Nhằm nhớ về cội nguồn, Tết Thanh Minh là dịp để mọi người báo hiếu công ơn dưỡng dục của tổ tiên, ông bà. Tuy nhiên, cần chú ý một số điều kiêng kị trong dịp này để tránh cả năm gặp xui, vận khí đi xuống.
Tết Thanh Minh là một trong những tiết khí quan trọng nhất trong năm để nhớ về nguồn cội, tổ tiên, báo hiếu công ơn dưỡng dục của ông bà, cha mẹ. Đây là dịp lễ thiêng liêng, quan trọng trong đời sống tinh thần của người Việt Nam.
Những điều kiêng kị trong Tết Thanh Minh
Theo phong tục tập quán của Việt Nam, trong Tết Thanh Minh, các gia đình sẽ đi tảo mộ từ ngày mùng 1 – 10/3 âm lịch. Trong thời điểm này, mọi người cần chú ý một số điều kiêng kị sau đây.
Trong Tết Thanh Minh, các gia đình cần chú ý một số điều kiêng kị để cả năm bình an, mạnh khỏe. (Ảnh minh họa: Đời sống & pháp luật).
- Khi lựa chọn hoa để đặt lên mộ phần, cần tránh những loại hoa sặc sỡ, mùi hương nồng đậm.
- Phụ nữ và người có bệnh trong người, cảm thấy sức khỏe không tốt thì không nên đi tảo mộ trong Tết Thanh Minh.
- Không để người ngoài tham gia vào việc dọn dẹp, sửa sang phần mộ của gia đình mình. Những người đi tảo mộ xưa nay đều là con cháu trong nhà, người ngoài tốt nhất không nên tùy tiện đi theo.
- Không được giẫm, trèo lên phần mộ của người khác hoặc đụng đến đồ cúng trên mộ phần của người khác.
- Không cười nói to, nô đùa trong khi làm lễ. Các bố mẹ cần nhắc nhở con nhỏ chú ý vì điều này sẽ làm ảnh hưởng đến sự thiêng liêng ở nơi an nghỉ của ông bà tổ tiên. Ngoài ra, không được nói tục, chửi bậy hay nói lời thiếu tôn trọng trong khi làm lễ.
- Khi đi đứng, nói năng phải hết sức cẩn thận, tránh làm xáo trộn đất đá vụn và cảnh quan xung quanh kẻo ảnh hưởng đến những người đã khuất.
- Chớ mặc quần áo có màu sắc rực rỡ trong Tết Thanh Minh, hạn chế mang theo vật kim loại dễ gây tiếng động. Tốt nhất là nên lựa chọn thanh lịch, trang nhã.
- Vào Tết Thanh Minh, ban đêm không ra bờ ao hồ, không được vào rừng bởi nơi đây âm u, lạnh lẽo, nhiều chỗ trú ngụ cho những linh hồn không có chỗ nương náu.
- Nếu sinh nhật trùng hợp rơi đúng vào Tết Thanh Minh, tốt nhất nên tổ chức sớm vài ngày. Đặc biệt không nên làm mừng thọ cho người già vào dịp này, không nhận hoa chúc mừng, cũng không ăn bánh sinh nhật ngày hôm đó.
- Nên tránh tổ chức cưới hỏi trong khoảng thời gian này. Hạn chế tổ chức tiệc tùng vui chơi giải trí, không nên chửi bới, đánh nhau hay nói lời báng bổ.
- Tránh đi những con đường hẻo lánh. Theo phong thủy, đi đến những nơi vắng vẻ rất dễ nhiễm tà khí, ảnh hưởng đến sức khỏe và vận mệnh của bạn. Không nên ở một mình nơi hoang vắng, dễ bị tổn hao nguyên khí.
- Ban đêm cần hạn chế các hoạt động vui chơi giải trí. Khi thuê nhà nghỉ, khách sạn, tránh chọn phòng khuất nẻo, nằm cuối hành lang. Nếu phải để giày dép bên ngoài phòng, nên để mũi giày hướng ra ngoài.
- Không nên chụp ảnh ở nghĩa trang, mộ phần. Đặc biệt, không được chụp ảnh dàn ngang, tập thể ở trước mộ. Khi đi chơi đêm tốt nhất không nên chụp ảnh, cũng đừng lấy đèn pin soi rọi lung tung. Khi đi đền chùa, không nên đứng dưới chân tháp chụp ảnh.
