ cười ấm áp...

Chè shan tuyết cổ thụ đang trở thành một thứ đặc sản - món quà mà bất cứ ai đến xóm Sưng cũng muốn mang theo về.

Nụ cười của "người ở rừng”

Thú thực, nếu không tò mò với câu chuyện của đồng chí Đinh Công Báo, Bí thư Huyện uỷ Đà Bắc thì có lẽ tôi cũng chưa đủ quyết tâm để về Sưng. Trong câu chuyện, đồng chí Bí thư Huyện uỷ cứ nhắn nhủ: Về Sưng đi! Ở đây vẫn còn vẹn nguyên bản sắc văn hoá dân tộc và nhiều thứ độc đáo lắm. Độc đáo nhất là cả xóm đều nằm gọn dưới tán rừng nguyên sinh...

"Vào những năm 60 - 70 của thế kỷ trước, khi chưa đắp đập ngăn sông xây dựng Nhà máy Thuỷ điện Hoà Bình, xóm Sưng chính là điểm cao nhất của huyện Đà Bắc có người sinh sống. Chính vì ở trên cao, đường sá đi lại khó khăn, muốn lên xóm Sưng chỉ duy nhất bằng cách đi bộ theo những con đường mòn xuyên rừng, leo dốc núi dựng đứng đến sưng đầu gối. Có lẽ vì thế nên người ta mới đặt tên cho xóm là xóm Sưng”, đồng chí Bí thư Đảng ủy xã Cao Sơn lý giải thêm. Đó là chuyện xưa, nay xóm vẫn ở dưới chân núi Biều quanh năm mây phủ. Về Sưng bây giờ không còn là con đường mòn xuyên rừng, dốc núi ngửa mặt. Thay vào đó là con đường bê tông xe ô tô vào tận trung tâm xóm. Mang câu chuyện của Bí thư Huyện ủy Đà Bắc về với xã Cao Sơn, một lần nữa chúng tôi được đồng chí Khương Mạnh Thu, Bí thư Đảng ủy xã chia sẻ: Đúng là ở Sưng vẫn còn gìn giữ được nguyên vẹn bản sắc văn hoá truyền thống từ hàng trăm năm của đồng bào dân tộc Dao. Không chỉ gìn giữ mà hiện nay bản sắc văn hoá này đang được phát huy một cách tích cực, hiệu quả trong xây dựng đời sống văn hoá mới. Để phát huy lợi thế này, xã cũng đã xây dựng và ban hành Nghị quyết chuyên đề số 02/NQ-ĐU về "phát triển du lịch cộng đồng ở xóm Sưng”. Đến nay được xem là một hướng đi đột phá, tạo bước chuyển, góp phần nâng cao đời sống người dân ở đây.

Theo con đường bê tông ấy, chúng tôi ngược dốc về núi Biều với đồng bào dân tộc Dao dưới tán rừng nguyên sinh. Đúng như chuyện kể của đồng chí Bí thư Huyện ủy. Lên đến Sưng mới thấy nó đẹp, còn gìn giữ được nhiều nét văn hóa đặc sắc được truyền lại từ xa xưa. Đón chúng tôi là nụ cười của Lý Sao Mai - người con gái đẹp nhất bản và cái nắm tay thật chặt của những người mình chưa từng gặp nhưng cứ như đã từng quen.

Thật ấm áp!

"Homestay ở rừng”

Thú thực, cho đến bây giờ, tôi chưa có một chuyến đi nào có nhiều hứng khởi và thú vị như chuyến đi về Sưng. Hứng khởi là bởi đã lâu lắm rồi tôi mới về nơi còn gìn giữ được nét hoang sơ, nguyên bản với sự thân thiện, gần gũi của đất, của rừng và của con người nơi đây. Trò chuyện với chúng tôi, Lý Văn Nghĩa, Trưởng xóm Sưng cho biết: Hiện nay, cả xóm có 75 nóc nhà với 364 nhân khẩu. Trong đó, một số hộ làm dịch vụ du lịch "homestay” như nhà Lý Văn Thu, Đặng Văn Xuân, Đặng Văn Nhất... Tuy vậy, ở đây anh vẫn có thể đến và ở lại bất cứ nhà ai. Ở đâu, anh cũng được tiếp đón bằng sự chân thành, cởi mở. Bởi chúng tôi là người ở rừng nên cứ có khách đến nhà là vui lắm, phấn khởi lắm.

