Những quán ngon hết xảy khiến bạn chỉ muốn "ăn sập Phú Yên"

Mắt cá ngừ dại dương, bún mực lạ miệng hay bánh canh hẹ là những món ăn đã làm nên thương hiệu ẩm thực của Phú Yên mà khi tới vùng đất "hoa vàng, cỏ xanh" này bạn nhất định nên thử.

Mắt cá ngừ đại dương  

Đến Phú Yên, bạn không thể bỏ qua món ăn mắt cá ngừ đại dương khiến du khách tò mò và muốn một lần nếm thử. Món ăn đặc sản này được chế biến hết sức đặc biệt và bổ dưỡng. Mắt cá ngừ sau khi được sơ chế sạch sẽ được cho vào một hũ bát.

Địa chỉ:

- Quán Bà Tám 289 Lê Duẩn, TP. Tuy Hòa

- Quán Cây Sung đường bờ kè Tổ 6, P. 6, Gần Hải đội Biên Phòng

- Quán Sơn Cầu Gỗ bờ kè Bạch Đằng

- 293C Lê Duẩn, P.3

Bún mực

Món bún mực ngon nổi tiếng ở Phú Yên. Ảnh: Ivivu

Tận dụng nguồn hải sản tươi ngon xứ biển, Phú Yên sở hữu một phiên bản bún mực hấp dẫn của riêng mình. Không sử dụng mực lá, bún mực của Phú Yên sử dụng mực cơm loại nhỏ, ngọt thịt mà không quá dai. Bún mực được nấu chua với dứa và cà chua, khi ăn thì kèm rau và giá sống là quá tuyệt vời cho một buổi trưa hè nóng nực.

Địa chỉ:

- Quán Hoàng Linh: 166 Hùng Vương, TP.Tuy Hòa

- Quán Đất Phú: 169 Lê Thánh Tôn, TP.Tuy Hòa

Cháo hàu

Nếu đến Phú Yên, bạn đừng bỏ lỡ món cháo hàu nóng hổi – bổ rẻ này. Tô cháo hàu đặc biệt với nhiều hàu, thêm 2 trái trứng gà ta đập vào. Khi ăn, bạn có thể bỏ thêm củ hành đã băm và vài miếng gừng, bẻ miếng bánh tráng và trộn đều lên và thưởng thức. Chỉ cần nghe thôi đã thấy hấp dẫn.

Địa chỉ: 363 Lê Lợi, 373 Nguyễn Huệ

Bánh canh hẹ

Bánh canh hẹ là món ăn được nằm trong danh sách những món ngon Phú Yên bạn nên thử khi ghé tới đây. Bánh canh hẹ được làm từ những nguyên liệu rất đơn giản là chả cá, thịt, trứng cút, bánh canh… Sợi bánh canh được làm từ bột gạo, tương tự như sợi bún nhưng có phần to hơn, dẻo mềm. Đặc biệt, phần nước dùng được nấu từ các loại cá nhỏ nên khi ăn ngọt thanh chứ không hề bị ngấy. Bánh canh hẹ sẽ được phủ bởi một màu xanh của lá hẹ thái nhỏ.

Địa chỉ:

- 59 Điện Biên Phủ (bánh canh sợi nhỏ – từ 2h chiều đến 10h tối)

- Quán cô Mai (bánh canh sợi to – từ 2h đến 6h chiều,mà  thường hết lúc 4h30)

- 48B Nguyễn Trãi, P.4, TP. Tuy Hòa

- Bánh canh hẹ chả cá Sông Cầu: Lê Lợi, TP. Tuy Hòa

- Bánh canh hẹ năng nở Bà Triệu

- Góc đường Trần Hưng Đạo (bên hông chợ Tuy Hòa)

Bánh hỏi lòng heo

Đây là một trong những món ngon Phú Yên được chế biến rất công phu, đòi hỏi sự khéo léo, kỹ lưỡng. Bánh hỏi được làm từ gạo, ngâm rồi xay nhuyễn, pha thành hỗn hợp sền sệt sau đó tạo thành nhưng cây bột dài rồi mới dùng khuôn ép thành bánh, hấp cách thuỷ để làm chín. Bánh hỏi ăn kèm với lòng heo hoặc thịt nước, chấm nước mắm pha đầy đủ vị. Miếng bánh ăn thơm mùi gạo và không hề bị khô chút nào.

Địa chỉ:

- Quán Hòa Đa cạnh quốc lộ 1A thuộc xã An Mỹ

- Quán Bà Năm Phú Thọ đường Nguyễn Văn Linh

- Quán đối diện số 230 Trần Hưng Đạo, Phường 4

- Các quán ở đường Hùng Vương, Trường Chinh, ngã ba Trần Quý Cáp, cắt Lê Lợi

Bánh bèo chén

Bánh bèo chén là món ngon Phú Yên nổi tiếng với hương vị riêng mà khi đến mảnh đất này bạn nên ăn thử. Bánh bèo Phú Yên có hương thơm ngọt của nhân chà bông rắc cùng mỡ hành và chấm với nước chấm chua ngọt. Mỗi chiếc bánh được đặt gọn gàng trong một cái chén nhỏ xinh càng làm tăng thêm sức hấp dẫn với du khách.

Địa chỉ:

- Quán cô Mai – chân núi Ngạn

- Đường Lê Trung Kiên (dưới chân tháp Nhạn).

 

Theo Huyền Thanh (Dân Việt)

Bún mực lạ miệng ở vùng đất "hoa vàng, cỏ xanh"

Hương thơm ngọt ngào của mực ống tươi kết hợp với sợi bún mềm mượt, thơm mùi gạo với thứ nước dùng ngọt đậm đà khiến bạn không thể nào quên được món bún mực nổi tiếng ở vùng đất "hoa vàng, cỏ xanh" - Phú Yên.

Du khách đến Khánh Hoà chắc không thể quên được tô bún mực Vạn Ninh với thứ nước dùng có chút vị ngọt thì sẽ thấy lạ miệng khi thưởng thức bún mực ở Phú Yên với thứ nước dùng có vị chua nhẹ, thanh thanh. Bún mực là món ăn bình dân, được bày bán rất sẵn tại các hàng quán hải sản của Phú Yên từ tiệm trên phố cho tới những gian hàng sát bờ biển. Bạn sẽ rất dễ dàng để thưởng thức hương vị bình dị của món ăn đậm vị biển này. 

Tô bún mực được chế biến không cầu kỳ mà nó giản dị và mộc mạc như chính vẻ đẹp của con người và cảnh vật Phú Yên, gồm những cọng bún trắng phau, nước dùng trong vắt cũng kết hợp tuyệt vời với những con mực cơm tươi giòn, ngọt. Dù đơn giản, mộc mạc nhưng lại cực kỳ thơm ngon, để rồi sau ấy lúc đã thưởng thức món ăn này các bạn sẽ nhớ mãi.

Chế biến bún mực không quá cầu kì tuy nhiên nó đòi hỏi sự tận tường và coi sóc cho món ăn của người nấu.  Nguyên liệu để nấu lên món bún mực Phú Yên bao gồm: mực trứng, bún, cà chua, dứa, hành lá, hành củ, giá đỗ, những kiểu rau thơm. Mực để nấu bún là hình thức mực ống nhỏ chỉ vừa bằng ngón tay cái. Mực được chọn kĩ càng các con mực tươi ngon nhất, rửa sạch.

Công đoạn thứ nhất lúc khiến cho món bún mực đói chính là nấu nước dùng. Cà chua thái lát nhỏ, dứa cũng như hành tươi được xào qua và nấu trên bếp. Cà chua rửa sạch, bổ thành những múi. Dứa sau lúc được gọt vỏ, cắt bỏ mắt cẩn thận thì cũng cắt thành các miếng vừa ăn. Dứa này sẽ được dùng để tạo vị chua ngọt đặc biệt cho món bún. Hành lá, rau thơm rửa sạch, nêm nếm gia vị cho vừa đủ độ ngọt của nước sử dụng.

Tiếp đó cho mực ống đã được chuẩn bị trước cho vào nồi. Đun tiếp cho tới khi mực chín. Mực chín sẽ mang màu tím nhạt, cực kỳ giòn và ngọt. Màu nước dùng đẹp mắt, ấn tượng cho khách du lịch từ cái nhìn đầu tiên.

Bún mực được dọn lên cho thực khách với vị mực giòn ngọt, nước dùng trong thơm mùi dứa và đẹp màu cà chua hồng đỏ, hấp dẫn.

 

Theo P.V (Dân Việt)

Lá é trắng – Thứ rau gia vị độc đáo của xứ Nẫu

Là một đất nước ở xứ nhiệt đới, Việt Nam có hệ động thực vật rất phong phú. Trong đó cực nhiều loại cây được xem như là gia vị, thức ăn kèm, nguyên liệu chính để chế biến nên các món ăn ngon. Điều đặc biệt chính là mỗi loại lại mang đến những hương vị rất riêng. Đôi khi cũng là loại cây đó, nếu trồng ở vùng đất khác thì mùi vị, độ thơm, sự ngon ngọt lại hoàn toàn khác nhau. Cây é trắng (cây húng quế) là một ví dụ điển hình.

Cây é trắng

Thứ gia vị độc đáo

Trong một dịp đến với Phú Yên, tôi được thưởng thức món lẩu gà lá é ngon tuyệt. Thịt gà ngon không kể, nhưng thứ làm nên “linh hồn” của món ăn này chính là lá é. Theo chân một người quen ở đây, tôi có cơ hội để hiểu thêm về loại cây đặc biệt này.

