Ngắm cảnh chùa Ba Vàng về đêm

(PGVN)

Tâm thức người lữ khách như được khai mở, trí ngộ thêm sáng tỏ cùng đồng nguyện hướng Phật, vững vàng từng bước đường phụng sự Tam Bảo, hộ trì Chính pháp. Đó là những gì tôi cảm nhận được, khi "ngắm cảnh" chùa Ba Vàng về đêm…

Về khuya, nơi những ngôi chùa trên núi, thường nghe gió đại ngàn từng đợt, lúc xào xạc ngọn cây, khi ào ào như cuồng phong, vần vũ “trêu núi, ghẹo trăng”…

Toàn cảnh chùa Ba Vàng về đêm nhìn từ trên cao

Đó là tự nhiên vốn thấy, khi dịu dàng, lúc nũng nịu, khi cuồng nộ, lúc thanh bình… Nhưng, cảnh khuya nơi chùa Ba Vàng, Quảng Ninh nghiêm tịnh khó tả. Dường như, những khoảng u tịch của đại ngàn thiêng liêng, kỳ vĩ khi về đêm nơi đây, tạm lánh đi đâu đó, nhường chỗ cho những làn gió thanh mát, êm đềm. 

Nơi Tháp chuông ngời sáng
Trăng khuya khéo điểm thêm
Êm đềm trong thanh cảnh
"Không tiếng" vẫn "chuông ngân"
Bước chân người lữ khách
Dần tỉnh thức cơn mê
Trở về với thực tại
Chốn thiền môn an bình...

Không ít lữ khách mong được vãn cảnh chùa Ba Vàng về đêm. Không gian rộng, vẻ tĩnh mặc huyền vi từ những phối cảnh tự nhiên đến nhân tạo, nếu lữ khách đã viếng thăm, sẽ chẳng muốn rời xa…

Một quần thể kiến trúc chùa Việt trang nghiêm, tráng lệ. Từng thiết tầng kiến trúc được sắp đặt khéo léo, hài hòa, mà khi vãn cảnh về đêm, bạn mới có thể cảm nhận hết những nét đẹp mà ban ngày chưa thể đặc tả hết.

Chư vị La Hán tư thiền
An từ Bát Nhã thuyền về cùng trăng
Mặc rừng núi phủ sương giăng
Từ bi soi rọi tan mờ vô minh
(Một không gian kiến trúc nơi khoảng sân trước gian Tam Bảo)

Từ cổng Tam Quan, Vườn Thư Pháp, Tháp Chuông, Lầu Quán Âm, không gian nơi Chính điện Tam Bảo… tất cả hợp thành một bức tranh rực rỡ trong ánh đèn đêm, giữa trăng khuya rạng ngời soi tỏ: Một không gian thiền môn hoàn hảo, thanh tịnh, bình yên, không quá hào nhoáng, nhưng đẹp! 

Hữu cảnh vô cùng tận
Vô hình thẳm từng không
"Mẹ Từ bi" quán tịnh
Cứu độ khắp chúng sinh
Lùi vô minh, phiền não
Xa rời tạp sắc thinh
Nương từ bi cửa Phật
Về bến giác hữu tình...

Lắng lòng cảm nhận từng chút theo làn gió nhẹ khẽ vờn qua mái tóc khi bạn ngồi trước hồ nước nhân tạo nơi lầu Quán Âm: mô phỏng thiết kế chùa Một Cột ở giữa hồ, ngự trên đài sen lớn, nơi thờ Đức Thiên Thủ Thiên Nhãn. Từng ánh đèn tỏa chiếu màu sắc, mà chủ đạo là màu vàng, màu trắng, màu xanh, màu đỏ… phản chiếu mặt hồ, khúc xạ bao viền đài sen lớn, hay ôm trọn “chùa Một Cột”… từng “đóa sen hiện” sắp đều trên mặt thành “lan can đá” quanh hồ nước trong ánh sáng vàng, đẹp khó tả.

Vạn vật đối cảnh từ Tâm
Nương theo Chính pháp thoát đời lầm mê
Đường sinh tử, nẻo khen chê
Chấp nê buông bỏ, quay về chân như...