- Tránh đi thăm bạn bè, người thân trong dịp Tết Thanh Minh. Nếu thực sự cần thiết, hẹn gặp mặt ở bên ngoài là thích hợp nhất. Ngoài ra, các gia đình không nên tổ chức đi du lịch trong thời điểm này.
Sự khác biệt rõ rệt giữa Tiết Thanh minh và Tết Thanh minh
Trái với suy nghĩ của nhiều người, sự khác biệt trong cách gọi Tiết Thanh minh không bắt nguồn từ phương ngữ mà có ý nghĩa hoàn toàn riêng biệt.
Tiết Thanh minh là gì?
Thanh minh là khoảng thời gian khí trời trong sáng, quang đãng và mát mẻ. Tiết Thanh minh bắt nguồn từ Trung Quốc, qua tiếp chuyển và lưu truyền văn hóa mà ảnh hưởng đến các khu vực lân cận như Đài Loan, Triều Tiên và Việt Nam.
Dựa vào lịch của Trung Quốc cổ đại, Thanh Minh là tiết thứ 5 trong 24 tiết khí hằng năm. Tiết Thanh minh thường rơi vào khoảng thời gian 45 ngày sau Lập Xuân và 105 ngày sau Đông Chí.
Tiết Thanh Minh là một trong "nhị thập tứ khí", nghĩa là một trong 24 tiết khí hằng năm. Vì là một tiết trong năm nên Thanh minh thường kéo dài khoảng thời gian từ 14 đến 15 ngày. Trong dịp này, con người có nhiều hoạt động khác nhau như tảo mộ, đi du xuân, sắm lễ vật cầu cúng gia tiên.
Tảo mộ là hoạt động phổ biến nhất trong Tiết Thanh Minh. (Nguồn: Mashable)
Sự khác nhau giữa Tết Thanh minh và Tiết Thanh minh
Trong khi đó, Tết Thanh minh được hiểu là một ngày trong tiết Thanh minh. Nếu Tiết Thanh minh thường hay rơi vào ngày 4 và 5 tháng 4 dương lịch thì Tết Thanh minh lại xê dịch và không có ngày cụ thể.
Bên cạnh đó, một vài ý kiến cho rằng Tết Thanh minh chính là ngày đầu tiên của Tiết Thanh minh. Tuy vậy, sự khác biệt về bản chất của Tiết Thanh minh và Tết Thanh minh là vô cùng rõ ràng.
Tiết Thanh minh năm 2019 bắt đầu vào thứ 6, ngày 5 tháng 4. Do dịp này không được tính là quốc lễ, người Việt Nam thường khó có thể sắp xếp thời gian để đến nghĩa trang tảo mộ cho người thân hay đi thăm thú du xuân. Vì vậy, người Việt có thể cúng tại gia với những bài văn tế khác nhau.
Dù khó trực tiếp ra nghĩa trang tảo mộ, người Việt vẫn có thể bày mâm cỗ cúng Tết Thanh minh ở nhà để tỏ lòng tưởng nhớ tổ tiên. (Nguồn: Đời sống Việt Nam)
Hiện nay, nhữg phong tục, hoạt động trong dịp Tiết Thanh minh vẫn được nhiều người Việt trân trọng vì thể hiện đúng truyền thống "uống nước nhớ nguồn" và sự gắn kết trong gia đình.
Nên trồng cây gì trên phần mộ gia tiên dịp Tết Thanh minh
Ngoài việc sửa soạn hương lễ, văn khấn tảo mộ,… nhiều gia đình còn dự định trồng hoặc thay cây mới trên mộ phần gia tiên vào dịp Thanh minh, hàng năm lại thay cây mới trên mộ phần. Nhưng theo các nhà phong thủy, không phải loài cây nào cũng có thể trồng ở khu mộ.
Tại sao nên trồng cây xanh quanh mộ gia tiên dịp Tết Thanh minh?
Người xưa quan niệm cây cối tiếp linh khí trời đất, cây tươi tốt tức là đất lành, hậu nhân vận thế tốt. Về cơ bản, việc trồng cây ở khu mộ phần sẽ tạo cảnh quan đẹp, mát mẻ, tươi tốt.
Xuất phát từ lòng tưởng nhớ, mong muốn những điều tốt đẹp nhất đối với những người đã khuất, nhiều gia đình thường trồng hoặc thay cây mới trên mộ phần gia tiên vào dịp Tết Thanh minh hàng năm.