4h sáng, tôi theo chị ra vườn. Cầm nắm lá é trắng trên tay tôi không khỏi bất ngờ. Bởi trong suy nghĩ của tôi, lá é chính là loài cây có thân và hoa màu tím tím, thế nhưng, lá é ở đây lại có màu trắng lạ kì. Đoán được thắc mắc của tôi, chị dẫn đường mới lên tiếng giải thích rằng, lá é này khác với lá quế vì hoa và thân é có màu trắng và có lông. Do đó, người ta gọi nó với cái tên là é trắng hay húng quế lông. Trong khi đó, húng quế ta (ở miền Bắc), rau é (gọi ở miền Trung) chính là loài cây có lá tương tự nhưng có màu tím, không có lông ở lá.

Cây é trắng (trái) và cây é tía (phải)

Tôi càng bất ngờ hơn khi biết cây é trắng là một loạt rau gia vị ngày xưa dùng để tiến vua, nên còn được gọi là cây tiến thực. Sự tò mò của tôi về loại rau này lại tăng lên gấp bội khi không hiểu nó có gì đặc trưng mà lại dùng để tiến vua ?

Lang thang trên mạng internet để tìm hiểu kỹ hơn, hóa ra, cây é trắng còn được gọi với cái tên là rau quế sả. Cây cao khoảng 50cm. Không chỉ vậy, trong Đông y, loài cây này còn có tác dụng trị bệnh như chữa đau bụng, trướng bụng, ăn không tiêu, nôn mửa, cảm, cúm, sốt, đau đầu, viêm lợi, chảy máu chân răng, tưa lưỡi, viêm bàng quang… Và đặc biệt, loại rau này có mùi thơm giữa chanh và sả.

Lá é trắng là nguyên liệu của nhiều món ngon lạ xứ Nẫu

Vô vàn những món ngon độc lạ

Với nắm lá é tươi ngon, xanh mướt, tôi thực sự tò mò khi không biết, người quen của tôi sẽ làm gì với nó. Chỉ vài phút vào bếp, chị bưng ra một món ăn không thể dân dã hơn: Cơm muối é. Nguyên liệu làm món ăn này cực kỳ đơn giản khi chỉ cần lá é, muối, ớt xiêm xanh, bột ngọt. Chén cơm thơm dẻo, ăn cùng muối é lạ thì thật lạ, thơm thơm nhưng lại tuyệt ngon. Khi ăn cái vị cay cay mặn mặn, the the, cả nhà đánh bay nồi cơm lúc nào không hay.

Cơm trắng và muối lá é!

Tiếc nuối mãi món muối lá é, tôi quyết định cất ăn dần. Thế nhưng, chị bảo đừng lo bởi còn nhiều món ngon khác, đây chỉ mới “xé nháp” thôi. Buổi trưa, một cơ man những món ngon được dọn lên nhưng tâm điểm vẫn là chén muối lá é. Ống cơm lam dẻo thơm, gà nhà nuôi nướng vàng chấm cùng lá é, sườn heo nướng mọi… Trong sự nhiệt tình của người dân ở đây, cái vị cay cay, thơm thơm của món muối lá é càng tăng thêm sự hấp dẫn của các món ăn.

Gà kiến nướng chấm cùng muối lá é.

Chị bảo, lá é ngoài ăn sống, nêm canh, giã chung với mắm ruốc ớt tỏi, thêm ít đường, nặn ít chanh mà chấm với sung, cà pháo, dưa leo…thì hao cơm lắm. Các loại rau củ giòn rùm rụm, chấm cùng thứ mắm cay cay, thơm thơm, và thêm miếng cơm nhai rột rột, vị đậm đà xuýt xoa đầu lưỡi, tan vào tận cuống họng. Đã ơi là đã!

Lẩu gà và món cà pháo chấm mắm

Với những người mê cơm, món cơm chiên lá é tỏi thì sao nhỉ? Cách làm cũng cực đơn giản đấy nhé. Lá é cắt nhỏ cho vào cối giã cùng ớt xiêm xanh, bột ngọt, ít muối. Sau đó, cho dầu vào chảo, dầu nóng thì cho tỏi, rồi đến cơm. Sau đó, chiên hạt cơm hơi khô nhé! Dân dã thế đấy nhưng bảo đảm với bạn là rất ngon với mùi vị cực lạ.

Cơm chiên lá é trắng

Ngoài những món kể trên, bạn có thể sử dụng lá é trắng vào rất nhiều món ngon khác nhé, ví dụ như: giò heo nấu lá é, canh chay lá é trắng, sò lụa hấp lá é, canh chua đầu cá… Người sành ăn, thích vị lạ và ưa khám phá có thể nếm thử lá é trắng cùng khoảng 50 món ngon xứ Nẫu.