Theo lời mời, chúng tôi xin nghỉ lại nhà ông Lý Hồng Si là người có uy tín trong làng, trong xóm. Do vậy, ông Si được coi là một "pho sử” sống của đồng bào dân tộc Dao nơi đây. Sau bữa cơm tối thắm đượm tình thân, cả chủ và khách đều quây quần bên bếp lửa bập bùng với ấm chè shan tuyết đượm hương. Đây là loại chè được hái từ những cây chè cổ thụ hàng trăm năm tuổi trên đỉnh núi Biều rồi được sao tẩm theo phương pháp cổ truyền càng làm cho câu chuyện giữa chủ và khách thêm cởi mở, thân thiết. "Các chú về Sưng mùa này ngoài đặc sản là mây núi thì còn có một thứ đặc sản mà hiếm nơi nào có đó là những triền đồi bạt ngàn hoa. Mùa này, còn có cả những bông hoa chè cổ thụ trắng muốt, tinh khôi” - ông Lý Hồng Si chia sẻ. Góp chuyện với chúng tôi Lý Sao Mai chia sẻ: Về Sưng còn có nhiều thứ để các anh trải nghiệm, khám phá. Ngoài đặc sản chè shan tuyết cổ thụ được chế biến sao tẩm theo phương pháp cổ truyền thì du khách còn được thưởng thức một số món ăn truyền thống như thịt chua, gà đồi, rượu hoãng, cơm nương... Đó là những sản vật do chính người dân tự làm, tự sản xuất nên luôn giữ được sự thanh khiết, ngọt lành. Mùa này, về với xóm Sưng, du khách còn có thể thăm hang bà chúa Hoàng Lan để nghe một câu chuyện đẹp về tình người; thăm thú, chiêm ngưỡng vẻ đẹp như một bức tranh của núi rừng hoang sơ với những chân ruộng bậc thang lúa xanh mướt đang thì con gái. Sau mùa gặt, những chân ruộng ấy lại vàng rực mùa hoa cải đẹp đến nao lòng... Khung cảnh ấy, trải nghiệm ấy dành cho bất cứ ai một lần về Sưng.

Còn với chúng tôi, ngay lúc này, bên bếp lửa bập bùng của đêm tĩnh lặng là câu chuyện về cuộc sống, về ý thức giữ rừng của đồng bào người Dao nơi đây. Để hàng trăm năm qua, cuộc sống của người dân vẫn yên ả dưới tán rừng cổ thụ xanh mát này như một tặng phẩm của tự nhiên dành cho cuộc sống nơi này. Trò chuyện với chúng tôi về chuyện giữ rừng, Lý Văn Nghĩa chia sẻ: Ở đây, từ thời các cụ đến giờ đều duy trì truyền thống giữ rừng quanh làng, quanh xóm. Nhờ vậy, đến nay, ở Sưng vẫn còn những cây gỗ quý cổ thụ hàng trăm năm tuổi như cây chò chỉ ngay đầu xóm có đường kính hơn 2 m hay như cây đinh, muồng to bằng 1 - 2 ôm người lớn... Cả cánh rừng quanh xóm từ hàng trăm năm qua chưa bao giờ bị xâm hại.

Ông Lý Hồng Si cho biết thêm: Người Dao là người ở rừng cho nên người ta không có ruộng làm, người ta phải lên rừng, dựa vào rừng. Khi lập làng thì đều phải có rừng để người dân dựa vào. Từ ý thức đấy, người ta biết giữ và quản lý rừng. Ngày trước, chưa có quy ước nhưng người ta vẫn giữ được rừng. Khi có đường rồi, chúng tôi vẫn học theo lời răn dạy xưa cũ để giữ rừng. Cũng có một số xóm người Dao không tuân thủ lời dạy của người xưa nên để mất rừng. Bây giờ, chỉ xóm nào còn có rừng thì xóm đấy mới còn cái nét văn hoá nguyên bản xưa cũ.

"Từ xưa đến nay, trong tất cả các cuốn sách cổ của người Dao đều dạy về đạo lý giữ rừng. Giữ rừng là giữ cho con người, giữ cho cảnh quan thiên nhiên, tôn trọng cuộc sống của mình. Bởi có rừng con người mới tồn tại được như các cụ xưa vẫn răn dạy con cháu "Sơn sơn xuất đắc nhân” (có rừng thì mới có người)” - già Lý Văn Hình (70 tuổi) cho biết thêm.

Chính nhờ có rừng, bản người Dao trên đỉnh núi Biều luôn được bình yên. Nhờ giữ được rừng, người Dao nơi đây vẫn gìn giữ được những nét văn hoá nguyên sơ được các cụ truyền lại. Và cũng chính nhờ có rừng, xóm Sưng đã trở thành điểm đến, du lịch cộng đồng hấp dẫn trên bản đồ du lịch của tỉnh. Điều đó được minh chứng bằng hàng trăm lượt khách trong và ngoài nước mỗi tháng. Trong số đó, chủ yếu là du khách nước ngoài. Có dịp, hãy về với Sưng để một lần được "homestay ở rừng” để rồi yêu mến mảnh đất này với sự thân thiện, gần gũi của đất, của rừng và của con người nơi đây như chúng tôi đã từng được trải nghiệm...

