Chuyển đến nội dung chính

Rau xục xạc- Món ngon dân dã xứ Huế

Nguồn: dulich.baothuathienhue.vn

Dân làng ven sông Ô Lâu ngày xưa có câu: “Cùng đinh hay quan viên thì cũng rứa mà thôi, đã một lần ăn rau xục xạc thì bỏ quên phía sau mọi chuyện, coi như thiên hạ vô thường”.

Rau xục xạc chỉ có ở đáy sông Ô Lâu, khúc sông chảy qua thôn Niêm thuộc xã Phong Hòa (Phong Điền). Và nó cũng chỉ xuất hiện từ tháng 9 đến tháng 11 âm lịch.
Gọi là rau, nhưng thực ra nó họ rong, sống đời tinh khiết ở trằm bàu, khúc sông nước chảy đáy cát vơi đầy, với những bụi rong gồm chiếc lá xòe dài lả lơi dưới nước như tóc con gái bồng bềnh. Giữa những chiếc lá dài ấy, hoa của nó như một cọng tăm vươn dài, hoa chúm nốt xanh như loài hẹ, không đẹp nhưng đó lại là nơi gieo hạt những mùa sau.
Người dân ven sông Ô Lâu trầm mình trong nước giá lạnh thu hoạch loại rau rong này, chỉ bứt lá chừa lại rễ bụi, đem bán rất nhiều ở chợ Ưu Điềm và các chợ nhỏ vùng phụ cận với giá rất “bèo”, chỉ mươi mười lăm ngàn là đã có thể chế biến một đĩa rau lớn ba, bốn người ăn.
Gọi chế biến là nói cho oai, song thật ra quá đơn giản. Rau mua về mở dây buộc, chốc ngược gốc rung lên cho các cọng hoa rơi ra. Rửa sạch dưới vòi nước, vẩy cho khô rồi dùng tay vặn ngắt từng đoạn dài khoảng lóng tay, thế là xong. Nhớ là dùng tay vặn ngắt rau thì ngon hơn cắt bằng dao kéo, bởi cái sự dập của rau, sau này sẽ giúp nước chấm thấm vào, ăn đậm đà hơn. Nhưng chỉ rau xục xạc không thì chưa đủ, phải có rau thơm, rau quế thật nhiều trộn vào, ấy là để lấn cái mùi ngai ngái của bùn.
Ăn rau xục xạc, quan trọng là nước chấm. Nước chấm phải kho nấu bằng ruốc với mỡ heo. Mỡ heo còn sống xắt từng phiến nhỏ, xong dùng chày giã dập. Cho mỡ heo gia công ấy vào chảo phi với hành, tỏi. Khi chảo thơm, cho nước ruốc đã đánh lắng cặn vào quậy đều đến khi sôi mỡ nổi trên trên là được. Bấy giờ giã tỏi ớt cho vào, chảo sẽ dậy lên mùi thơm ruốc kho lừng lựng quện với ớt đỏ, mỡ trắng một màu ngon mắt.
Rau xục xạc chấm với nước ruốc kho mỡ ấy, đậm đà, cay đành hanh, béo ngần, vừa ngai ngái thoảng mùi bùn, vừa thơm lừng rau thơm rau quế, chừng ấy mùi vị lùa đầy trong miệng, đã nghe nước miếng tuôn trào, xuýt xoa. Đến khi nhai miếng rau, nghe giòn tan, nghe xục xạc trong miệng mới ớ ra, gọi rau xục xạc là bởi ăn nghe nó kêu xục xạc trong miệng, giòn giã, đậm đà.
Ăn rau xục xạc ăn theo kiểu làng quê ăn mới ngon. Cơm đơm vừa lưng chén, gắp nùi rau chấm thật đậm nước ruốc, rồi cho vào chén “và” thật mạnh, nhai nhồm nhoàm. Lúc ấy miệng đầy cơm rau, cắn thêm miếng ớt nếu thấy chưa đủ cay thì mới thấy cái sự ăn rau này nó bắt cả tay cả miệng cùng tham gia cật lực, mới thấy cái miếng ăn nó sống động làm sao. Ăn kiểu ấy, như dân làng ven sông Ô Lâu ngày xưa nói: “Cùng đinh hay quan viên thì cũng rứa mà thôi, đã một lần ăn rau xục xạc thì bỏ quên phía sau mọi chuyện, coi như thiên hạ vô thường”./.
 