“Mặt tiền” tráng lệ là thế. “Hậu viên” cũng đâu kém phần. Men theo lối đi chính bên phải, nơi khoảng sân gian Chính điện Tam Bảo, đến cuối khuôn viên nhà chùa, bạn sẽ thấy tôn tượng Đức Phật A Di Đà Tiếp Dẫn bằng đá trắng nguyên khối, ngự trên đài sen uy nghi trong ánh đèn “vàng tím”: màu Vàng biểu trưng cho sắc màu truyền thống của Đạo Phật, màu Tím biểu trưng cho những huyền vi, thậm sâu truyền thừa giáo lý từ đức Phật. 

Tôn tượng Đức Phật A Di Đà uy nghiêm trong "đêm Ba Vàng" thanh tịnh:
Hào quang đấng Từ phụ
Di Đà độ chúng sinh
Cùng về miền Tịnh độ
Đoạn dứt nghiệp mê tình...

Khi đứng trước tôn tượng Ngài, lắng lòng trang tịnh, bạn sẽ cảm nhận được đại Hạnh, đại Nguyện nơi Đức Phật A Di Đà, vi diệu, hoan hỷ khó thể diễn tả bằng lời.

Tâm thức người lữ khách như được khai mở, trí ngộ thêm sáng tỏ cùng đồng nguyện hướng Phật, vững vàng từng bước đường phụng sự Tam Bảo, hộ trì Chính pháp. Đó là những gì tôi cảm nhận được, khi "ngắm cảnh" chùa Ba Vàng về đêm…

Thường Nguyên

Chùa Ba Vàng cổ tích và hiện đại

(PGVN)

Chùa mới. Nhưng những phong ấn đậm dấu thời gian, thấy rõ từ sắc đá núi, từ những mảng màu của một “rừng nguyên sinh” thu nhỏ. Tôi như lạc vào một quần thể kiến trúc chùa, được kết hợp hài hòa những nét chấm phá cổ tích và hiện đại.

Nắng hanh vàng đầu Thu thanh nhẹ, thêm phần nới rộng không gian bình yên nơi cửa thiền chùa Ba Vàng, Quảng Ninh. Giữa tháng Tám, heo may chỉ khẽ vờn nhẹ, nên vẫn có lúc cảm giác nắng nóng như mùa Hè…

Cổng Tam Quan...

...và một góc kiến trúc gác mái

Mới tới cổng Tam Quan nhà chùa, tôi đã thấy choáng ngợp. Một quần thể kiến trúc không quá đồ sộ, nhưng rộng hút tầm mắt. Ngôi chùa trên núi hiện ra trước mắt chúng tôi trong Thu vàng rạng rỡ. Buổi sáng, nắng chan hòa. Từng không trong xanh, gió đại ngàn mát lộng, khiến chúng tôi thấy thật sảng khoái.

Quan sát bao quát trước cổng Tam Quan chùa Ba Vàng, tôi như thấy một thung lũng nhân tạo kỳ thú. Non xanh bao quanh nhà chùa với những triền núi đá tự nhiên xa xa, cỏ cây, hoa lá xanh mướt ngút ngàn.

Suối nhạc ngân tiếng gọi mời
Dừng chân lắng đọng thảnh thơi muôn phần

Chùa mới. Nhưng những phong ấn đậm dấu thời gian, thấy rõ từ sắc đá núi, từ những mảng màu của một “rừng nguyên sinh” thu nhỏ. Tôi như lạc vào một quần thể kiến trúc chùa, được kết hợp hài hòa những nét chấm phá cổ tích và hiện đại.

Thác Từ Bi

Cảnh bình yên quá. Qua cổng Tam Quan, ngước nhẹ tầm mắt theo hướng hồi vọng những tiếng róc rách thanh thoát, tôi thấy một thác nước nhân tạo. Thác có kiến trúc đá tầng, sắp đặt không cầu kỳ, nhưng khá bắt mắt. Từng thác cao khoảng 100 mét, “cây chen đá, lá chen hoa”: Đẹp bình dị!