Mạnh Hùng

KHU DU LỊCH HỒ HÒA BÌNH - NƠI HỘI TỤ VẺ ĐẸP NON NƯỚC

Với phong cảnh sơn thủy hữu tình, núi rừng thơ mộng hòa trong không gian văn hóa đa sắc màu, Khu du lịch Hồ Hòa Bình đã trở thành một điểm đến tham quan du lịch nổi tiếng, thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước mỗi khi đến Hòa Bình.

Hồ Hòa Bình hình thành sau khi xây dựng nhà máy thủy điện Hòa Bình, là hồ lớn nhất Việt Nam có chiều dài hơn 100km, dung tích chứa gần 9,5 tỷ m3 nước, trải rộng trên địa bàn các huyện Cao Phong, Tân Lạc, Mai Châu, Đà Bắc và thành phố Hòa Bình. Nơi đây có 47 đảo lớn nhỏ, trong đó 11 đảo đá vôi có diện tích 116ha và 36 đảo núi đất có diện tích 157,5ha.

Hiện nay, nhiều đảo đã được đầu tư xây dựng thành các khu du lịch sinh thái hấp dẫn như: đảo Dừa, đảo Xanh, nhà nghỉ Cối Xay Gió... Trong đó, đảo Dừa là điểm đến đang thu hút đông đảo du khách bởi sự độc đáo của những ngôi nhà sàn theo kiến trúc cổ truyền người Mường cùng các hoạt động du lịch đặc sắc như câu cá, hái quả, bơi thuyền, đốt lửa trại... và thưởng thức những món ăn mang hương vị đặc trưng của người dân bản địa và các loại cá đặc sản sông Đà...

Trước khi đến Khu du lịch Hồ Hòa Bình, du khách đến tham quan Nhà máy thủy điện Hòa Bình, một công trình thế kỷ được khởi công xây dựng từ năm 1979 và hoàn thành vào năm 1994, với 8 tổ máy có công suất 1.920MW. Đây là công trình công nghiệp quan trọng và cũng là điểm tham quan du lịch hấp dẫn. Tới đây, du khách được vào hầm tham quan các tổ máy, nhà truyền thống - nơi lưu giữ bức thư thế kỷ của những người đi trước gửi thế hệ sau; chiêm ngưỡng hình ảnh vĩ đại của đập tràn; dâng hương tượng đài Bác Hồ cao 18m trên đồi ông Tượng và ngắm nhìn toàn cảnh thành phố Hòa Bình từ trên cao rất ấn tượng.

Hàng năm, Lễ hội đền Bờ khai hội từ ngày mùng 7 tháng giêng đến hết tháng 3 âm lịch trên vùng hồ Hòa Bình. Đến đây, du khách được chiêm ngưỡng và tham gia hoạt động văn hóa tín ngưỡng thờ Mẫu độc đáo, linh thiêng, huyền bí, là điểm du lịch văn hoá tâm linh được nhiều người biết đến.

Trong Khu du lịch hồ Hòa Bình còn có các hang động Karst nguyên sơ như: động Thác Bờ, động Hòa Tiên là những danh thắng đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích cấp quốc gia. Khi vào trong động là những khối thạch nhũ muôn hình, muôn vẻ để du khách thoải mái ngắm nhìn; ngoài cửa động, du khách có thể phóng tầm mắt ra xa với những kiệt tác của thiên nhiên hòa quyện giữa mặt nước hồ trong xanh với cảnh núi non trùng điệp hùng vĩ.

Tại xóm Ngòi, xã Ngòi Hoa, huyện Tân Lạc của Khu du lịch Hồ Hòa Bình vừa khai trương đi vào hoạt động từ tháng 5/2017 một công viên nước bơm hơi lớn nhất Việt Nam với 34 cụm trò chơi kết cấu phao nổi trên mặt nước. Đến đây, du khách có thể trải nghiệm các môn thể thao dưới nước như mô tô nước, thuyền bơm hơi, cano, thuyền Kayak, bè mảng, chèo thuyền tôm, câu cá... đáp ứng cho mọi lứa tuổi.

Đặc sắc hơn cả là các điểm du lịch cộng đồng của người Mường tại bản Ngòi (xã Ngòi Hoa), xóm Ké (xã Hiền Lương), xóm Đá Bia và xóm Mó Hẻm (xã Tiền Phong)... gắn với du lịch hệ sinh thái của hồ Hòa Bình và cảnh quan thiên nhiên sẽ là một trải nghiệm lý thú cho những ai ưa thích các hoạt động trải nghiệm như: trekking, thăm bản làng, khám phá các hang động nguyên sơ hay cùng người dân nuôi cá lồng cất vó, cho cá ăn...

