Chuyển đến nội dung chính

Bí ẩn khó ngờ về cá ninja

Bí ẩn khó ngờ về cá ninja

Gần 10 năm nay, dân Quy Nhơn có lẽ là Kha Luân Bố của loại thịt con cá tồn tại cách đây 300 triệu năm (1), còn tôi chỉ mới ăn vỡ lòng vài hôm nay.

Một ông bạn mail hỏi: có biết cá ninja không? Ăn chưa? Tôi như vớ được vàng, trả lời: biết lâu rồi, nhưng chưa ăn? Bán ở đâu? Khi nghe địa chỉ cái quán xong là tôi rủ thêm mấy ông bạn chạy đến Sóc Sun, ngay góc đường Hoàng Sa – Trần Văn Đang (quận 3, TP HCM)
Nghe tiếng con cá với cái tên bí ẩn ninja có đã năm năm. Hỏi mấy người dân Quy Nhơn ly hương đã lâu, chẳng ai biết. Hỏi dân địa phương không "chuyên" ăn cũng trớt quớt. Trong thực đơn món mới của quán Sóc Sun chỉ có hai thứ: ninja xào sả ớt và ninja nướng sa tế.
Ninja, người Anh gọi là hagfish/myxini, "hag" có lẽ vì trông nó xấu chết đi được, nhiều người còn coi nó như hải quái – Lovecraftian, tức không khác gì các loại thuỷ quái viễn tưởng trong tiểu thuyết của nhà văn Lovecraft. Ngư dân Việt e chừng cũng bắt được nó từ lâu, nhưng thấy gớm ghiếc bèn quẳng trả lại cho biển, cho đến khi những cái lưỡi Kha Luân Bố ở Quy Nhơn phát hiện cái ngon của nó. Bây giờ, ninja thịnh hành ở các thành phố miền Trung Quy Nhơn, Quảng Ngãi, Nha Trang…
Ninja nổi tiếng nhất với thành tích tiết ra lượng chất nhờn vô địch. Dọc theo thân chúng là những miệng nhỏ chuyên phun chất nhờn với tốc độ dưới 0,4 giây (2). Chất nhờn là lẽ sinh tồn của chúng, vừa để tự vệ vừa để tấn công các loại cá nhỏ.
Ninja sống ở tầng đáy sâu trung bình (100 – 1.000m) cho đến tầng đáy sâu nhất. Nó hầu như đui vì sống ở tầng đáy trầm tích của đại dương tối thui, có mắt chẳng ích gì, chỉ phát triển nhất là bốn đôi xúc tu quanh miệng. Da chúng màu đen, xám, hồng nhạt. Mình dài thòn, nhưng không có não, đúng hơn là không có tiểu não, nên cái đầu nhỏ xíu.
Tôi được xem hai đoạn phim (3), một đoạn ghi lại cảnh một con ninja bắt mồi ở độ sâu 97m. Nó rúc vào hang con cá giao nhỏ, một lát thò đầu ra miệng ngậm con mồi như đã chết cứng. Chất nhờn của con cá là một loại protein có tác dụng gây ngộp thở con mồi khi bị bao vây bởi nhờn. Đoạn thứ hai ghi lại cảnh ở độ sâu 721m: một con cá nhám cắn ngang lưng ninja, lập tức nhả ra, do bị trúng "các mũi tên" nhờn đầy miệng và buồng mang, liên tục quẫy đầu để giũ hết thứ độc dịch khỏi miệng. Một con cá vược nuốt con ninja vào phải ói ra tức khắc vì bị ngộp. Bởi lẽ một con hagfish chỉ trong vòng không đầy 100 phút có thể tiết ra đầy một thùng phuy (barrel) nhờn (4). Kinh khủng thật.
Những bí ẩn vừa kể có lẽ ngư dân Việt và dân sành ăn trong nước không hay biết. Vì nhờn như thế nên khi làm ninja, lớp da thường được lột bỏ, trong khi các nước phương Tây không ăn hagfish mà chỉ dùng da nó làm hàng cao cấp. Chất nhờn ấy được mô tả là rất hôi. Nên người ta phải dùng nhiều biện pháp để tẩy.
Thịt ninja dai, dòn sừn sựt, gấp đôi thịt chạch quế xuất hiện cách đã vài năm, và ngọt, không có chút xương nào. Thịt săn chắc là nhờ sống ở độ sâu. Ninja vốn là cổ sinh vật, không có xương sống, chỉ có lớp sụn ở giữa, không có hàm, nên chỉ ăn mồi đã thối rữa. Ngoài ra, nó còn ăn sâu róm sống ở tầng đáy và còn có khả năng nhịn ăn đến bảy tháng. Chế độ ăn của nó cũng còn là bí ẩn, vì chưa được nghiên cứu sâu.
Ngoài việc tẩy trần ninja cho hết mùi, thịt của nó còn đòi phải có "son phấn" gia vị như sả ớt trong món xào, sa tế trong món nướng.
Mối lo rằng khi ninja thịnh trên bàn ăn sẽ suy dân số. Chưa lo, tuy đẻ ít vì trứng chúng dài đến 2,5 phân, nhưng lại là thứ muốn đực là đực muốn cái là cái, tha hồ luân phiên đẻ, lại tuổi thọ xuất sắc, nên chỉ trong một khu vực tương đối nhỏ đã có đến 15.000 cá thể (5).
--------------
(1) Đại học bảo tàng cổ sinh vật học California, Introduction to the Myxini (đã tìm thấy hoá thạch xác định niên đại).
(2) Zintzen, V.; Roberts, C. D.; Anderson, M. J.; Stewart, A. L.; Struthers, C. D.; Harvey, E. S. (2011). Hagfish predatory behaviour and slime defence mechanism. Scientific Reports.
(3) Tài liệu đã dẫn ở (2).
(4) Encyclopedia of life.
(5) Tài liệu đã dẫn ở (1).