Dừng chân nơi từng thác một hồi lâu, tôi lắng lòng cảm thấu từng nhịp đập của mạch đá, của dòng chảy du dương như suối nhạc êm đềm, khiến tôi chỉ muốn ở lại mãi. Tôi thấy dòng chữ “Thác Từ Bi” khắc trên phiến đá, hướng bên phải tầm mắt nhìn từ cổng Tam Quan. Thảo nào, nơi thác nước mà bình yên đến vậy.

Muôn hoa khoe sắc thắm dọc lối lên hướng về gian chính điện

“Chia tay” thác Từ Bi, tôi theo lối đi bên phải hướng về gian chính điện. Cầu thang đá thiết kế ôm vòng qua từng thác, viền quanh muôn hoa đua sắc, phần lớn tôi thấy là hoa Đại vàng, hoa đại Đỏ.

Đi hết cầu thang đá, ngay lối lên là khoảng khuôn viên rộng khắp, có lầu Quán Âm ngự trên đài sen lớn giữa hồ nhân tạo. Phía bên trái hồ là “Vườn Thư Pháp”. Dạo quanh khuôn viên này, tôi thấy mình như được “học giáo lý” ở mọi nơi.

Lầu Quán Âm nhìn từ tháp chuông

Phía sau hồ nước, nơi đặt kiến trúc chùa Một Cột nhân tạo, gian thờ đức Thiên Thủ Thiên Nhãn là tháp chuông. Tháp chính có 3 tầng mái, mỗi bên là tháp nhỏ 2 tầng. Hành lang rộng và thoáng, tường bao trải dài hai bên kiên cố, thêm phần bảo vệ vững chắc khuôn viên chính nhà chùa: Khu chính điện Tam Bảo.

Một phần Vườn Thư Pháp

Du khách được học "giáo lý" ở mọi nơi



Góc kiến trúc nhìn từ tháp chuông

Bồ đề "Hộ Pháp"...

Ngay lối vào sân chính hướng đối diện gian Tam Bảo, muốn qua cổng, bạn phải “thăm hỏi” một chiếc lá Bồ Đề kết bằng hoa, màu vàng. Lá Bồ Đề ngự trên tường, uy nghiêm như vị “Hộ Pháp”, cũng là một nét lạ khá thú vị ở chùa Ba Vàng.

Tôn tượng đức Quán Thế Âm Bồ Tát bằng đá trắng nguyên khối nhìn từ thềm tháp chuông

Dừng chân nơi tháp chuông, tôi bao quát được gần như một nửa còn lại của khuôn viên nhà chùa. Lầu Quán Âm nhìn từ tháp chuông thật đẹp, rực rỡ trong nắng vàng. Xa xa, phía bên phải tầm mắt là tôn tượng Bồ Tát Quán Thế Âm bằng đá trắng nguyên khối. Ánh từ bi nơi Ngài như lan tỏa rộng khắp đến muôn nơi. 

Khoảng sân rộng khắp trước gian Tam Bảo



Bên trong

...hay bên ngoài Chính điện đều rực rỡ nắng vàng

Hành lang ngoài trời với mái tầng đặc trưng kiến trúc chùa Việt

Tôi đắm mình trong một buổi sáng bình yên, thanh cảnh nơi chùa Ba Vàng như chẳng thể rời xa. Chợt hướng nơi gian Tam Bảo vọng lại những hồi chuông, góp phần thức tỉnh người lữ khách trở về với thực tại, để không quên mình còn chưa lễ Phật…

Thường Nguyên

Thăm “Vườn Thư pháp” nơi chùa Ba Vàng

(PGVN)

Không gian trang nghiêm, thanh tịnh bao trùm. Không có tiếng chuông, không nghe nhịp mõ. Nhưng như có cả trăm người cùng đọc, cùng ngâm những vần thơ giáo lý được tạo tác tinh xảo trên từng phiến đá, bình gốm…

Một sáng mùa Thu trung tuần tháng 8, chúng tôi cùng về chùa Ba Vàng, Quảng Ninh vãn cảnh, lễ Phật. Thảm nắng đã phủ vàng khuôn viên rộng khắp nơi ngôi chùa trên núi.