Từ những giá trị tài nguyên du lịch đầy tiềm năng, ngày 01/8/2016, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 1528/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển Khu du lịch quốc gia Hồ Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình đến năm 2030.

Đây là định hướng quan trọng để tỉnh Hòa Bình kêu gọi đầu tư khai thác tiềm năng phát triển du lịch, từng bước đáp ứng các tiêu chí trở thành Khu du lịch quốc gia, một trung tâm du lịch lớn nhất của tỉnh Hòa Bình, một trong 12 khu du lịch quốc gia trọng tâm của vùng Trung du miền núi Bắc Bộ với sản phẩm du lịch đặc trưng là du lịch tìm hiểu, trải nghiệm văn hóa Mường gắn với hệ sinh thái lòng hồ. Với những giá trị du lịch độc đáo và mang đậm bản sắc văn hóa các dân tộc Hòa Bình, tạo cho du khách những ấn tượng khó quên về Khu du lịch hồ Hòa Bình - nơi hội tụ của tinh hoa non nước.

Theo Báo Hòa Bình

Du ngoạn lòng hồ Hòa Bình

Cách Hà Nội chỉ hơn 70km về phía Tây, hồ Hòa Bình là một trong những hồ nước ngọt nhân tạo lớn nhất Việt Nam với dung tích chứa gần 9,5 tỷ m3 nước. Được hình thành khi xây dựng nhà máy thủy điện, nơi đây được nhiều người coi là “Hạ Long trên núi” với khung cảnh thiên nhiên hoang sơ tuyệt đẹp.

Thời gian đẹp nhất để đến hồ Hòa Bình là dịp cuối năm khi mực nước lên cao nhất. Từ thành phố Hòa Bình, có nhiều cách để đến với lòng hồ thủy điện. Nếu bắt đầu bằng đường thủy, có thể đi từ cảng Bích Hạ cách trung tâm thành phố khoảng 5 km hoặc cảng 3 cấp thuộc phường Thái Bình nhưng thuận tiện nhất vẫn là đi tại bến cảng Thung Nai thuộc địa phận huyện Cao Phong. Còn để vừa được nhìn ngắm hồ Hòa Bình từ trên cao, vừa được quan sát cảnh quan tuyệt đẹp dọc đường nên chọn bến xa hơn nằm cạnh đường 6 là Bãi Sang thuộc địa phận xã Tòng Đậu huyện Mai Châu. 

Một góc hồ thủy điện Hòa Bình nhìn từ con đường đến Bãi Sang thuộc xã Tòng Đậu huyện Mai Châu. Du khách nên ở lại một đêm trên lòng hồ để ngắm nhìn hoàng hôn, bình minh tuyệt đẹp trên lòng hồ Hòa Bình. Những bản làng của người Mường dọc trên lòng hồ là những địa điểm khám phá thú vị, hấp dẫn. Với chiều dài lên đến hơn 70km, khung cảnh hồ Hòa Bình rất kỳ vĩ với nhiều địa danh tuyệt đẹp. Hồ trên núi tại xã Ngòi Hoa là điểm đến hấp dẫn, độc đáo trong hành trình khám phá lòng hồ. Đến đây ta có thể hòa mình vào cuộc sống thanh bình của người dân địa phương. Một góc khu nghỉ dưỡng tiêu chuẩn 5 sao, duy nhất tại khu vực hồ Hòa Bình... ...và nơi đây thích hợp cho những người mong muốn tận hưởng dịch vụ hoàn hảo. Ở những điểm khai thác du lịch, mọi người có thể chơi những trò chơi vận động như chèo thuyền, đạp xe… trong khung cảnh thiên nhiên hoang sơ, tĩnh lặng.

Nép mình không xa bên con đường số 6 ồn ào, tấp nập xe cộ, hồ Hòa Bình hút hồn lữ khách bởi không gian tĩnh lặng ngập tràn màu xanh như ngọc của mặt nước hồ. Từ trên cao nhìn xuống, lòng hồ phẳng lặng với hàng trăm đảo nhỏ nhấp nhô, ẩn hiện trên mặt nước mênh mông. Xa xa những bản nhỏ của người Mường bình dị, nép mình trong những dãy núi đất. Vẻ đẹp bình yên của thiên nhiên vùng nơi đây khiến lòng người tĩnh tại.

Ngồi thuyền đi dọc lòng hồ, du khách có thể thả sức ngắm nhìn phong cảnh sơn thuỷ hữu tình.Thỉnh thoảng thuyền sẽ dừng chân ở những điểm đến kỳ thú. Ta không chỉ ngỡ ngàng trước vẻ đẹp tuyệt vời của những địa danh kỳ thú như động Thác Bờ, động Hoa Tiên, hang Bưng hay vịnh Ngòi Hoa tuyệt đẹp mà còn chợt nhận ra đang đi lạc vào một trong những vùng đất chứa đựng nhiều nét văn hóa nguyên sơ nhất ở xứ Mường. 