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Làng nghề chày thớt Phú Long

Làng nghề chày thớt Phú Long ở khu phố Hòa Long, phường Lái Thiêu, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương đã tồn tại và phát triển từ hơn nửa thế kỷ qua. Đến nay, cái chày, tấm thớt Phú Long không những được ưa chuộng trên thị trường trong nước mà đã vươn xa ra thị trường các nước như: Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Lái Thiêu xưa vốn là vùng đất hoang sơ, có nhiều rừng nên nghề mộc nơi đây phát triển rất sớm nhờ nguồn nguyên liệu gỗ phong phú. Theo những người có kinh nghiệm làm chày, thớt ở Phú Long, người sáng lập ra làng nghề này là ông Hai Thiệt. Ban đầu, từ những khúc gỗ thừa của các xưởng mộc trong làng, ông mang về để tận dụng làm thớt. Sẵn nguồn nguyên liệu, lại nắm bắt nhu cầu của bà con trong vùng, ông Hai Thiệt làm thớt để bán, rồi truyền nghề lại cho con cháu sau này. Làng nghề dần được hình thành từ thời điểm những năm 1960 của thế kỷ trước và cũng để ghi công ông Hai Thiệt, người làng sau đó gọi ông là Hai Thớt.

Hiện làng nghề chày thớt Phú Long có hơn 20 cơ sở lớn, nhỏ làm việc …

Nghề đắp phù điêu ở Thạch Xá

Là vùng đất nổi tiếng với những nghề thủ công truyền thống, xã Thạch Xá (huyện Thạch Thất, Hà Nội) còn được biết đến là nơi có những người thợ đắp phù điêu tài hoa. Những người thợ Thạch Xá được nhiều người biết đến qua công việc phục chế, tân tạo nhiều công trình văn hóa tâm linh ở Việt Nam. Theo nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn, một trong số người giữ gìn và phát triển nghề đắp phù điêu của Thạch Xá thì nghề đắp phù điêu có lịch sử cách đây khoảng 200 năm. Là người theo bố học nghề từ năm 13 tuổi, nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn với tài năng và kinh nghiệm hơn 40 năm đã trực tiếp thiết kế, phục chế, tôn tạo hàng trăm tác phẩm tại các công trình di tích lịch sử, văn hóa tâm linh được Nhà nước xếp hạng. Trong đó, tiêu biểu là phục chế đầu đao (chùa Tây Phương, Thạch Thất), đắp nổi Rồng chầu mặt nguyệt (chùa Thầy, Quốc Oai), phục dựng con giống cổ chùa Sóc Sơn, xây cột trụ và đắp hoa văn con giống tại chùa Hòe Nhai, một trong những di tích kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội...

Xơ giấy dó (còn gọi …

Nuôi gà thảo mộc ở Định Quán

Nuôi gà thảo mộc, hay còn gọi là thảo dược, khác với những mô hình nuôi khác ở chỗ người nuôi bổ sung vào khẩu phần thức ăn nhiều loại thảo dược tốt có lợi cho sức khỏe của gà, góp phần thay thế hoàn toàn các loại kháng sinh và chất kích thích tố tăng trọng thường sử dụng trong quy trình nuôi gà bình thường. Nuôi gà thảo mộc là mô hình chăn nuôi kiểu mới không sử dụng kháng sinh, giúp cho thịt gà có hương vị thơm ngon, đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng. Bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán) là người tiên phong trong việc nuôi gà thảo mộc ở tỉnh Đồng Nai.

Từ lâu, ngành chăn nuôi gia súc, gia cầm đã hướng tới nền chăn nuôi sạch, bền vững và xu hướng này trở nên khá phổ biến trên thế giới. Nắm bắt được xu thế đó và nhận biết nhu cầu thị trường luôn ưu tiên sử dụng sản phẩm sạch, chất lượng, từ năm 2011, bà Cao Thị Ten đã tiến hành nuôi thử nghiệm lứa gà thảo mộc đầu tiên.


Trang trại nuôi gà thảo mộc của bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai).


Cây…