Làng Vũ Đại đỏ lửa kho cá phục vụ dịp Tết

NGỌC THÀNH 

Dịp gần Tết, mỗi ngày làng Vũ Đại (Hà Nam) xuất đi hàng nghìn nồi cá trắm đen kho niêu đất.

Những hình ảnh Làng Vũ Đại chuẩn bị hàng nghìn nồi cá trắm kho gửi đi khắp mọi miền đất nước báo hiệu Tết đã về rất gần.

Gia đình bà Nguyễn Thị Thìn (làng Đại Hoàng, xã Hòa Hậu, Lý Nhân, Hà Nam) là một trong nhiều hộ làm nghề kho cá. Gần Tết, người trong gia đình bà luôn tay kho cá phục vụ khách trong và ngoài nước. Các công đoạn kho cá được đúc kết từ hàng chục năm, giữ nguyên hương vị truyền thống.

Cá trắm đen từ 4 kg trở lên, thân dài, đầu to thường được dùng để kho. Loại cá này nuôi từ 3 năm trở lên sẽ đạt cân nặng và thịt săn chắc, giòn. Cá được đánh sạch vẩy, dùng chanh, muối, nước nóng để làm sạch, loại bỏ nội tạng, đầu, đuôi.

Cá được kho vào niêu đất. Chiếc niêu này khi người dân nhập về sẽ đun nóng bằng nước vo gạo để thông lỗ khí, giúp niêu già không bị nứt cũng như lúc kho nhiệt tản đều...

Gia vị để kho nồi cá là những thứ truyền thống, gồm: Gừng, riềng, ớt, hành củ, chanh, mắm, đường muối... Từ 20 tháng chạp, các gia đình bước vào vụ kho cá. "Ngày thường 6 thành viên trong gia đình xắn tay vào làm, nhưng dịp Tết phải thuê tới 60 người chỉ có nhiệm vụ giữ lửa cho 600 nồi, tương đương 1,8 tấn cá", bà Thìn nói.

Cá sau khi đưa vào nồi phải thêm chút kẹo đắng (một loại gia vị nấu bằng đường do gia đình tự nấu) để có màu đẹp.

"Nước sôi và chanh tươi được vắt vào nồi cá sau khi bỏ gia vị, công đoạn này rất quan trọng bởi vị tanh của cá sẽ được khử hoàn toàn", bà Thìn chia sẻ. Nhiều khách đặt kho cá bằng nước dừa giúp thịt cá ngọt và ngậy hơn.

Củi kho cá phải là củi nhãn, bởi nhiệt lớn, cháy ổn định, giúp thơm cá. Cá được kho vào các niêu đất từ 1,5 kg đến 6 kg. Khách hàng đặt nồi loại nào cũng có. "Một con cá nặng 5 kg, cho vào nồi 5 kg thì trọn vẹn bởi khi bỏ đầu đuôi, nội tạng sẽ có thêm gia vị và thịt, xương sườn", bà Thìn cho biết.

Một nồi cá kho phải trải qua 14 tiếng đun liên tục, khi cạn thì tiếp nước và lửa đun không quá to, nếu không cá sẽ bị cháy. Giá nhân công đun bếp vào thời điểm cận Tết là 350.000 đồng/ca (12 tiếng).

"Việc đun bếp tưởng nhẹ nhàng nhưng khói vào mắt lâu gây khô mắt, khô da. Để kho được nồi cá ngon, ngoài nguyên vật liệu, chút bí quyết của gia đình, người thợ phải rất vất vả", bà Thìn vừa dụi mắt vừa nói.

Nồi cá đạt chuẩn là thịt chắc, xương mềm, gia vị quyện vào từng thớ cá, khi ăn có vị đậm, cay ngọt, không mặn.

Giá thành nồi cá kho tùy theo cân nặng, trung bình từ 450.000 đồng trở lên. Mỗi năm gia đình bà Thìn bán từ 3.000 đến 4.000 nồi cá. Gần Tết, gia đình có thể thu lãi hơn 100 triệu đồng.

(Theo VnExpress)

Quán mì bán được hơn 1.000 bát mỗi ngày nhờ vào thứ gia vị quán nào cũng có

Mì là món ăn không thể tách rời với đời sống của người dân Trung Quốc. Do đó các quán mì mọc lên rất nhiều nhưng chỉ có duy nhất quán này là có thể bán đến 1.000 bát mỗi ngày.

• 
  

Ở tỉnh Hà Nam, Trung Quốc có một quán mì không có tên luôn luôn bận rộn và tấp nập người mua kẻ bán suốt từ sáng đến tối, vào thời gian cao điểm có lúc họ bán được 1.000 bát mỗi ngày, đó thật sự là một con số không thể tưởng nổi.