Đi tàu đến với những bản làng người Mường sinh sống ven hồ, bên những nếp nhà sàn của bản làng ven hồ, du khách được hòa mình vào nhịp sống nguyên sơ yên bình và lắng nghe về những huyền tích của người Mường …Có lẽ ngoài sức hấp dẫn của cảnh quan, nét văn hóa nguyên sơ lâu đời của đồng bào dân tộc Mường bản địa nơi đây thật sự cuốn hút du khách.

Khu lòng hồ Hòa Bình hiện có nhiều khu dịch vụ du lịch cho các lựa chọn khác nhau. Nếu muốn tận hưởng dịch vụ hoàn hảo, bạn nên ở tại khu nghỉ dưỡng cao cấp Mai Châu Hideaway tuyệt đẹp với giá tiền khoảng trên dưới 100 USD/đêm. Với những ai muốn thực sự trải nghiệm nhịp sống dân dã nơi này, cách tốt nhất là nghỉ tại những địa điểm du lịch cộng đồng nằm dọc lòng hồ rất thuận tiện như: xóm Đá Bia, bản Ngòi, xóm Ké … với chi phí rẻ hơn khoảng 10 USD/đêm ở nhà sàn. Tại đây, ngoài những dịch vụ du lịch quen thuộc du khách còn có thể cùng sinh hoạt với người bản địa. Đừng quên thưởng thức những món ăn truyền thống do chính người dân nơi đây làm. Họ luôn chuẩn bị những món ăn, đồ uống truyền thống đặc trưng của người Mường như : cơm nếp, thịt trâu nấu lá lồm…, đặc biệt là những món cá của hồ thủy điện.

Người dân làm du lịch ở bản Ké (Tiền Phòng, Đà Bắc) chào đón khách du lịch đến thăm khu du lịch cộng đồng của người Mường. Nhiều du khách thích khám phá, ưa trải nghiệm lựa chọn nghỉ tại những ngôi nhà sàn ven sông của người dân địa phương. Tại đây du khách vừa được ngắm nhìn cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp vừa được trải nghiệm, sinh hoạt trong không gian sống nguyên sơ của người Mường vùng lòng hồ. Du khách thử làm món bánh ốc – món ăn truyền thống của người Mường trong những dịp lễ, tết. Người dân ở bản Ké chuẩn bị những món ăn truyền thống cho du khách phương xa. Ngoài cảnh quan tuyệt đẹp, sự thân thiện của người Mường làm say lòng du khách. Những cô gái Mường trong trang phục cổ xưa thực hiện một nghi lễ tâm linh ở bản Ngòi. Những cô gái ở bản Ngòi múa quyến rũ của người Mường trong đêm văn nghệ phục vụ du khách.

Sau khi thưởng thức những món ăn hấp dẫn, du khách sẽ đón xem các tiết mục biểu diễn văn nghệ đặc sắc của người dân địa phương. Quanh bình rượu cần thơm ngọt, du khách được hòa mình vào những những điệu múa quạt, múa sinh tiền, múa sạp… để được cảm nhận những nét văn hóa lôi cuốn của người Mường.
 

Bài và ảnh: Việt Cường

Săn mây ở "nóc nhà xứ Mường" Lũng Vân

(Công lý) - Tháng ba, ở Lũng Vân nắng vẫn chưa da diết nên mây trời cứ lững lờ trôi! Cái tiết trời sương khói khiến con người nơi này như đủng đỉnh, an nhiên. Để những ai đến đây tuyệt nhiên không thể vội, sống chậm, chân thật với lòng mình, hòa cùng thiên nhiên.

“Nóc nhà xứ Mường” nằm gọn trong trong Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông gồm 4 xã: Lũng Vân, Bắc Sơn, Địch Giáo và Ngổ Luông (Hòa Bình). Nằm ở độ cao 1.200 m so với mặt nước biển, Lũng Vân quanh năm phủ mây mù, lại được bao bọc bởi núi Trâu, núi Pó, núi Tiên nên còn được biết đến với tên gọi Thung Mây.

Cung đường đèo quanh co tới Lũng Vân

Nơi đây như tách biệt với thế giới bên ngoài bởi quanh năm mây mù, khí hậu dịu mát. Cộng đồng còn giữ được nhiều nét cổ của dân tộc Mường. Vì nằm ở trên cao nên để lên được nơi này phải đi qua những con đường quanh co, uốn lượn ngập tràn sắc xanh và hoa núi. Mây trời xuống thấp đến độ chỉ cần nhón chân lên là có thể gom vào lòng bàn tay hay bỏ vào túi mang về. 