Không biết, cây é trắng bén duyên với vùng đất Bình Định, Phú Yên tự lúc nào nhưng loài cây này trở thành thứ gia vị đặc trưng. Cũng là cây ấy, khi lên “định cư” ở Gia Lai thì hàm lượng tinh dầu có thể nồng nàn gấp 2-3 lần so với é mọc ở nơi khác. Hay như khi “nhập cư” vào Đà Lạt, nhìn những mớ rau é non mơm mởn khiến thực khác khó lòng rời mắt. Nhưng tựu chung, é trắng ở đâu cũng được “cưng chiều” hết mực bởi sự ngon lạ của loài cây đặc biệt này

Anh Thư

Nhớ bánh ướt quê nhà

Bánh ướt là một trong những món có “duyên nợ” với nhiều người, nhất là những người đã từng sinh ra lớn lên ở vùng nông thôn.

Tùy theo từng vùng miền mà loại bánh này có những tên gọi khác nhau. Với người Nam Trung bộ, bánh ướt có nguồn gốc từ cách làm bánh tráng của người dân quê. Chỉ có điều, loại bánh này sau khi tráng chín, vớt ra ăn liền lúc nóng nên đòi hỏi người làm công phu, kỹ càng hơn để bánh có màu sắc, hương vị thơm ngon chứ không phải phơi khô như bánh tráng.

 

Bánh ướt được ăn nóng với mắm sò sẽ đậm đà, thơm ngon - Ảnh: MỸ TUYẾT

 

Người làm bánh ướt phải qua các công đoạn như đắp lò, chuẩn bị các vật dụng cần thiết: gạo ngon, chất đốt, xoong nồi. Từ cách chọn gạo đem ngâm gút xả nước rồi xay nhuyễn đến cách pha bột đòi hỏi phải có kinh nghiệm. Ngày xưa, việc làm bánh ướt chủ yếu là để cả nhà cùng ăn đổi vị thay cơm cho ngon miệng hoặc để mời khách. Sau này, bánh ướt trở thành món ngon ở làng quê, được nhiều người đó đây ưa thích nên có những người làm bánh chuyên nghiệp.

 

Dù thế nào đi nữa thì các công đoạn làm bánh vẫn giống nhau. Chiếc nồi có căng mảnh vải dù trên mặt nước sôi ùng ục được đặt trên lò lửa cháy bùng, các mẹ các cô ngồi cạnh bên đôi tay thoăn thoắt làm việc trong làn hơi khói bốc lên ngút ngàn.

 

 Các động tác như múc bột từ nồi đổ trên mặt tấm vải căng trên nồi tráng sao cho bột trải tròn mỏng đều rồi đậy nắp chiếc nồi lại, khoảng 1 đến 2 phút bánh chín thì một tay mở nắp nồi ra tay kia dùng chiếc que nan dẹt vót thật mỏng vớt bánh ra để bánh lên chiếc mâm hoặc tàu lá chuối non đã trải sẵn để bên rồi tiếp tục múc bột đổ vào nồi tráng… Cứ như thế, các động tác tráng bánh lặp đi lặp lại một cách đều đặn.

 

Nếu làm bánh bán, gặp lúc đông người, một người làm phải ngồi bên cạnh 3, 4 lò than và đôi tay phải hoạt động thoăn thoắt mới kịp cho khách dùng.

 

Bánh chín vớt ra trắng trong như sương, mỏng đều. Người làm bánh khéo tay gấp chiếc bánh làm hai hoặc làm tư xếp để cẩn thận. Để cho từng cái bánh có hương vị thơm ngon, người ăn dùng cái thìa nhỏ múc hẹ đã phi dầu trong cái tô đã chuẩn bị sẵn để bên cạnh thoa đều lên chiếc bánh. Loại rau hẹ trồng ở quê tươi tốt xanh mướt nên hương thơm thật đậm đà. Làm như vậy bánh ướt không những có màu sắc hài hòa thẩm mỹ mà còn thơm ngon và đậm đà hơn.

 

Bánh ướt ăn lúc còn nóng có cảm giác vừa nóng dai, vừa mềm lại bùi bùi beo béo. Loại bánh này dùng phù hợp với các loại mắm và ăn kèm với rau sống cùng các loại thịt hoặc súp rất ngon. Tuy nhiên, nhiều người lại thích ăn bánh ướt chấm với các loại mắm gia truyền như mắm cá cơm, cá sặc, cá mành, các loại mắm sò vì nó ngon độc đáo và đậm đà gấp nhiều lần. Nhiều người cho rằng, bánh ướt miền Trung là một món rẻ, ngon và đậm đà hương vị quê hương, gợi nhớ gợi thương.
 

Theo MỸ TUYẾT (Phú Yên Online)

ĐẾN PHÚ YÊN, TÊ LƯỠI VỚI LÒNG CÁ BÒ GÙ

Có dịp du lịch Phú Yên vốn nổi danh là thủ đô cá ngừ của Việt Nam, ai cũng háo hức khám phá những món ăn dân dã tuyệt ngon làm từ cá ngừ, nhất là món lòng cá.