Quán mì ở đây là thứ ẩm thực rất quen thuộc với người dân Hà Nam. Mức độ nổi tiếng của quán mì này đến nổi người ta nói rằng nếu đến Hà Nam, nhất định phải ghé quán này để thưởng thưởng một tô mì ngon chính hiệu.

Mặc dù về nguyên liệu, cách thực hiện cũng như sợi mì không khác gì nhiều quán khác, nhưng có một thứ rất đặc biệt mà khiến nhiều người ăn không thể nào quên được hương vị đặc biệt rất riêng này. Đó chính là sa tế.

Sự thành công của quán mì không chỉ dựa trên độ ngon đặc biệt của nước dùng, của sa tế mà còn phải kể đến sự khéo léo trong khâu tiếp thị đến với người mua. Chủ của nhà hàng này đã công khai phát sóng trực tiếp toàn bộ quy trình chế biến, từ sợi mì cho đến khi bưng ra bàn cho thực khách, đã khiến cho cửa hàng có hơn 40.000 người hâm mộ trong suốt hơn 1 năm.

Với số lượng người đến ăn “khủng” như vậy, cửa hàng bắt buộc phải nhờ vào máy móc. Mỗi ngày nơi đây sử dụng đến nửa tấn bột, có thể nấu 1 lúc 70 bát mì. Mặc dù khách đông, nhưng ông chủ lúc nào cũng tươi cười, tay thoăn thoắt, thường xuyên ra đứng bán trước khách hàng để tạo thiện cảm.

Tất cả nguyên liệu có trong một tô mì đều được cửa hàng phô bày ra trước mặt thực khách. Đặc biệt món thịt cừu ở đây có hương vị rất riêng và được cửa hàng chế biến theo bí quyết gia truyền nên thịt lúc nào cũng vừa mềm, vừa thơm, thực khách nào ăn vào cũng đều thấy hài lòng. Tuy vậy, người ta nói rằng chính hương vị sa tế cay cay của quán mới là thứ quyết định đến hương vị toàn bộ của tô mì.

Theo Dân Việt

Cá kho làng Vũ Đại - Vị ngon ngày Tết

BNEWS.VNLàng Vũ Đại - quê hương của cố nhà văn Nam Cao ngày nay còn được biết đến với món ăn ngày Tết rất đỗi thân quen mà cũng nức tiếng gần xa, món cá kho.

Cá kho làng Vũ Đại: Hương vị thơm ngon ngày Tết cổ truyền. Ảnh: dasavina.org

Nhắc đến làng Vũ Đại, tôi lại nhớ đến món "đặc sản tinh thần” là hình ảnh những lò gạch, vườn chuối, với anh Chí và cô Thị Nở trong tác phẩm Chí Phèo của nhà văn Nam Cao... Nhưng không chỉ có thế, làng Vũ Đại  - quê hương của cố nhà văn Nam Cao ngày nay còn được biết đến với món ăn ngày Tết rất đỗi thân quen mà cũng nức tiếng gần xa, món cá kho.

Rời xa những bộn bề của công việc, tôi cùng “người chiến hữu” lâu năm là chiếc xe Wave cà tàng để tìm về món cá trắm kho niêu đất mang thương hiệu của ngôi làng Chí Phèo – Thị Nở.

Làng Vũ Đại hay còn gọi là làng Đại Hoàng thuộc huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam, cách Hà Nội khoảng 50 km. Nằm men đường tỉnh lộ 972, dọc bờ sông Châu Giang, làng Vũ Đại trải dài, với những ngõ xóm san sát nhau.

Có lẽ Tết đã đến gần, nên không khí nơi đây cũng tấp nập hẳn lên, mùi thơm của những nồi cá kho ngay từ đầu làng đã mạnh mẽ đánh thức khứu giác trong tôi. Khắp làng, đâu đâu cũng là mùi cá kho thơm nức cùng những tiếng cười, tiếng nói chuyện tất bật bên bếp lửa.

Vừa canh lửa cho những nồi cá, chị Trần Thị Thu đã làm nghề kho cá hơn 10 năm trong làng, tâm sự: muốn kho một nồi cá kho “đúng chuẩn” Vũ Đại, phải bắt cua đồng về làm tương. Có như vậy, cá kho sẽ có màu đậm đà, ngọt thịt, thơm phức với tương cua sóng sánh. Nay cũng có thể thay thế bằng nước cốt sườn lợn, trộn với cốt chanh, cốt dừa tươi.