Nhà sàn san sát nhau dưới lưng chừng núi

Chỉ cách trung tâm Hà Nội chưa đầy 100 km, đường đến Lũng Vân khá đơn giản. Cứ đi thẳng Quốc Lộ 6, qua TP Hòa Bình một đoạn không quá xa thì rẽ trái vào xã Địch Giáo. Từ đây bạn cứ đi theo biển chỉ dẫn ở bên phía trái đường, thú vị nhất là vượt qua cung đường quanh co đồi núi. Hiện tại tuyến Lũng Vân – Pù Luông đã có đường đẹp (hơn 30 km đến kho Mường, trung tâm Pù Luông). Từ Lũng Vân có thể đi Mai Châu qua đèo Thung Khe hoặc đường tỉnh 432A đang nâng cấp, hoàn thiện.

Mây bao phủ Lũng Vân và xuống rất thấp

Lũng Vân đẹp nhất vào thời điểm sau Tết nguyên đán, khi đó mây như tụ vào nơi này và xuống rất thấp. Ngay từ chiều tối, mây như hò hẹn tại đây, đến sớm mai bắt đầu tan ra nhường chổ cho mặt trời chiếu xuống. Nếu may mắn đến Lũng Vân vào thời điểm người Mường bắt đầu gieo cấy trên những thửa ruộng bậc thang sẽ thấy được mây trời phản chiếu. Cùng với sự chuyển động của con người tạo nên một bức tranh vô cùng mê hoặc.

Con người đôn hậu và lao động còn rất thô sơ

Nơi này quả thật lý tưởng cho những ai muốn tránh xa sự ồn áo, xô bồ, cạnh tranh nơi thị thành. Không gian trong lành, khí hậu dịu mát, con người hiền hòa, hiếu khách như những nếp nhà nằm thinh lặng dưới mây. Ở đây chỉ có 400 nóc nhà nhưng cụ ông, cụ bà trên 100 tuổi vẫn minh mẫn, khỏe mạnh rất nhiều. Dưới mái nhà sàn, bạn sẽ được thưởng thức rau nhà trồng, gà thả vườn, lợn chạy quanh và rượu nhà nấu. Tất cả đều sạch, không có bất kỳ một loại hóa chất độc hại nào. Và quan trọng nhất là được chế biến theo đúng bí quyết của người Mường.

Người dân trồng nhiều hoa để phát triển du lịch

Khi đã ngà ngà say, bên bếp lửa bập bùng các cụ ông, cụ bà sẽ kể cho du khách những câu chuyện từ thời trước truyền lại. Xưa Lũng Vân là nơi có những bản làng đang sinh sống yên bình. Một cơn hồng thuỷ ập đến bất thần trong đêm tối đã cuốn trôi hết tất thảy nhà cửa, bản làng, người dân, trâu bò và nhấn chìm cả rừng núi. Có đôi vợ chồng nhà nọ bám được một chiếc bè luồng rồi vướng vào cây Bi – một cây cổ thụ khổng lồ, rễ cây ăn xuyên qua chín sông mười núi nên vẫn vững vàng trong cơn hồng thuỷ. Cơn hồng thuỷ rút cũng là lúc tất cả trở nên hoang sơ. Không còn đường về, họ dựng lều ở ngay dưới gốc cây Bi để ở và sinh con đẻ cái, phát rừng làm nương, cày cuốc thung lũng thành ruộng bậc thang, làm cọn (guồng) để lấy nước, thuần phục thú rừng thành vật nuôi, lập nên mường bản. Nhớ ơn cây cứu mạng, họ lấy tên cây đặt cho tên mường, hình thành nên vùng Mường Bi ngày nay.

Nếp nhà sàn của người Mường Lũng Vân

Mộng “thần tiên” cứ thế kéo đến khiến cho ta lơ lửng say giấc từ lúc nào. Đến khi mở mắt ra đã thấy nắng nhẹ, những áng mây trắng chờn vờn trên khắp các đỉnh núi, bản làng... Những tia nắng nhạt cố gắng xuyên qua hạt sương còn đọng trên lá làm cho thửa ruộng bậc thang sáng lấp lanh. Không gian lại thật yên tĩnh nên phải cấu nhẹ vào người xem mình đã thức hay chưa.

Dù có cạn lời cũng không thể diễn tả được cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, hùng vỹ cùng nét văn hóa đặc trưng của con người nơi này. Nên phải đến đây người ta mới cảm nhận thấy cuộc sống thuần khiết, nguyên sơ nơi "nóc nhà xứ Mường Bi". Dưới làn mây bạc giăng kín lối, mỗi người đều yên bình trong những nếp nhà sàn với những hạt lúa, bắp ngô, con ốc đá, rau rừng. Chiều chiều leo núi cô Tiên, tắm suối, bắt mây thật thú vị. 