Vào trong chùa rồi, hút tầm mắt, tôi chưa thể định hình sẽ thăm nơi nào trước. Bỗng thấy nắng như vội vã, đua nhau “chạy”, dần phủ kín, rực sáng một “khu vườn” nhỏ ngoài trời. Tôi bám sát, dõi theo từng bước thiên nhiên, đến với “Vườn Thư pháp”…

Toàn cảnh "Vườn Thư pháp" nhìn từ khoảng sân phía bên trái từ hướng cổng chính nhà chùa

Khu vườn nhỏ, nhưng chứa đựng những sự diệu kỳ, khó tả. Càng lại gần, tôi càng cảm nhận rõ điều đó. Từng đường nét Thư pháp mềm mại, uyển chuyển, ẩn chứa thậm sâu giáo lý nhà Phật. Tôi có chút “hoa mắt”, khi thấy gì cũng muốn đọc, muốn nhớ…

Phật tâm:
Tâm Hiếu là Tâm Phật
Hạnh Hiếu là Hạnh Phật



Dẫu tại bãi chiến trường
Thắng hàng ngàn quân địch
Tự thắng mình tốt hơn
Thật chiến thắng tối thượng
(Kinh Pháp Cú)

Có nét chữ màu trắng thuần khiết, nét thì màu vàng óng. Tôi thấy nào chữ Tâm, chữ Phật, chữ Vô Thường… Chữ nào cũng toát lên vẻ thanh thoát, huyền diệu khiến tôi thấy tâm lòng thư thái lạ thường.

Tâm bình thường là Đạo…

Rồi những vần thơ giáo lý, có bài trích từ Kinh Pháp Cú, có lời “buông thư” nhẹ nhàng, nhưng rất đỗi gần gũi với đời sống. Ý thơ dễ hiểu, đọc có thể cảm nhận được ngay hàm nghĩa trong từng câu, từ.

Pháp ngữ:
Thân như cây Bồ Đề
Tâm như đài gương sáng
Luôn luôn phải lau chùi
Chớ để dính bụi nhơ

...Từ là Tâm chẳng sân si
Bi là thương hết không vì một ai
Hỷ là vui vẻ hài hòa
Xả là xóa hết đắng cay vui buồn...

Khi tôi mải đắm mình nơi “Vườn Thư pháp”, thi thoảng một vài tốp khách về thăm chùa cũng hiếu kỳ dừng chân xem, ngắm, chụp hình… Là khách người Việt thì lầm rầm đọc, xem một lúc rồi đi vãn cảnh nơi khác. 

Có tốp khách người Trung Quốc, đứng xem khá lâu, chỉ trỏ, trầm trồ trước khu vườn nhân tạo nhỏ, nhưng có phần huyền bí, vi diệu.  Nhưng, tôi biết, họ có thể cảm nhận rõ điều kỳ diệu của “Phật pháp” qua sắc thái biểu cảm khi cùng ngắm “Vườn Thư pháp”.

Cha, Mẹ:
… Cầu cho Cha được thanh nhàn
Chúc cho mẹ được an khang tuổi già…

Kính trọng người khác 
Là tự trang nghiêm…

…Tâm còn chưa thiện
Phong thủy vô ích
Bất hiếu cha mẹ
Thờ cúng vô ích
Anh em chẳng hòa
Bạn bè vô ích
Việc làm bất chính
Đọc sách vô ích

Chụp được vài tấm hình, tôi vội theo đoàn, vì đã dừng chân một mình khá lâu. Thăm quan những nơi chính của chùa Ba Vàng. Vừa đi, tôi vừa thầm nhủ sẽ quay lại khu vườn “Thi ca - Giáo lý”, ráng chụp đủ những bức hình cần thiết, chắc chắn sẽ có một bài viết về khu vườn mà tôi thấy vô cùng đặc biệt này.