Một gia vị truyền thống khác cũng được các “nghệ nhân kho cá” trong làng lưu truyền chính là quả chay. Phải chọn những quả chay to, phơi khô, rửa sạch để lót nồi tránh cho cá bị khê. Rồi phải kể đến là riềng củ, gừng cay thái lát mỏng, hành khô, mắm ngon, mỡ nước… cũng là những nguyên liệu không thể thiếu.

Cá kho làng Vũ Đại được kho bằng niêu đất để giữ được hương vị của cá thuần túy nhất. Ảnh: dasavina.org

Cá kho làng Vũ Đại được kho bằng niêu đất. Chị Thu cũng chia sẻ, chỉ riêng niêu kho cá, cũng là một bí quyết. Niêu mới mua về, phải “luộc” trước. Biết tôi còn băn khoăn về khái niệm mới mẻ này, chị Thu bảo, phải xát đều lá khoai ngứa bên ngoài, đổ nước vào trong, đun lửa nhỏ cho nước sôi đều, âm ỉ nửa ngày đến khi niêu chuyển màu đen sẫm mới đạt.

Làm như vậy để “tôi” luyện niêu, khiến trong quá trình kho, niêu không bị vỡ và cũng để cho gia vị ngấm trực tiếp vào cá mà không bị ngấm vào niêu.

Tiếp theo là khâu chuẩn bị cá. Nguyên liệu chủ yếu là cá trắm đen loại to 3-5kg. Cá được cắt khúc, ướp muối rồi lót lá riềng tươi, mía ngọt, chay khô cùng riềng và gừng thái mỏng xếp đều xen từng lớp cá. Để kho cá thật nhừ xương, phải om cá chừng hơn 10 tiếng cho nước cạn dần, lại nêm thêm nước chanh cho ngấm đều, ngấm kỹ.

Chứng kiến chỉ một ít công đoạn nhỏ kho cá của những “nghệ nhân kho cá”, mới thấy sự tinh tế, cầu kỳ để có được nồi cá kho ngon. Mùi cá đã thơm, vị cá lại càng hấp dẫn. Miếng cá vừa chắc, vừa mềm, vị béo ngậy, bùi bùi, lại có vị cay nóng, ấm nồng của các loại gia vị quyện lẫn…

Tết càng đến gần, trong làng Vũ Đại lại càng tấp nập khách đến đặt cá kho để đem về ăn hay đem đi biếu bạn bè, người thân. Cá kho làng Vũ Đại giờ đây đã thoát ra ngoài lũy tre làng để tay người tiêu dùng cả trong và ngoài nước.

Làng Vũ Đại giờ đã không còn là ngôi làng của những lò gạch, bụi chuối, của cái nghèo, cái khổ, như trong câu chuyện của nhà văn Nam Cao mà thay vào đó là khung cảnh phồn vinh, nhà cửa san sát, ô tô, xe máy tấp nập chạy trên đường bê tông. Cuộc sống người dân ngày một khấm khá.

Thương hiệu cá kho làng Vũ Đại tới nay đã vươn mình ra khỏi lũy tre làng, trở thành một trong những đặc sản nổi tiếng. Ảnh: dasavina.org

Ông Trần Văn Luận - chủ cơ sở kho cá Trần Luận, chia sẻ: Làng Vũ Đại vẫn đang còn đó nhiều người con tâm huyết, duy trì và giữ lửa làng nghề kho cá với phương châm “làm nghề nghiêm túc, đúng quy trình kho, đúng chất lượng cá”. Thực tế, nhiều cơ sở làm ăn bài bản, có cơ sở sản xuất tốt, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm vẫn vươn lên phát triển mạnh mẽ.

Nhưng Vũ Đại cũng không ngoại lệ khi có những cơ sở chạy theo lợi nhuận đã không còn giữ được cái tâm, cái nghề của mình, sử dụng cá trắm cỏ thay vì cá trắm đen để kho, bán với giá thấp hơn so với thị trường, khiến cho uy tín thương hiệu cá kho Vũ Đại bị ảnh hưởng- ông Trần Văn Luận trăn trở.

Trong bối cảnh hội nhập, thông tin về sản phẩm cá kho luôn được cập nhật trên các phương tiện thông tin, mạng xã hội; chắc chắn, cá trắm đen kho niêu của làng Vũ Đại sẽ còn gặp nhiều khó khăn khi phải cạnh tranh với nhiều sản phẩm “nhái” khác.

Tạm biệt làng Vũ Đại, tôi vẫn còn lưu luyến khung cảnh người dân ngồi bên bếp lửa kho cá ấm cúng, hương vị cá kho thơm ngậy ấy.