• 
  

Thanh Phương

Ngày xuân vãn cảnh đền Bồng Lai

(HBĐT) - Cách trung tâm TP Hòa Bình hơn 10 km, đền Bồng Lai nằm dưới chân núi Đầu Rồng, thuộc khu 3, thị trấn Cao Phong (Cao Phong), là điểm đến tâm linh thu hút đông đảo du khách thập phương trong những ngày đầu xuân này. Sự kết hợp đặc biệt giữa ngôi đền có kiến trúc tráng lệ với quần thể hang động tại núi Đầu Rồng đã tạo nên thắng cảnh tuyệt đẹp. Chẳng vậy mà, trong những ngày Tết Kỷ Hợi, mỗi ngày nơi đây đón hàng chục nghìn du khách tới chiêm bái và thăm quan các hang động.

Những ngày đầu năm, đền Bồng Lai đón đông đảo du khách đến chiêm bái.

Theo Ban quản lý di tích, đền Bồng Lai phụng thờ Đệ Nhị Thượng Ngàn Tiên Nương, tức Cô Đôi Thượng Ngàn Sơn Trang và các trư vị tiên thánh Tứ phủ. Ngôi đền có từ thời vua Thành Thái thịnh trị năm thứ 2, tức năm Canh Dần 1890. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của thời gian qua các cuộc chiến tranh và thế sự thăng trầm của xã hội, ngôi đền xuống cấp trầm trọng và dần dần mai một, chỉ còn lại một số dấu tích xưa cũ tại khu đất của đền với sự tồn tại của Động Thiên Thai và một số hang động hùng vĩ trong núi Đầu Rồng.

Được sự ủng hộ nhiệt tình của các cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phượng đã hằng tâm, hằng sản; của thập phương đệ tử góp tâm cùng công sức lớn lao về vật chất và tinh thần; của thủ nhang Trần Văn Hải - hiện đồng trụ trì đền Bát Hải Vọng Từ (thôn Đoài - xã Phú Minh - huyện Sóc Sơn - TP Hà Nội) đã bất từ lao quyện trùng hưng toàn bộ ngôi Từ Vũ đền Bồng Lai được trang hoa mỹ lệ như hiện nay. Ngôi đền được khánh thành ngày 31/12/2014. Hiện đền còn giữ được chiếc chuông cổ từ đời Vua Thành Thái và hai đạo sắc phong của các đời vua.

Đền Bồng Lai được xây dựng theo hình chữ Tam Thập nhất, tả hữu có hai dãy nhà dài vũ nối liền với cổng tam quan và toàn bộ ngôi đền với tổng diện tích trên 5.000 m2. Cung cấm được kiến trúc theo lối nhà 3 gian, trồng diện 12 mái, phụng thờ Tam tòa thánh mẫu, cấp dưới thờ cô đôi thượng Bồng Lai thủ đền ngồi hầu cận mẫu. Cung đệ nhị được xây dựng kiến trúc 5 gian trồng diện 8 mái, phụng thờ tam vị chúa được sắc hiệu đại vương và công chúa. Cung đệ tam xây dựng theo kiến trúc nhà 7 gian 2 mái, phụng thờ tam phủ công đồng.

Động Thiên Thai thờ bà chúa Thượng Ngàn là điểm nhấn trong quần thể hang động Núi Đầu Rồng

Trong năm, đền Bồng Lai có 4 ngày lễ chính là lễ khai xuân (14/1 âm lịch), lễ tiệc Cô Đôi thủ đền (2/2 âm lịch), lễ vào hè (14/4 âm lịch) và lễ tất niên (14/12 âm lịch). Đền Bồng Lai và quần thể thắng cảnh tại núi Đầu Rồng đã được công nhận là di tích danh lam thắng cảnh cấp quốc gia vào năm 2013.

Mồng 5 Tết, chúng tôi đến thăm đền Bồng Lai. Thật bất ngờ khi đã chiều muộn mà bãi đỗ xe vẫn chật ô tô, xe máy. Không chỉ khách trong tỉnh, trong huyện mà rất nhiều du khách đến từ các tỉnh Hải Dương, Ninh Bình, Bắc Giang, Bắc Ninh, Hà Nội, Vĩnh Phúc... đến hành lễ tại đền và thăm quan hệ thống hang động núi Đầu Rồng. Bà Nguyễn Bích Vân đến từ quận Đống Đa (Hà Nội) chia sẻ: Hàng năm, vào ngày mồng 5 Tết là tôi tham dự Lễ hội truyền thống Gò Đống Đa. Năm nay, cả gia đình quyết định đến chiêm bái đền Bồng Lai. Nơi đây thật là thắng cảnh tuyệt đẹp đúng như tên gọi. Đền được xây dựng tại địa thế rộng rãi, thoáng đạt. Kiến trúc vừa mang dáng vẻ hiện đại nhưng vẫn giữ được nét cổ kính, linh thiêng. Hồ nước rộng trước cửa đền không chỉ mang lại cảnh quan đẹp mà còn tạo cảm giác thanh tịnh, mát lành. Đặc biệt, không chỉ đến đây hành lễ mà du khách còn được trải nghiệm, khám phá phong cảnh dãy núi Đầu Rồng kỳ vỹ, trải dài như con rồng khổng lồ đang phủ phục và hệ thống hang động với nhũ đá lung linh, huyền ảo muôn hình. Động Thiên Thai, động Thanh Thủy, Hoa Sơn Thạch động, động Không Đáy, Phong Sơn động, hang Nước..., mỗi nơi là một bức tranh thiên nhiên tuyệt mỹ mà tạo hóa ban tặng cho mảnh đất, con người nơi đây.

Quả thật, sự kết hợp độc đáo giữa đi lễ đền cầu tài lộc, sức khỏe, bình an trong năm mới và thăm quan quần thể hang động khiến du khách như lạc vào chốn tiên cảnh. Chính vì vậy, đền Bồng Lai và quần thể thắng cảnh núi Đầu Rồng ngày càng được đông đảo khách thập phương lựa chọn trong dịp đầu năm.

Bình Giang

Mãn nhãn ngắm Mai Hịch vào mùa nước đổ

Thuần Việt 

(Dân Việt) Đầu xuân cũng là khoảng thời gian đẹp nhất khi ngắm thung lũng Mai Hịch, huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình. Khắp bản trên, bản dưới, ruộng đồng xâm xấp nước. Từng tràn ruộng tựa như tấm gương khổng lồ lấp lánh giữa trời xuân.

Mai Hịch nằm trọn trong thung lũng Mai Châu tuyệt đẹp của miền Tây Bắc. Nơi này giờ đã trở thành điểm đến quen thuộc của du khách trong và ngoài nước. Bà con nông dân nơi đây đã nhanh chóng "biến" lợi thế mà Giàng đã ban tặng cảnh sắc sơn thủy hữu tình để làm du lịch. Bản trên, bản dưới rộn tiếng thoi đưa và nhà nhà mở cửa đón khách đến nhà mình ở. 

 

Những cỗ máy tạo nên mùa nước đổ ở Mai Hịch. 

 

Bà con nông dân xã Mai Hịch cày bừa ruộng chuẩn bị cấy vụ xuân. 

Mai Hịch có sông có suối, có núi non chập chùng tựa như những bức tường thành vĩ đại bao quanh. Bà con người Thái đã bao đời sống trong thung lũng này đã tạo nên những tràn ruộng uốn cong đẹp tựa như lông mày người thiếu nữ. Người dân tộc Thái cũng đã tạo nên nét văn hóa đặc sắc mà ít nơi có được. Du khách đến nơi này còn được thưởng thức những món ăn mang đặc trưng của người Thái.
 

Mỗi thửa ruộng nơi đây cũng mang đầy chất thơ.

Đến Mai Hịch cũng là dịp để du khách hòa mình với cuộc sống của những người nông dân nơi đây. Cái ăn chỉ là một phần nhỏ trong đời sống của người dân. Những cư dân lúa nước vùng cao này luôn yêu văn nghệ và thích múa hát. Khi ánh trăng xuân còn chênh chếch trên sườn non, tiếng trống, tiếng đàn tính tẩu đã vang lên khắp bản. Đây là dịp để du khách cùng hòa mình vào không gian văn hóa đặc trưng của người Thái.
 

Đứng ở góc nào, mỗi thửa ruộng nơi đây cũng tạo nên những khuôn hình đẹp. 

Tiếng sạp vang lên đều đều, các thiếu nữ Thái lại khoác lên mình bộ xiêm y sặc sỡ, nhún nhảy đôi chân, nằm chặt tay nhau cùng nhảy sạp. Rồi các tiết mục múa khăn, mua xòe, những làn điệu dân ca mang đậm bản sắc vùng cao vang lên. Dường như cuộc vui ở nơi này bất tận. Người Thái là thế đấy họ sống nhiệt tình, không có khoảng thời gian chùng chình buồn thương mà thay vào đó là những tháng ngày vui êm đềm cùng núi rừng.

 

Suối nguồn nơi đây quanh năm tuôn chảy. 

 

Cuộc sống thảnh thơi, vui thú với núi rừng của bà con người dân tộc Thái. 

 

Những chân ruộng ngoằn ngoèo, ăn sâu vào chân núi đá. 

 

Bà con người Thái đã biến nơi này thành địa điểm du lịch tuyệt đẹp. 

 Ảnh: Vì Văn Hưởng