Tết Thanh Minh nên trồng gì ở phần mộ gia tiên là thắc mắc của nhiều người. (Ảnh minh họa).
Song không phải loài cây nào cũng có thể trồng ở khu mộ. Và theo tư vấn của các chuyên gia phong thủy, các gia đình cần phải tìm hiểu một cách kĩ lưỡng ý nghĩa của cây định trồng trước khi triển khai việc trồng, thay cây mới ở khu vực này.
Chia sẻ với báo giới, ông Kiến Phong (công ty Kiến trúc phong thủy Việt Nam) cho rằng cần chọn những cây có ý nghĩa tốt lành, phù hợp để trồng trên bề mặt hoặc xung quanh khu mộ gia đình.
Cụ thể, trên bề mặt mộ có thể trồng một cụm hoa thân cỏ, hoặc cây có tuổi đời ngắn như hoa cúc, dạ yến thảo, cỏ bụi nhỏ, lay ơn… Trong đó, các loại cây bụi nhỏ sống được nơi đất khô, vừa tạo phong thủy tốt, vừa không rậm rạp lại tránh được rắn chuột đào hang.
Các cây hoa thân cỏ nhập ngoại như hoa tóc tiên (cỏ dây thép, tóc vệ nữ, hoa sao, dương leo…) có ưu điểm là sinh động, màu xanh tươi mát, dễ sống nơi đất cát, lạnh giá. Nhưng nhược điểm của chúng là chỉ sống được 3 mùa trong năm, sẽ tự lụi khi đến mùa hè.
Cây hoa cúc vàng mang hương thơm nhẹ nhàng, tỏ ý kính trọng, tưởng nhớ, biết ơn người đã khuất.
Đối với cây dạ yến thảo nhiều màu, thân thảo mềm, nếu trồng cần chăm ngắt ngọn, đặc biệt là khi cây có biểu hiện già cỗi (lá nhỏ, cành gầy, sắc hoa không thắm…).
Cũng theo ông Phong, các loại hoa hồng có gai, hoa tầm xuân… tuy nở hoa đẹp nhưng tuyệt đối không trồng vì những loại cây này nặng và dễ ăn sâu vào mộ phần.
Ngoài ra vì Tết Thanh minh vẫn là đầu năm mới, nên theo chuyên gia phong thủy người dân không nên tiến hành xây phá gì ở nơi mộ phần. Tết Thanh minh chỉ nên nhổ cỏ và tôn đắp mộ phần…
5 loại cây nên trồng quanh khu mộ dịp Tết Thanh minh
Bên cạnh việc trồng cây trên bề mặt mộ, nhân dịp Tết Thanh Minh, một số gia đình có khu lăng mộ gia tiên trên diện tích đất rộng cũng muốn trồng cây quanh khu vực này để tạo không gian kiến trúc. Dưới đây là những loại cây nên trồng ở khu mộ theo tư vấn của chuyên gia phong thủy Kiến Phong:
Cây thông, cây tùng
Không chỉ là biểu tượng cho sự hiên ngang, kiên tâm ngay cả khi đứng trước phong ba bão tố, cây thông, cây tùng còn có ý nghĩa tôn sùng, khắc ghi tấm gương người đi trước.
Cây đại hoa trắng và đại hoa hồng
Theo quan niệm của người xưa, cây hoa đại có thể hút sinh lực từ bầu trời chuyển xuống cho đất và nước để khởi phát một cuộc sống viên mãn.
Cây hoa gạo
Người xưa cho rằng thân cây có nhiều gai, giống như những nấc thang bắc lên trời, là gạch nối giao hòa giữa cha trời và mẹ đất.
Cây xương rồng
Loài cây có sức sống mãnh liệt được trồng với mong muốn người quá cố có cuộc sống mạnh khỏe ở thế giới bên kia
Cây thiết mộc lan
Mang sức sống mãnh liệt và ý nghĩa may mắn. Đây là loại cây thường được trồng ở lăng mộ dịp Tết thanh minh.