Thầm mừng vì thật may mắn khi ra về, tôi cũng đã kịp có được cho mình món đặc sản ấy trên ban thờ gia tiên. Hy vọng khi trở lại, làng Vũ Đại sẽ được chuẩn bị tâm thế vững chắc hơn nữa để người dân cả nước và thế giới không chỉ biết đến làng Vũ Đại qua anh Chí, cô Nở mà sẽ nhớ cả cái hương vị quê hương rất đỗi Việt Nam qua những lát cá kho bình dị./.

Đức Dũng/BNEWS/TTXVN

Thu hơn 3 tỷ đồng từ niêu cá kho đặc sản làng Vũ Đại

Với việc bán cả nghìn niêu cá kho thơm ngon, đậm vị, mỗi năm, cơ sở chế biến cá kho gia truyền làng Vũ Đại - Trần Luận thu lãi hơn 3 tỷ đồng. 

Theo anh Trần Bá Nghiệp, chủ cơ sở chế biến cá kho Trần Luận ở xóm 1, xã Hòa Hậu, Lý Nhân, Hà Nam, cũng với cá, riềng, ớt, chanh tươi và hỗn hợp nước kho nhưng để có một nồi cá kho đúng chuẩn, đặc trưng lại là cả một nghệ thuật.

Trước hết, ở khâu chuẩn bị, niêu kho phải là loại nhập về từ vùng Nghệ An vì chất đất ở đây tốt. Khi nhập niêu, người làm phải lọc chọn những chiếc chắc chắn, kiểm tra độ bền để tránh bị nứt vỡ trong suốt 16 tiếng kho. Sau đó, người làm cho vào mỗi niêu một nắm gạo vào đun thành cháo. Việc này giúp chất hồ trong cháo bám vào khiến niêu bền hơn. Ngoài ra, củi dùng kho cá phải là củi nhãn khô để lửa cháy lâu và niêu cá có thêm mùi khói.

Niêu cá kho làng Vũ Đại được chế biến từ cá trắm đen, trọng lượng đạt 4kg trở lên. Cụ thể, cá cần phải rửa sạch trước khi mổ, hạn chế việc rửa lại sau đó khiến thịt cá mất độ tươi ngon. Đối với cơ sở Trần Luận, chủ cơ sở đã ký hợp đồng với 5 đơn vị kinh doanh cá tươi trên địa bàn để đảm bảo chủ động về nguồn cá. Ngoài ra, gia vị như riềng, chanh, ớt… cũng phải tươi, sạch.

Cá được xếp chặt vào niêu để sau khi kho miếng cá đẹp, vuông vức. Ảnh: Bizmedia.

Tới khâu chế biến, người làm lót một lớp riềng thái lát ở đáy giúp cá không bị cháy, đồng thời, làm giảm mùi tanh và tăng độ thơm ngon. Tiếp đó, cá được xếp vào niêu sao cho vừa đủ chật để cố định vị trí, đảm bảo khi kho xong, miếng cá vuông vắn, đẹp mắt. Cứ một lớp cá xếp xong, người làm lại rải lên trên một lớp gia vị gừng, riềng, hành, ớt. Cuối cùng, hỗn hợp nước kho gồm mắm, nước dùng, nước cốt cua đồng, nước xương sườn, nước cốt chanh..., pha theo tỷ lệ được đổ ngập niêu cá rồi đặt lên bếp đun.

Công đoạn kho cá được đánh giá là khâu vất vả nhất vì khi bắt đầu kho phải đun lửa thật to cho niêu cá nhanh sôi, sau đó lại hãm lửa vừa đủ để sôi lục bục trong ít nhất 16 tiếng. Suốt quá trình này, luôn có người ngồi canh để khi niêu cạn thì tra thêm hỗn hợp nước kho. Tới khi niêu cá đạt chuẩn thịt chắc, xương nhừ thì người làm tiếp tục đun cạn nước để ra được thành phẩm niêu cá kho hoàn chỉnh.

Công đoạn kho cá được đánh giá là vất vả nhất vì phải luôn có người theo dõi, tra hỗn hợp nước kho. Ảnh: Bizmedia.

Niêu cá sau khi kho phải để cho nguội hẳn rồi mới đóng gói, bỏ hộp vận chuyển cho khách hàng. Theo anh Nghiệp, đối với đặc sản cá kho này, khách hàng không nên đổ thêm nước vào niêu để đun lại vì hương vị thơm ngon sẽ bị giảm đi.

Cá kho làng Vũ Đại ngon nhất khi ăn nguội với cơm nóng. Điểm đặc biệt của cá kho Trần Luận là sau hơn 16 tiếng, gia vị đã ngấm kỹ vào từng khúc cá nên nếu được bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh cả tuần, cá vẫn giữ nguyên hương vị.