Quả thật danh bất hư truyền, Phú Yên có cả một rừng món ăn làm từ cá ngừ, hay còn gọi là cá bò gù. Từ thịt đến nội tạng không bỏ đi món nào.

Đã nghe danh những món ngon nức tiếng làm từ cá ngừ đại dương của Phú Yên nên lần đầu nhóm chúng tôi đến xứ cá ngừ trong hè này, nhất quyết phải nếm ít nhất vài món thật độc đáo mới chịu. Chỉ đợi đêm xuống là cả nhóm kéo nhau ra phố ẩm thực bờ kè Bạch Đằng (thành phố Tuy Hòa) vừa ngắm cảnh sông Đà Rằng lấp lánh đèn đêm, vừa nhâm nhi đặc sản cá bò gù.

Món khai vị đầu tiên là súp mắt cá ngừ, mỗi người được dọn một chén sứ có nắp đậy riêng đựng một mắt cá to bằng cả lòng bàn tay người lớn. Nước súp đủ vị béo từ mắt cá hòa với chút ngọt, chút chua của quả thơm và mùi thơm dịu của rau húng. Món thịt cá ngừ tươi giòn quấn với cải xanh, rau húng, tía tô ăn với mù tạt nghe mùi cay xộc lên tận đỉnh đầu đến quên hết sự đời.

Rồi đến những món hấp dẫn làm từ bộ đồ lòng của cá ngừ đại dương. Có lẽ bởi tính chịu thương chịu khó của người dân xứ nẫu và cũng bởi kích cỡ lớn của cá ngừ đại dương, nên những món phụ tùng của nó được dân xứ nẫu tận dụng làm nên những món độc đáo cực ngon. Có thưởng thức hết những món ngon từ phụ phẩm cá ngừ đại dương mới biết không ai sành ăn những món ngon từ lòng cá ngừ bằng người dân xứ này.

Khác với tưởng tượng của tôi khi chắc mẩm món kế phải là món nổi danh cà ri cùi vi cá ngừ, một anh bạn thổ địa trong nhóm gọi món "độc" hơn: cà ri dạ con cá ngừ. Lần đầu tiên nếm thử, ngoài mùi vị cà ri thông thường như bao món cà ri khác, tôi chỉ kịp cảm nhận miếng dạ con dai, bùi, béo trôi tuột qua đầu lưỡi quá tuyệt vời.

Rồi đến món lạ mà dân phố thị như tôi chưa từng nghe đến bao giờ: gỏi bao tử cá ngừ đại dương. Từ cha sinh mẹ đẻ tới giờ, tôi chỉ biết có món ruột cá lóc ăn beo béo bùi bùi, còn nghe món bao tử cá ngừ hơi ngần ngại, sợ nó có mùi tanh hay có vị khó ăn chăng? Ấy thế mà không hề tanh chút nào khi gắp thử gắp gỏi đầu tiên.

Miếng bao tử cá ngừ màu nâu sậm giòn tan béo bùi nơi đầu lưỡi xui mọi người cứ gắp tới tới đến khi cạn cả đĩa mà không ai nghĩ đó là bao tử cá ngừ, xua tan đi nỗi ngại ngần ăn đồ lòng cá. Và rồi cả bàn ai cũng tấm tắc khen hết lời. Mà nào có mỹ vị gì cao xa, cũng chỉ vài gắp xoài xanh trộn rau thơm, gia vị như khi ta làm các món gỏi thông thường khác, nhưng chính những miếng bao tử cá ngừ giòn tan đã nâng món gỏi lên hàng mỹ vị.

Không thể bỏ sót một món cá ngừ ngon kinh điển khác là lườn cá ngừ nướng muối ớt xanh. Lát cá ướp với ớt xanh rồi nướng trên bếp than hồng cho đến săn miếng cá thơm nức vàng ươm. Lá chanh thái chỉ và vài cọng rau húng quế, húng lủi và nước chấm ớt xanh giã với lá chanh xay nhuyễn, thế là đủ sướng tê mê cho từng miếng cá ngừ nướng dai giòn.

Hẳn xứ nẫu Phú Yên còn nhiều món đặc sản dân dã tuyệt ngon khác, nhất là món ăn từ lòng cá và thịt cá ngừ đại dương, mà một chuyến đi ngắn ngủi không thể nào khám phá hết. Hẹn một dịp khác lại trở về xứ nẫu nếm cho đủ đầy mọi món ngon miền biển đậm đà khó quên như tình người phóng khoáng nơi đây.

Khánh Ngọc/ Báo Tuổi trẻ

Đến Phú Yên ăn gì khi ở trung tâm thành phố?

• Hoài Thương
 

Vào dịp lễ, biển sẽ là nơi lý tưởng cho bạn thư giãn. Nếu có ý định đến với Phú Yên, bạn đừng quên thưởng thức những món ngon ngay trong thành phố sau đây.

Bánh bèo chén (núi Nhạn - TP Tuy Hòa): Đến Phú Yên, để tiện cho việc đi lại và ăn uống, hầu hết du khách đều chọn lưu trú tại thành phố Tuy Hòa. Từ trung tâm, không khó để bạn tìm được một quán ăn ngon. Núi Nhạn cao ngút, nổi bật sẽ đập ngay vào mắt bạn khi đặt chân tới thành phố của xứ "hoa vàng cỏ xanh". Sau khi xuống núi, bạn có thể dừng chân lại một quán ven đường và thưởng thức những chén bánh bèo nóng hổi. Giá của món ăn này là 15.000 đồng/10 chén. Ảnh: Phuyen78.

Dê Chóp Chài cũng là một món ăn ngon nức tiếng ở Phú Yên. Quán nằm trên đường Nguyễn Tất Thành, có view nhìn thẳng lên ngọn núi Chóp Chài. Từ trung tâm thành phố, bạn sẽ mất khoảng 10-15 phút để đến địa điểm này. Dê hấp, dê nướng cù lao hay dê nướng lá lốt là những món ăn bạn nên thử. Giá mỗi món từ 120.000 đồng/đĩa. Ảnh: Donkey Fun.

Hải sản bờ kè (Bạch Đằng - TP Tuy Hòa): Ngồi bên bờ sông Đà Rằng ăn hải sản ngắm núi Nhạn là đặc sản không thể bỏ lỡ khi đến xứ "nẫu". Con đường Bạch Đằng nằm ngay sát chân núi Nhạn sẽ là địa điểm lý tưởng của bạn để thưởng thức hải sản tươi sống mà không cần phải đi xa. Tại các quán này, bạn sẽ tự mình "đi chợ", lựa chọn loại hải sản mình thích. Sau đó, đầu bếp của quán sẽ chế biến giúp bạn. Giá cả dao động từ 100.000-200.000 đồng/món. Ảnh: Phuyen78, homestayphuyen.

Kem nhãn trộn (Bạch Đằng - TP Tuy Hòa): Nếu đã no nê với hải sản, bạn có thể đi bộ thêm vài bước để tráng miệng với kem nhãn mát lạnh. Kem ở đây lấy lòng thực khách bằng hương vị nhãn tươi không lẫn vào đâu được. Đặc biệt, bạn có thể gọi thêm flan để tăng thêm vị béo ngậy. Bạn cũng không phải lo "viêm màng túi" khi một đĩa kem có giá từ 10.000-20.000 đồng. Ảnh: Mangphuyen, Phuyen78.

Bánh canh chả cá (chợ Tuy Hòa): Quanh khu chợ trung tâm thành phố có rất nhiều quán vỉa hè. Trong đó, gánh hàng bánh canh chả cá vẫn đông khách nhất. Quán nằm cạnh bưu điện Phú Yên trên đường Trần Hưng Đạo nên khá dễ tìm. Hương vị chả cả cá giòn dai, ngọt ngọt ăn cùng bánh canh từ bao giờ đã trở thành món đặc sản của vùng đất hoang sơ. Một tô bánh canh có giá 15.000 đồng. Ảnh: Foodholicvn, Hoangmai1903.

Cơm gà (Lê Thánh Tôn - TP Tuy Hòa): Với diện tích chỉ khoảng 107 km2, thành phố Tuy Hòa (Phú Yên) sẽ không làm khó bạn trong việc tìm đến các địa chỉ ăn uống. Những quán cơm gà nằm trên mặt đường cũng không ngoại lệ. Cơm gà ở đây được nấu từ gà ta thả vườn nên thịt dai, thơm, ngọt. Bạn có thể gọi gà xé hoặc gà chặt, chấm nước mắm chua ngọt ăn rất hợp vị. Giá mỗi đĩa cơm gà từ 25.000 đồng. Ảnh: Yong.vn.

Mắt cà ngừ đại dương (Lê Duẩn - TP Tuy Hòa): Muốn "hít hà" không khí biển, bạn hãy xuống đường Lê Duẩn để thưởng thức món đặc sản hấp dẫn này. Quán lúc nào cũng đông đúc tầm 18h30-19h và hết hàng rất nhanh. Bởi vậy, bạn nên lưu ý đi sớm hơn chút để có thể thoải mái thưởng thức. Mắt cá được um trong một chiếc thố nhỏ, ở trong có thuốc bắc, táo mèo, hành, ớt tiêu... Món này thường được ăn kèm với rau cải ngọt cắt sợi. Giá của một thố mắt cá là 40.000 đồng. Ảnh: Trangpinkyy, Nguyet.vta.

Chuyện con ếch

Bởi Trần Sĩ Huệ

Ếch là loài lưỡng cư được biết đến từ lâu trong kho tàng ẩm thực Việt.Ếch có chỗ trong thực đơn các nhà hàng lớn cũng như là món quen thuộc của người dân các miền quê. Có thể chế biến ếch thành nhiều món ăn hấp dẫn.Những ai từng du lịch Singapore còn biết đến món cháo ếch nổi tiếng ở đảo quốc này.

Ếch chiên bơ, món ăn tây ta đều khoái

Vua Tự Đức vốn vừa hay chữ, vừa hay thơ, ưa làm những bài thơ rất… trời ơi, đố các quan chép cho đúng. Đã có lần bài tả con muỗi của nhà vua bị các quan “nâng cấp” lên thành chuyện Hán Sở tranh hùng. Bài thơ như sau: Tiêu hà tá tán khởi ư phong/ Sấn nhập trùng vi nhiễu trướng trung/ Bất luận huân tiêu phàn khoái lực/ Hốt văn hàn tín tự tiêu không. Các quan ai nấy đều hiểu như sau: Tiêu Hà giúp nhà Hán ở đất Phong Bái, không dùng tới sức mạnh của Phàn Khoái, chỉ cầu ở tài Hàn Tín là nên việc. Thật ra trong bài thơ trên, tiêu hà có nghĩa là tàu chuối, lá sen; phong là gió; hán là nó; hàn tín là tin lạnh, phàn khoái là hun đốt.

Ếch xào chua ngọt

Một lần khác, vua đọc: Lâm vũ lâm ly lý lý đường/ Minh minh bỉnh chúc chiếu âm dương/ Trì khu thướng há công danh quán/ Khứ thủ li bì đắc kỷ cương. Các quan lại tưởng bài thơ nói những chuyện cao siêu với các từ ngữ: Lý, Đường, âm dương, kỷ cương… Một lần nữa lại bị trật ề. Đó là bài thơ tả cảnh đi bắt ếch, có nghĩa: Mưa dầm trầy trợt con đường trong bụi rậm/ Ngọn đuốc mờ tỏ soi vào những tiếng ì ộp/ Soi lên soi xuống các nơi bắt được đầy xâu/ Đem về chặt đầu lột da được chừng độ mấy niêu.

Vậy là trước đây chị cóc được lọt vào mắt xanh của vua Lê Thánh Tông, bây giờ anh ếch được lọt vào mắt xanh của vua Nguyễn Dực Tông.Giống vật máu lạnh ấy thật đắc duyên với ngự thi (không kể chị cóc đã nổi danh trong dân gian với bài “con cóc trong hang, con cóc nhảy ra” chẳng rõ ai là tác giả).

Mì Quảng ếch

Đó là chuyện ếch trong thơ.Còn đây là ếch trong ẩm thực. Vào quán thấy thực đơn ghi: ếch chiên bơ. Bây giờ vừa truyền thống dân tộc vừa hiện đại thế giới, tây – ta hòa hợp mới có cá rô chiên bơ, ếch chiên bơ. Cái thơm, cái béo, cái giòn, cái vàng của bơ khác hơn dầu ăn, mỡ heo. Ăn ếch chiên bơở quán Cây Mận đường Tản Đà phường I thành phố Tuy Hòa vào một ngày mưa lạnh, uống rượu bọt do bạn Đoàn Việt Hùng nấu, nói chuyện đời với chủ nhân nghe rất ấm lòng.

Nhưng cách bắt ếch, câu ếch, làm thịt ếch chưa “hiện đại hóa”, vẫn là phong cách rất ta thôi. Làm thịt ếch, có người nói: Ghê lắm! Chặt đầu rồi chân nó cứ còn run, có khi như nó chắp tay lạy mình vậy. Muốn cho con ếch bất động người ta dùng một que tăm, xỉa vào suốt xương sống, con ếch sẽ xụi lơ, đơ chân ra, hết run, hết lạy.Dân quê xào ớt với nghệ, với sả, cho nhiều nghệ, đổ kha khá nước.Nước sẽ ngọt tuyệt.Đó là món ăn với bún.Gọi là cà-ri ếch, được chứ?

Canh chua ếch nấu bông súng

Tại xóm Đồng Me xã An Định huyện Tuy An, mùa hè sau khi gặt lúa, ban đêm bà con rủ nhau đi bắt nhái, gọi là soi nhái. Giỏnan mang nơi lưng, nơi hông, tay cầm đuốc bã mía, giơ lên soi, chúc xuống đập nhẹ cho bớt tàn, người ta dàn thành hàng đi tới. Nhái vùng lên nhảy loạn xạ, người nhảy theo chụp bắt. Có khi chụp được cảếch nữa. Cũng có khi chụp ếch hiểu theo nghĩa vui là té ngã. Ếch tháng Ba, gà tháng Mười là mập, là ngon. Những con nhái cũng tròn trịa, đôi bắp đùi căng. Đem về chặt đầu, lột da, xào nghệ, xào sả, lá lốt và nấu cháo, sì sụp, vui vẻ.

Bánh ít lá gai

Bởi DoanhNhân+

Ngày trước Phú Yên trồng nhiều gai, trồng khắp nơi vùng tây bắc tỉnh. Thơ của Lê Quang Định, hơn hai trăm năm trước (1794) khi ông trong hàng ngũ đại quân Hoàng tử Cảnh đi qua Thạch Lãnh, nói đến cây gai trước, rồi bắp, dưa, bên khung cảnh rừng thưa, sông cạn, xa xa là rừng cây vượng khí:

Phú Yên điền địa tríchSơn dã biến tang maTráng lão cơ xuy mạchHành nhân khát mãi quaLâm sơ triêu phóng mãThủy thiển vãn phù saLãnh thu ngưng giai khíThời kinh đế tử xaBản dịch trong Đại Nam nhất thống chí:Phú Yên đồng ruộng hẹpDâu gai khắp nội gòTrẻ già đói luộc bắpHành nhân khát mua dưaRừng thưa sớm thả ngựaSông cạn chiều thả bèKhí tốt tụ cây núiLúc xe đế tử qua.

Chính xác hơn thì gai trồng nhiều ở các xã thuộc huyện Đồng Xuân hiện nay và các xã An Định, An Nghiệp của huyện Tuy An. Trồng để lấy sợi chứ không phải để lấy lá làm bánh. Chưa thấy có nhà nghiên cứu nào nói cho chúng ta biết con người dùng vỏ gai lấy sợi trước hay dùng lá gai làm bánh trước.

Lá gai luộc, vắt ráo, cho vào cối giã đến nhuyễn. Cho bột nếp tiếp theo. Rồi đường, đã thắng keo như nước mật để tránh cái vị sống của đường. Cối bột bây giờ quánh lại, đen bóng, không phải đôi tay lực sĩ cũng là đôi tay lực điền mới nhấc nổi cái chày thường bị chất bột níu xuống.

Có câu ca dao: Muốn ăn bánh ít lá gai/ Lấy chồng Bình Định sợ dài đường đi. Bình Định – Phú Yên có thời gian khá lâu chung đơn vị hành chánh, do tổng đốc Bình Phú đứng đầu, phong tục tập quán có nhiều nét giống nhau. Đó là ca dao liên tỉnh, ca dao miền.

Ca dao nội tỉnh thì: Muốn ăn bánh ít lá gai/ Lấy chồng Đồng Cọ sợ dài đường đi.Đồng Cọ hay Xóm Sủng, Suối Mít, Thạch Chẩm… – tùy hoàn cảnh, tùy trường hợp người nói thay đổi cho thích hợp.

Nhân bánh ít lá gai thường là đậu xanh, đậu phụng, dừa sợi. Khác với các loại bánh, nhân bánh ít lá gai không giữ phần quan trọng, không ngon, không quý bằng phần bánh chung quanh. Bánh ít lá gai là món cần có trong ngày kỵ giỗ. Phải gói nhiều hơn vì khách được mời dùng trước và sau khi ngồi bàn. Khách ra về món quà gởi kèm theo lại là bánh ít lá gai.

Có người hỏi: Chữ “ma” trong bài thơ Lê Quang Định được trích dẫn nơi đầu mục này là gai hay mè (vừng)? Tra chữ Hán thấy gai là đại ma, hoàng ma, hỏa ma. Mè (vừng) là chi ma. Hiểu theo mạch câu thơ và qua thực tế trồng trọt tại địa phương thì “tang ma” là “dâu gai” chứ không phải “dâu mè”. Mè trồng nhiều ở các đất soi đầu nguồn sông Ba, phía tây nam tỉnh.

Bên cạnh bánh ít lá gai có thứ bánh ít làm bằng bột nếp nữa là bánh ít trắng. Hình dáng cái bánh không khác bánh ít lá gai. Để phân biệt người ta bẻ góc loại này thì vặn góc loại kia. Mỗi địa phương có một ước lệ bất thành văn hiểu với nhau. Bánh ít trắng chỉ dùng bột nếp, không trộn thêm thứ gì. Bánh ít mặn nhân bằng thịt băm có gia vị, bánh ít ngọt nhân là đường, đậu xanh, dừa nạo… Mấy thứ bánh khác, làm bằng bột gạo, bột khoai hạ, bột chuối nước, bột sắn múc là bánh ít ngọt. Nó không có hình dạng như bánh ít lá gai hay bánh ít trắng. Nó là khối viên trụ, chỉ bằng ngón tay cái, chiều dài khoảng một tấc, đặt vừa trong cái dĩa trung. Thứ bánh này không có nhân. Các loại làm bằng bột khoai hạ, khoai chuối, sắn múc có thể cho vài sợi dừa làm gân. Bánh ít gạo thì không. Màu sắc cái bánh phụ thuộc vào màu đường. Đường trắng thì có màu ngà. Bánh ít gạo đường đen có màu hồng nâu hoặc màu cà phê sữa.

Các loại bánh ít này thường có mặt cùng bánh ít lá gai trong gói quà thân mật gởi cho người bà con hay thân thiết cầm về sau một buổi cùng vui.

Trần Sĩ Huệ