Siêng năng quét rác vườn Tâm
Cho cây Tuệ Giác nảy mầm tốt tươi

Nhẫn một chút cho sóng yên gió lặng
Lùi một bước nhìn biển rộng trời cao

Khi mấy anh em đã dần hạ sơn, tôi nán lại, nơi khu vườn vẫn chan hòa ánh nắng. Từng hàng chữ có lúc ánh lên rạng ngời, lóe sáng trong tích tắc như khai sáng cho tôi điều gì đó… Khó tả!

Từng khuôn hình được cẩn trọng ghi nhận. Lúc đứng giữa khu vườn, nơi những bậc đá trên nền xi măng, hai bên ngăn bằng hàng rào cột sắt giăng xích để du khách thấy được “ranh giới cần thiết”, tôi như nghe thấy từng câu Kinh, tiếng Kệ được ngân lên trong linh thiêng gió đại ngàn. 

Vui hạnh xuất gia khó
Tại gia sinh hoạt khó
Sống bạn không đồng, khổ
Trôi lăn luân hồi, khổ
Vậy chớ sống luân hồi,
Chớ chạy theo đau khổ.

Chớ khinh chê điều thiện
Cho rằng “chưa đến mình”
Như nước nhỏ từng giọt
Rồi bình cũng đầy tràn
Người trí chứa đầy thiện
Do chất chứa dần dần.
(Kinh Pháp Cú)

Tâm dẫn đầu các pháp
Tâm làm chủ, tâm tạo
Nếu với tâm thanh tịnh
Nói lên hay hành động
An lạc bước theo sau
Như bóng không rời hình
(Kinh Pháp Cú)

Muốn biết nhân đời trước
Xem sự hưởng đời nay
Muốn biết quả đời sau
Xem việc làm kiếp này

...Mình là Ai?
Đọc được ba chữ này
Chợt ngộ trong tỉnh thức
Có về với chân tâm?
Đã khi nào thường trực
Từng ý thiện, niệm lành
Nương từ bi cửa Phật
Chính pháp phụng thường hành...

Không gian trang nghiêm, thanh tịnh bao trùm. Không có tiếng chuông, không nghe nhịp mõ. Nhưng như có cả trăm người cùng đọc, cùng ngâm những vần thơ giáo lý được tạo tác tinh xảo trên từng phiến đá, bình gốm… 

Ngẫm được bản tính vốn "Không"
Thậm sâu giáo lý nhọc công kiếm tầm
Lắng lòng chớ hỏi "Sắc - Không"
Chớ mong mộng ảo sớm tàn vô minh
Tinh cần ráng sửa nơi mình
Trau Thân-Khẩu-Ý, sớm ngày thanh cao
Hội thuyền Bát Nhã nương vào
  Tây Phương cửa Phật cùng mau tìm về...

Chưa khi nào, tôi có thể hình dung khung cảnh như vậy. Bất giác, tôi nhớ đến có lần được nghe quý Thầy giảng về “Kinh không lời”. Tôi thầm nhủ,  thật kỳ diệu: Giây phút này đây, sâu thẳm tâm thức tôi dường như cộng hưởng cùng những buổi lễ đã diễn ra nơi đây, khi hàng trăm, hàng ngàn người cùng trì tụng Kinh, chú. Tôi đã từng ở đó, đã từng được nghe, dù thực tại đây là lần đầu tôi về với chùa Ba Vàng…

Các bạn nên một lần về chùa Ba Vàng. Hãy lắng đọng thân, tâm trước “Vườn Thư pháp”, cùng lắng nghe, cùng cảm nhận những diệu kỳ nơi từ bi cửa Phật…

Thường Nguyên

Cách làm hay của chùa Ba Vàng

(PGVN)

Trung tuần tháng 8/2014, chúng tôi có viếng thăm chùa Ba Vàng (Tp.Uông Bí, Quảng Ninh) nơi vừa được vinh dự đón nhận kỷ lục "Ngôi chùa trên núi có chính điện lớn nhất".

Khi đặt chân vào cổng Tam quan, chúng tôi đã được chào đón bởi hàng bình nước phục vụ miễn phí du khách hành hương tới đây. Những bình nước xếp ngay ngắn, lo go in chữ “Chùa Ba Vàng” như kính mời mọi người vừa trải qua cung đường dài tới chiêm bái, hãy dừng chân nghỉ ngơi, để tiếp sức lên Chính điện lễ Phật. 

Du khách có thể dừng chân uống nước, nghỉ ngơi trước khi lên Chính điện lễ Phật

Không gian hoành tráng, chính điện với những bức tượng Phật, Bồ tát được sơn son thiếp vàng với kích thước lớn trông thật trang nghiêm.

Dọc hai bên hành lang đi từ cổng Tam Quan lên Chính điện là nơi tôn trí 18 vị La Hán. Nếu như chỉ tôn trí tượng ở đó thì không có gì để nói, nhưng phía trên mỗi vị đều có những tấm biển tóm tắt lịch sử về vị đó được trích trong Kinh điển, du khách qua đó cũng biết được đôi nét về Ngài.

Các vị La Hán chùa Ba Vàng

Dừng chân bên tôn tượng Ngài, chúng tôi nghe thấy tiếng mấy em học sinh tới thăm quan đọc nhỏ về lời giới thiệu La Hán Khai Tâm, rồi các em có trao đổi với nhau về những vị khác.

Qua đó, để thấy rằng, việc đến chùa không chỉ có vãn cảnh, lễ Phật, mà qua đó du khách hành hương có thể biết thêm về sự tích cũng như lịch sử ngôi chùa hay cách bày trí tượng, lịch sử hạnh nguyện của các vị được tôn thờ tại chùa.

Chúng tôi nhớ, có lần dẫn cậu bạn ở miền Nam ra thăm chùa Dâu (Bắc Ninh) ngôi chùa nổi tiếng vùng Kinh Bắc, nhưng lịch sử hay đôi chút thông tin về vị thánh thờ ở đó là Pháp Vũ thì không có chút thông tin gì. Hỏi vị thầy chùa ở đó thì thông tin nhận được cũng tương tự...

Qua việc đặt bảng giới thiệu về các vị La Hán ở chùa Ba Vàng, đây không phải việc làm mới, bởi cũng đã có nhiều chùa thực hiện cách làm trên, song để được rõ ràng, ngắn ngọn, xúc tích, thì chùa Ba Vàng chúng tôi nhận thấy là hơn cả.

Nên chăng mô hình bảng tóm tắt ở chùa Ba Vàng cần nhân rộng, đặc biệt là các chùa có số lượng du khách thập phương về chiêm bái lớn như các điểm di tích, di sản.

Cần có bảng tóm tắt hạnh nguyện, lịch sử của từng vị được tôn thờ, cũng như lịch sử ngôi chùa, hay thông tin cần thiết về ngôi chùa đó mới có thể mới giúp phật tử hiểu được qua việc hành hương đến chùa.

Dũng Nguyên

18 vị La Hán chùa Ba Vàng

(PGVN)

Chùa Ba Vàng còn có tên là Bảo Quang tự, chùa cũ được xây dựng vào năm Ất Dậu, triều vua Lê Dụ Tông tức năm 1676. Chùa nằm ở độ cao 340m, so với mặt nước biển, nằm trên ngọn núi với vị thế hết sức đẹp nhìn bao quát thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh.

Qua nhiều lần trùng tu, gần đây đã khánh thành ngôi Tam Bảo với diện tích hơn 3.500m2, nhìn về hướng Nam, hai bên là nội viện Tăng và nội viện Ni và nhiều hạng mục phụ trợ khác.

Ngày 09/03/2014, chùa Ba Vàng vinh dự đón nhận kỷ lục "Ngôi chùa trên núi có chính điện lớn nhất"

Cùng với đó, khuôn viên chùa được thiết kế công phu, tạo cảnh quan đẹp dựa theo địa thế tự nhiên nằm trên đỉnh núi của chùa. Đặc biệt, với hành lang La Hán hai bên, bộ tượng đá 18 vị La Hán được bày trí hài hòa, mỗi vị mỗi vẻ, gây ấn tượng đối với du khách và phật tử thập phương.

Cùng chiêm bái 18 vị La Hán chùa Ba Vàng để thấy đây là điểm đến tu học và du lịch văn hóa tâm linh chứa đựng những giá trị lịch sử, văn hóa, danh thắng của đất nước.

An Hoàng

Chùa Ba Vàng và góc nhìn từ độ cao 150m

(PGVN)

Được sự đồng ý của ĐĐ.Thích Trúc Thái Minh - trụ trì chùa Ba Vàng, Tp.Uông Bí, tỉnh Quang Ninh, chiều ngày 27/05/2014, nhóm phật tử Truyền hình An Viên - AVG đã thực hiện quay phim - chụp ảnh thử nghiệm ngôi chùa này từ độ cao 80 -150m.

Toàn cảnh chùa Ba Vàng

Chùa Một Cột...

Và hồ Bán nguyệt

Đứng dưới chân tượng Quan Âm có thể nhìn bao quát toàn Tp.Uông Bí

Tượng Phật Quan Âm

Phạm Duy

Ngôi chùa có chính điện lớn nhất VN và sự tích giếng thần không bao giờ hết nước

Nói đến chùa chiền ở thành phố Uông Bí, người ta thường nghĩ tới trước hết là hệ thống các chùa tháp Yên Tử. Tuy nhiên, mấy năm trở lại đây, chùa Ba Vàng ở Uông Bí đã trở thành một địa chỉ hành hương, một điểm đến du lịch tâm linh hấp dẫn không kém gì Yên Tử.

Mấy ngày đầu xuân, chùa Ba Vàng đã đón hàng trăm nghìn du khách

Chùa Ba Vàng là tên gọi dân dã còn tên chính của chùa là chùa Bảo Quang. Chùa nằm trên núi Ba Vàng, thuộc phường Thanh Sơn, cách khu du lịch sinh thái Lựng Xanh khoảng 1 km.

Theo văn bia còn lại của chùa thì núi Ba Vàng xưa kia gọi là Thành Đẳng Sơn. Chùa Ba Vàng toạ lạc trên một khu đất bằng phẳng, rộng chừng trên dưới 1.000 m2. Những dấu tích kiến trúc gạch ngói vùi lấp bên dưới nền chùa hiện nay lộ ra cho thấy chùa đã được xây dựng ít nhất vào thế kỷ 17- 18, quy mô khá rộng.

Đại đức Thích Trúc Thái Minh - trụ trì chùa Ba Vàng chia sẻ: Năm 1987, một lão nông địa phương bị mất một đàn bò. Lão lang thang khắp vùng để tìm kiếm, trong lòng luôn cầu trời, niệm phật xin cứu giúp. Đêm đến, lão nông nọ nằm mơ thấy một ông cụ râu bạc phơ hiện ra và nói: “Con cứ lên núi Ba Vàng tìm khắc thấy đàn bò”.

Dù bán tín bán nghi nhưng do tiếc của, lão quyết tâm theo đường mòn leo dốc khi đến độ cao lại có mặt bằng trải rộng, do vấp ngã, lão đã phát hiện những bậc thềm xây tam cấp bằng gạch. Lão về loan báo để dân làng biết. Và cũng chính lúc này, đàn bò trở về nhà không thiếu một con.

Do sự ngẫu nhiên linh ứng nên dân làng nô nức hội tụ về đây và tìm ra những hiện vật như: Cây hương đá (thiên đài trụ) được tạc bằng đá nguyên khối. Cây hương hình chữ nhật với kích thước cao 1m45, rộng 0.29m, dày 0.25m. Trên đỉnh cây hương là hình bát sen; Bia đá được làm vào thời Lê Dụ Tông (1706); kích thước 0.70m, rộng 0.45m, dày 0.14m dựng trên đế rùa cao 0.40m, dày 0.94m, rộng 0.70m.

Sau phát hiện của lão nông, các nhà nghiên cứu, nhà khoa học đã vào cuộc để tìm hiểu gốc tích của công trình này.

Theo những tài liệu, vào thời Trần (thế kỷ thứ 13), vua Trần Nhân Tông rời bỏ cung vàng điện ngọc về non xanh Yên Tử tu hành, là người sáng lập ra Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử - một dòng thiền Việt Nam. Chùa Ba Vàng là sơn môn thuộc Trúc Lâm Yên Tử.

Chùa Ba Vàng được tôn tạo to đẹp vào bậc nhất Việt Nam

Căn cứ vào khảo cổ khai quật được từ lòng đất tại nền chùa những viên ngói đất nung hình lòng máng màu phớt hồng, kích thước 30x15cm. Mũi ngói giống mũi của chiếc hài. Những viên gạch đất nung lát nền có kích thước 40x40cm. Toàn bộ viên gạch được trang trí một bông hoa bốn cánh (một loại hoa văn đời Trần). Tất cả các viên ngói, viên gạch, mảnh sành tìm thấy đều mang nét văn hóa đời Trần. Chứng tỏ vào đời Trần, nơi đây đã từng tồn tại một ngôi chùa nhưng không rõ lý lịch cụ thể về Sư tổ và ngôi chùa.

Kể từ khi được phát hiện vào năm 1987, ngôi chùa vẫn bình lặng chứng kiến những đổi thay của thời gian, không gian. Trong suốt khoảng lặng đó, Bảo Quang Tự không hề có bất cứ một vị trụ trì nào. Cứ thế, con đường dẫn lên núi ngày một rậm rạp, những trùng tu ngày nào của chính quyền dần dần xuống cấp. Bảo Quang Tự tựa như một ngôi chùa hoang vắng, lạnh lẽo. Năm 2007, chính quyền địa phương đã tha thiết thỉnh cầu Đại đức Thích Trúc Thái Minh – lúc đó đang là trưởng ban Tri khách Thiền viện Trúc Lâm Yên Tử - về trụ trì chùa Ba Vàng.

Đứng trước một ngôi chùa hoang tàn, xuống cấp, Đại đức Thích Trúc Thái Minh bỗng thấy trong lòng dâng lên một cảm giác rất lạ. Kỳ lạ hơn, chiếc giếng nước trong khuôn viên chùa, trước đây khô cạn, bỗng đầy ắp nước trở lại. Cho là điềm báo, Đại đức Thích Trúc Thái Minh quyết tâm gây dựng lại ngôi chùa, hoành dương phật pháp, phổ độ chúng sinh. 

Du khách uống nước từ "giếng thần" trên chùa Ba Vàng để mong tiêu trừ bệnh tật

Sự mầu nhiệm của mảnh đất thiêng liêng này vẫn được người dân nơi đây nhắc đến đó là sự tích về giếng thần cổ. Mặc dù nằm ở độ cao 340m so với mặt nước biển, nhưng giếng không bao giờ hết nước và mạch nước này từ trong lòng núi chảy ra, quanh năm xanh mát. Tương truyền, vào đúng đêm giao thừa, nếu ai có duyên phúc uống được một ngụm nước trong lành nơi đây thì sẽ tiêu trừ nhiều bệnh tật trong người. Các phong thuỷ gia nói rằng, giếng được đặt tại mắt rồng của linh địa này.

Đại Đức Thích Trúc Thái Minh cho hay, sau khi được nhân dân “thỉnh” ra khôi phục, tôn tạo lại chùa Ba Vàng, bản thân thầy đã cùng với các phật tử, chính quyền địa phương đầu tư rất nhiều tâm huyết, trí tuệ, công sức vào đây. Cùng nhờ tâm nguyện thiết tha đó, đã giao cảm, giác ngộ chư tăng phật tử và nhân dân hằng tâm, hằng sản chung tay góp sức xây dựng công trình chùa Ba Vàng hiện nay.

Với quy mô hiện tại, chùa Ba Vàng có thể được coi là một công trình Phật giáo lớn của Việt Nam, một điểm đến của nhân dân trong nước và du khách quốc tế; đến để học Phật, hiểu Phật và tu Phật, đồng thời thấy được nét độc đáo của Phật giáo Việt Nam.

Viết Cường