Không chỉ bán trực tiếp cho khách hàng, cơ sở còn cung cấp sản phẩm cho một vài cơ sở nhỏ lẻ khác. Do chế biến một niêu cá mất khoảng một ngày, nên nếu kho lẻ một vài niêu thì tiền bán cá sẽ không lại với chi phí. Vì vậy, khi khách có nhu cầu, một số cơ sở nhỏ sẽ lấy hàng trực tiếp tại Trần Luận.

Cá kho thành phẩm có thịt dai, xương mềm, mùi thơm. Ảnh: Bizmedia.

Cơ sở Trần Luận sản xuất cá kho quanh năm, trong đó, dịp Tết Nguyên đán và Tết trung thu là hai mốc thời gian cao điểm, có khi đạt 1.000 niêu mỗi ngày. Vào dịp Tết Nguyên đán, cơ sở phải thuê thêm hơn 30 lao động. Ra Tết, tháng Giêng vẫn là khoảng thời gian đông khách, mỗi ngày, cơ sở có thể bán 60 đến 100 niêu. Giá mỗi niêu cá kho là 400.000 đồng tới 1,2 triệu đồng tùy trọng lượng. Ngoài ra, để thuận tiện hơn cho khách hàng, cơ sở còn thiết kế riêng sản phẩm cá kho đóng hộp nhưng chất lượng vẫn như cá kho niêu.

Hàng năm, cơ sở cá kho Trần Luận của anh Nghiệp bán khoảng 10.000 niêu cá (được chế biến từ 30 tấn cá tươi), trong đó, chủ yếu là loại niêu 2kg và 3kg (phù hợp cho gia đình mua về ăn). Thị trường tiêu thụ chủ yếu là Hà Nội, TP HCM, Bình Dương, Biên Hòa, Quảng Ninh, Hải Phòng...

Quy trình chế biến niêu cá kho đặc sản làng Vũ Đại.

Từ năm 2012, nhờ có lượng lớn khách quen nên cơ sở hoạt động khá ổn định. Hiện nay, sau khi trừ chi phí nguyên liệu và trả công cho người lao động, doanh thu của gia đình đạt hơn 3 tỷ đồng mỗi năm. Số tiền này vừa để làm vốn cho việc kinh doanh vừa để đầu tư thêm cơ sở vật chất phục vụ khách hàng.

Năm 2015, sản phẩm cá kho của cơ sở được Cục Sở hữu trí tuệ cấp chứng nhận nhãn hiệu độc quyền. Điều này giúp thương hiệu được đông đảo người tiêu dùng lựa chọn. Hiện nay, ngoài chế biến cá kho, anh Nghiệp còn xây dựng cơ sở vật chất phục vụ ăn uống, tham quan cho các đoàn khách du lịch có nhu cầu ghé thăm, tìm hiểu văn hóa làng Vũ Đại.

Vũ Đậu

Bí quyết làm nên niêu cá kho nức tiếng làng Vũ Đại

Nhờ bí quyết riêng từ khâu chọn niêu đến cách nấu, cá kho của người dân làng Vũ Đại (xã Hòa Hậu, Lý Nhân, Hà Nam) trở thành nông sản chủ lực, mang lại giá trị kinh tế cho địa phương. Mỗi năm, 20 hộ dân nơi đây bán khoảng 13.000 niêu cá.

Dung dị nét ẩm thực Hà Nam

Mỗi món ăn Hà Nam, dù là món thông thường hay đặc sản đều mang đậm tình quê, hồn đất. Khi có dịp đặt chân đến Hà Nam, bạn chắc chắn không thể bỏ qua các món ngon nơi đây như: cá kho niêu đất, chuối ngự hay mắm cáy,…

1. Cá kho niêu đất làng Vũ Đại

Không giống như những nồi cá kho thông thường, cá kho niêu đất ở Hà Nam đã xây dựng được thương hiệu từ hàng trăm năm nay. Cách kho cổ truyền độc đáo cũng những bí kíp riêng đã khiến món cá nơi đây có vị ngon không nơi nào có được.

Mùa đông ăn cơm với cá kho thì quả là không còn gì thú bằng.

Với nguyên liệu chính là cá trắm đen, người dân làng Vũ Đại kết hợp với những gia vị sẵn có của đồng quê, như gừng, riềng, chanh, khế chua, kẹo đắng,.. kho liên tục trong niêu đất khoảng 12 tiếng. Cá sau khi kho không khô hoặc không ướt quá, có vị thơm ngậy, thịt chắc, xương mềm, không phải bỏ đi bất cứ thứ gì.

Nếm thử một miếng cá, thực khách như cảm thấy đủ cả vị thơm của cá, ngậy của thịt mỡ, vị cay cay của giềng, vị chua của chanh, chay, khế. Nhất là ngày Tết, ăn cá kho với bánh chưng thì quả là hết ý.

Bởi “Miếng ngon nhớ lâu”, nên nếu một lần được nếm món cá kho này, chắc hẳn bạn sẽ không bao giờ quên được vị thơm ngậy của nó. Đặc biệt, với người dân làng Vũ Đại, món cá kho đã trở thành một phần không thể thiếu trong dịp Tết.

2. Bánh cuốn chả Phủ Lý

Bánh cuốn là món ăn phổ biến của Việt Nam. Nhưng ở mỗi địa phương, bánh cuốn lại mang một nét rất riêng, đặc trưng cho vùng miền. Bánh cuốn chả Phủ Lý – Hà Nam đậm chất dân dã, nhưng hương vị thì không thua kém bất cứ nơi nào. Bánh được ăn kèm với chả nướng, các loại rau thơm cùng nước chấm nóng và các loại gia vị khác nhau.

Bánh được cắt thành từng miếng vừa ăn, phết lên trên cùng chút hành củ phi giòn.

Chả được làm từ thịt lợn ba chỉ thái mỏng, sau khi ướp nước mắm, hạt tiêu, người ta xiên vào những chiếc que tre, đặt lên chậu than hoa đang cháy đỏ. Dưới bàn tay khéo léo của người làm, thịt được chín nhanh tỏa mùi thơm phức. Món nước chấm cũng được pha chế một cách cầu kỳ.

Những hàng bánh cuốn chả nằm dọc theo các con đường ở Phủ Lý từ lâu đã luôn là lựa chọn hàng đầu đối với những vị khách đi qua đây.

3. Chuối Ngự Đại Hoàng

Xưa kia, những quả chuối bé xíu vàng ươm ở làng Đại Hoàng từng được dâng lên vua nên nó được đặt tên là chuối “Ngự Hoàng” - tiến vua. Chuối này có màu vàng óng, quả nhỏ căng tròn, cuống xanh, đầu chuối có ba chiếc tua cong cong rất đẹp mắt.

Chuối ngự Đại Hoàng từng lọt vào top 50 trái cây đặc sản nổi tiếng Việt Nam

Điểm đặc biệt của loại hoa quả này, đó là nếu đem trồng ở vùng đất khác ngoài làng Đại Hoàng, quả cũng có hình dáng tương tự nhưng lại không thể có mùi vị thơm ngon như ở đây. Chính vì vậy chuối Ngự trở thành đặc sản có 1- 0- 2 của nơi đây.

Ngoài món cá kho làng Vũ Đại, chuối Ngự đã trở thành món quà quý đối với du khách thập phương mỗi khi ghé thăm mảnh đất này. Nải chuối Ngự được coi là ngon phải hội tụ đủ cả các yêu cầu về hình, về hương, về sắc. Mỗi nải chuối như một bông hoa xòe cánh, thường được nhiều người ưa chuộng đặt lên bàn thờ tổ tiên trong những ngày giỗ, Tết.

4. Mắm cáy Bình Lục

Hà Nam không chỉ nổi tiếng là quê hương gạo đồng phù sa, mà còn nổi tiếng bởi một loại mắm đặc biệt có vị hăng hăng, cay cay, thơm thơm. Đó chính là mắm cáy. Trên địa bàn tỉnh Hà Nam, cáy có nhiều ở các vùng nước lợ như Thanh Liêm, Bình Lục, Kim Bảng….nhưng nghề làm mắm cáy phát triển mạnh nhất ở huyện Bình Lục.

Mắm cáy thường được ưa chuộng dùng kèm rau muống luộc

Để làm nên loại mắm cáy thơm ngon đặc biệt, người làm mắm phải chọn được những con cáy tươi ngon nhất. Cáy sau khi bắt từ đồng về, được rửa sạch rồi đem giã nhuyễn trong cối đá. Trong quá trình nêm giã sẽ nêm muối tinh đủ độ mặn, cho tất cả vào một hũ sành cùng với giềng hoặc gừng đập dập. Tiếp theo lấy vải màn bịt chặt hũ lại phơi nắng một ngày rồi đem chôn dưới đất, để càng lâu mắm cáy càng có mùi vị thơm ngon, hấp dẫn.

Mắm cáy khi thành phẩm sẽ có màu sắc rất bắt mắt, mắm hội đủ mùi vị, có vị mằn mặn của muối, vị béo, bùi của giềng, vị ấm nóng của gừng… Mắm cáy Bình Lục đã trở thành một sản phẩm độc đáo.

5. Bún Tái Kênh

Làng Tái Kênh ghi tên trong bản đồ ẩm thực bằng món bún dẻo dai nức tiếng. Bún Tái Kênh trắng, trong, săn sợi và không dùng chất bảo quản. Qua nhiều giai đoạn ngâm gạo, xay gạo, nhào nặn bột, luộc, giã theo bí truyền riêng của gia đình, dòng họ trong làng mà mới có thành quả là những lá bún, vắt bún ngon lành.

Để làm nên những mẻ bún thơm ngon, việc quan trọng đầu tiên là bí quyết từ khâu chọn gạo. Gạo làm bún phải là gạo Khang dân, gạo Ải – loại gạo khi nấu phải khô. Trong quá trình làm bún, điều quan trọng là việc giữ lửa trong lò. Nếu lửa quá to bún sẽ dễ bị gãy và nước bún dễ bị trào ra lò lửa. Nếu lửa nhỏ sẽ không đủ để làm bún chín, bún bị trương, khi ăn sẽ không được dai.

Bún Tái Kênh được người dân trong vùng và các khu lân cận rất ưa chuộng. Người ta hay bảo nhau, bún này ăn với mắm cũng thấy ngon là có lý do của nó.

6. Quýt Lý Nhân

Quýt Lý Nhân quả dẹt, vỏ giòn, mỏng, khi chín màu vàng ươm. Quýt vùng này mọng nước bên trong và nhiều tinh dầu bên ngoài. Dùng tay bóc vỏ thấy mùi thanh mát tỏa ra dễ chịu.

Những trái quýt nặng trĩu cành

Quýt Lý Nhân là một loại trái cây có giá trị dinh dưỡng cao chứa nhiều vitamin C giúp vết thương mau lành, làm cho da lâu già, ngăn quá trình lão hóa, riêng vỏ quýt còn được dùng làm thuốc chữa bệnh (có tên gọi trần bì- Citrus reticulata, thanh bì,...) và làm tăng hương vị của món chả rươi.

Quýt Lý Nhân nổi tiếng khắp nơi không những trong nước mà còn được xuất khẩu ra thị trường thế giới và cũng ừng dùng làm đặc sản tiến vua khi xưa. Vì thế, nếu có cơ hội qua Hà Nam mùa quýt, du khách nên tranh thủ thưởng thức món ngon đặc biệt này.

(Theo Dân trí)

Xuýt xoa với 11 món ăn ngon khó lòng chối từ tại Hà Nam

Cá kho Vũ Đại, bánh cuốn chả nướng Phủ Lý, bún Tái Kênh, bánh đa Kiện Kê, ốc đồng, bánh xèo,…là một trong những món ngon du khách nên thưởng thức qua khi đến Hà Nam.

1.      Cá kho Vũ Đại

Cá kho Vũ Đại từ lâu đã nổi tiếng khắp cả nước và vô cùng đắt hàng vào dịp tết. Cá kho làng Vũ Đại từng là món ăn độc đáo dâng lên vua và cho đến nay, món ngon này trở nên hấp dẫn và là đặc sản của Hà Nam. Nguyên liệu kho cá là cá trắm to, làm sạch, chặt khúc và tẩm ướp gia vị rồi cho vào niêu đất. Lớp dưới niêu được giải lớp giềng để cá không bị cháy và không bị dính.

Kho với thời gian 10 đến 12 tiếng. Món cá đạt chuẩn phải là thịt mềm, xương tan, cá có màu nâu đậm và ăn không bỏ đi phần nào. Chính khâu chế biến và tẩm ướp gia vị cùng việc thực hiện kho cá trong niêu và thời gian kho đã làm nên món ngon hấp dẫn này.

2.      Chuối ngự Đại Hoàng

Nổi tiếng là loại chuối tiến vua, chuối ngự Đại Hoàng không những có mẫu mã đẹp, các nải đều nhau, quả căng tròn, cuống xanh, đầu ruồi có 3 chiếc tua cong vô cùng đẹp. Khi chín chuối có màu vàng óng, từng quả từng quả xếp sít nhau. Hương vị chuối ngọt thơm, dóc vỏ và ăn không bị ngán.

3.      Bánh cuốn chả nướng Phủ Lý

Bánh cuốn phủ Lý có điểm khác biệt so với các loại bánh cuốn khác là bánh không nhân và được ăn kèm với chả nướng. Thịt chả được tẩm ướp gia vị rồi xiên vào que, nướng trên than hồng nên rất thơm ngon và đậm đà. Thêm chút tinh dầu cà cuống món ăn sẽ hấp dẫn vô cùng.

4.      Bún Tái Kênh

Bún có lẽ không còn xa lạ gì với chúng ta nhưng bún Tái Kênh – Hà Nam tạo sự khác biệt riêng. Bún Tái Kênh trắng, trong, sợi săn và không dùng chất bảo quản. Bún có độ dẻo dai chứ không dễ nát như các loại bún khác. Trải qua nhiều công đoạn với bí quyết riêng mới tạo nên loại bún dẻo này, đặc biệt chỉ cần ăn bún với mắm ta cũng cảm thấy ngon tuyệt rồi.

5.      Quýt Lý Nhân

Quýt Lý Nhân là một trong những đặc sản của Hà Nam. Quýt có hình dáng dẹt, vỏ mỏng và giòn. Vị ngọt thanh mát nên từng là loại quýt tiến vua, không những là sản vật trong nước mà còn xuất khẩu ra cả thị trường bên ngoài. Đặc biệt khi bóc ta cũng dễ dàng cảm nhận được vị thanh mát, thơm ngon của loại quýt này.

6.      Bánh đa Kiện Kê

Bánh đa Kiện Kê được đánh giá là ngon, thơm và bùi, được tráng rất nhiều vừng. Càng nhai lâu trong miệng, ta càng cảm nhận rõ vị ngọt thanh của bột gạo tự nhiên. Để tạo nên sự độc đáo cho món bánh đa này, người ta kết hợp ăn bánh đa với chuối, cùi dừa.

Vị ngọt của chuối làm dịu cái sự khô của bánh đa nhưng tăng độ ngọt thanh cho món ăn. Cùi dừa đã bùi lại được kết hợp với vừng tạo nên sự ‘ngậy bùi’ tinh tế, hòa quyện.

7.      Mắm cáy Bình Lục

Một trong những món ăn không thể bỏ qua khi đến Hà Nam là mắm cáy Bình Lục. Mắm cáy ở đây được chế biến một cách tỉ mỉ, khéo léo với nguyên liệu là từ những con cáy nhỏ, được lột yếm, bóc trắng, giã nhuyễn, trộn muối rồi đem ủ kín trong vại. Sau đó đem phơi ngoài nắng nhưng chỉ phơi với độ nắng vừa đủ. Đến khi mắm thật ngấu mới đem dùng.

8.      Rượu làng Vọc

Làng Vọc là một trong những làng tại Việt Nam còn giữ được công thức làm rượu truyền thống. Thực hiện công đoạn nấu rượu rất cầu kỳ và được một lượng rượu rất ít nhưng bao đời này, người dân làng Vọc vẫn truyền cho nhau bí kíp làm rượu ngon. Rượu được làm từ gạo chưng, nấu gạo bằng ủ men ta - thứ men gồm 36 vị thuốc bắc.

Chỉ cần ngửi rượu thôi đã cảm thấy vị ngon tuyệt cùng mùi thơm ngào ngạt từ gạo, uống vào không say và không bị đau đầu.

9.      Bún cá rô đồng

Ngoài bún Tái Kênh, bún cá rô đồng ở Hà Nam cũng vô cùng cuốn hút và đặc sắc với lớp thịt cá vàng ươm kết hợp với màu xanh của rau cải và sự ngọt ngào của nước dùng. Điểm đặc biệt ở đây là rô đồng chính hiệu chứ không phải rô nuôi hay rô phi thường được nuôi và bày bán khắp các chợ. Chính vì vậy bún cá rô đồng tạo nên hương vị đặc biệt, ăn một lần là nhớ mãi.

10.  Ốc đồng

Đến Hà Nam đừng quên thưởng thức các món chế biến từ ốc như: ốc luộc, ốc hấp, ốc xào, ốc nấu đậu phụ với chuối xanh hay ốc xào khế. Mỗi món ăn lại mang hương vị riêng vốn có vô cùng hấp dẫn. Đặc biệt các món ốc tại Hà Nam được chế biến từ ốc đồng chứ không phải ốc nuôi nên mang đến hương vị riêng rất dân giã và thôn quê.

11.  Bánh mì Mít

Đến Hà Nam nếu là một người yêu thích ăn vặt thì đừng quên thưởng thức bánh mì mít. Bánh mì mít nhỏ thôi nhưng đặc ruột. Tùy theo sở thích của mỗi người mà bánh ở đây được kẹp trứng, thịt hay pate,.. vô cùng hấp dẫn.