Theo Ngữ Yên (TGTT)

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

PHỤ NỮ SÀI GÒN XƯA ĐẸP VÀ SÀNH ĐIỆU NHƯ THẾ NÀO?

Váy suông, bó sát, váy xòe… du nhập vào các đô thị miền Nam những năm 60, 70 và nhanh chóng được phụ nữ đón nhận. Nhiều người đến Sài Gòn lúc ấy đều ngạc nhiên về nét đẹp hiện đại và ăn mặc hợp mốt của những quý cô thành thị. Thời trang của phụ nữ Sài Gòn xưa Phụ nữ Sài Gòn – Đi về phía trước
Đôi mắt to sáng lấp lánh, khuôn miệng nhỏ xinh lanh lợi và đôi má bầu bĩnh là nét đẹp
đặc trưng của thiếu nữ Sài Gòn xưa. Đội thêm một chiếc mũ bê rê được ưa chuộng
thời điểm này làm tăng nét cá tính cho cô gái trẻ. Phong cách của người phụ nữ xinh đẹp trong bộ váy xòe chấm bi bồng bềnh, thắt
eo gọn cùng kiểu tóc sang trọng vẫn không hề lỗi mốt cho đến bây giờ. Nữ sinh lớp Đệ Tam (tương đương lớp 10) trường Quốc Gia Nghĩa Tử, Sài Gòn năm 1968. Áo dài nữ sinh trên đường Lê Lợi, đoạn trước Công ty xe hơi Kim Long
(bên cạnh thương xá Tax) năm 1965. Phụ nữ Sài Gòn năm 1963. Thời đó, vào mỗi chiều cuối tuần,
phụ nữ Sài Gòn thường đi dạo, bát phố trên đường Lê Lợi, Tự Do. Ảnh chụp vào tháng 12 năm 1967.

CHÂN DUNG CÁC MỸ NHÂN SÀI GÒN TRÊN BÌA TẠP CHÍ VIỆT NAM TRƯỚC 1975

Cùng nhìn lại ảnh của các “hotgirl” Sài Gòn để thấy nét đẹp dung dị, dịu dàng những năm tháng cũ ấy. Tạp chí “Vietnam” là ấn phẩm quốc tế được phát hành ở Sài Gòn trước năm 1975 và có rất nhiều trang bìa chụp các người đẹp nổi danh khi ấy của đất phương Nam. Có thể kể đến những cái tên như ca sĩ nổi tiếng Phạm Thị Hiếu, hotgirl Sài Gòn Nguyễn Thi Kim Anh hay nữ nghệ sĩ Bạch Lan Thanh đều góp mặt ở đây. Hãy cùng nhìn lại các mỹ nhân thời xưa để thấy nét đẹp dung dị, dịu dàng của những năm tháng cũ ấy. Túy Phượng Nguyễn Thị Túy Phượng – người nhận được giải thưởngtrang phục đẹp nhất tại Liên hoan nhạc Pop tổ chức tại Sài Gòn ngày 30/1/1972. Túy Phượng tên thật là Nguyễn Thị Kim Phụng, sinh năm 1939 tại Bạc Liêu, cùng tuổi với các nữ tài tử: Thẩm Thúy Hằng, Kiều Chinh, Kim Vui và nữ nghệ sĩ Bích Sơn. Ở tuổi 14, 15 Túy Phượng đã được khán giả yêu thích qua những vai diễn nhí nhảnh, hồn nhiên. Đến tuổi 16, 17, khi nghề nghiệp đã định hình, diễn xuất có chiều sâu, Phượng thu hút người xem tr…

Vị bánh cuốn gốc Bắc hơn nửa thế kỷ ở Sài Gòn

Dĩa bánh nóng hổi, thơm phức được tráng theo công thức truyền thống của một gia đình gốc Bắc di cư vào Sài thành từ những năm 50.

Bánh cuốn là món ăn có tiếng ở miền Bắc, đặc biệt là đất Hà thành. Từ thôn quê, thứ bánh dân dã len lỏi vào giữa phố xá, trở thành món "ruột" của người thành thị. Không rõ món ăn này du nhập vào Sài Gòn chính xác từ khi nào, tôi chỉ biết trong một con hẻm nhỏ có quán bánh cuốn do một gia đình gốc Bắc lập ra, từ khi vào Sài Gòn ngót nghét hơn 63 năm trước. Quán bánh tên Song Mộc, mở cửa chính xác vào năm 1954. Những túp lều xanh cạnh bên những tán cây tại quán Song Mộc. Ảnh: Phong Vinh. Bánh cuốn ở quán luôn nóng hổi vì người đứng bếp chỉ tráng bánh khi có khách. Lớp bánh được tráng chín tới, có độ mỏng vừa phải, mềm dai nhưng không dễ rách. Nhân bên trong không mướt như thường thấy mà hơi khô, được nêm nếm theo công thức gia truyền nên có vị khác lạ. Sau khi bánh cuốn nhân xong thì được xếp gọn ghẽ trên dĩa, rắc thêm một nhúm hành phi giòn, vàng …