Theo Đời sống & Pháp lý
Chuyên gia phong thủy bày cách chuẩn bị mâm cúng tiết Thanh minh
Theo chuyên gia phong thủy Ths Hoàng Công, các gia đình phải có một lễ cúng tại gia đình trước khi tiến hành tảo mộ.
 | Nguyên tắc phong thủy cần lưu ý cho 12 con giáp năm Đinh Dậu |
Tiết Thanh Minh là một trong 24 tiết khí, có khoảng thời gian bắt đầu từ sau tiết Xuân Phân, cách thời điểm Lập Xuân 45 ngày. Đây là thời điểm khí trời quang đãng, đã hết những đợt mưa phùn nên được gọi là Thanh Minh, nghĩa là trong sáng, mát mẻ.
Tết (đọc trại âm của từ Tiết) Thanh Minh năm nay vào ngày mùng 8 tháng 3 âm lịch, dương lịch là mùng 4 tháng 4, là ngày đầu tiên của tiết Thanh Minh.
Trong ngày này và những ngày trong tiết Thanh Minh, các gia đình Việt Nam thường có một nghi thức rất quan trọng, đó là tục tảo mộ tổ tiên, người thân.
 |
| Tiết Thanh Minh năm nay diễn ra vào ngày 8/3 âm lịch. (Ảnh: Tuổi trẻ thủ đô). |
Trải qua một mùa xuân ẩm ướt, cỏ dại lan tràn, các ngôi mộ có thể bị hư hại. Điều này, theo tín niệm, sẽ ảnh hưởng đến sự yên nghỉ của người đã khuất, cũng như ảnh hưởng đến con cháu tại dương gian. Do đó, người Việt rất coi trọng ngày này, đồng thời, đây cũng là dịp đoàn tụ của các gia đình, dòng họ… trong ý niệm hướng về tổ tiên, nguồn gốc.
Cách chuẩn bị lễ cúng
Theo phong tục, các gia đình sẽ có một lễ cúng tại gia đình trước khi tiến hành tảo mộ. Lễ cúng này nhằm mục đích yết cáo với thần linh, tổ tiên, xin phép cho con cháu được sửa sang phần mộ của người đã khuất. Lễ cúng thường là lễ cúng mặn, có gà trống luộc, xôi trắng, hương hoa trà quả… Đối với những gia đình lớn, người dâng hương trong lễ cúng này thường là con trưởng của gia đình hay cháu trưởng của dòng tộc.
 |
| Lễ cúng tiết Thanh minh thường là lễ cúng mặn. (Ảnh: Kiến thức). |
Trong các ngày sau đó trong tiết Thanh Minh, các gia đình, dòng họ đến nghĩa trang tiến hành việc tảo mộ (dọn dẹp, sửa sang) nơi yên nghỉ của người đã khuất. Việc dọn dẹp có thể là nhổ cỏ, trồng hoa, tu sửa lại bia mộ… để những ngôi mộ được khang trang, sạch đẹp, bền vững.
Lễ cúng ngoài mộ cũng cần đầy đủ như lễ cúng tại gia đình. Một số gia đình có thể hóa thêm ngựa, quần áo, tiền vàng mã… với niềm tin rằng người đã khuất có thể nhận được sự quan tâm của người còn sống.
Những điều lưu ý trong lễ tảo mộ
Dưới đây là việc nên làm trong lễ tảo mộ:
- Bày cỗ, thắp hương cúng tại gia đình trong ngày Tết Thanh Minh, xin phép thần linh, gia tiên trước khi tảo mộ
- Người làm lễ tảo mộ thường phải là con trưởng, cháu đích tôn hoặc người kế thừa tục thờ cúng của gia đình, dòng họ.
 |
| Người làm lễ tảo mộ thường phải là con trưởng. (Ảnh: Dân trí). |
- Thắp hương tại điện thờ thổ công, thổ địa tại nghĩa trang trước khi cúng tại mộ.
- Sau khi cúng ở mộ, mới tiến hành dọn dẹp, sửa sang ngôi mộ.
- Dọn dẹp chỉ dừng ở việc sửa sang lại bia mộ, nhặt cỏ, trồng hoa… Đối với những ngôi mộ chưa xây có thể đắp thêm đất. Việc cắt cỏ cũng lưu ý chỉ làm phần nổi ở trên, không giật, đào rễ cỏ tránh làm sạt lở mộ.
- Khi hóa vàng, cần đốt ở nơi quy định, tránh việc đốt mã nhiệt độ cao ở khu vực phần mộ vì có thể ảnh hưởng đến âm khí của ngôi mộ.
Ths Hoàng Công
(Unesco Việt Nam)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét