Ngày nay, nếu chúng ta đi theo đường Hồ Chí Minh từ bắc vào, sau khi đi qua Đèo Đá Đẽo gần 10 km chúng ta sẽ gặp một đoạn đường Hồ Chí Minh dài “phình" ra, rộng đến hơn 30m- đó là Di tích sân bay Khe Gát. Sân bay Khe Gát thuộc địa phận xã Xuân Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình. Tấm bia Di tích lịch sử cấp quốc gia nơi ấy được trang trí đẹp, dưới lô-gô của Binh đoàn Trường Sơn và Quân chủng Không quân. Nội dung văn bia: “Sân bay dã chiến Khe Gát, nơi đây từ năm 1969-1972, lực lượng Không quân đã sử dụng máy bay phản lực chiến đấu yểm trợ cho bộ đội trên đường Hồ Chí Minh. Riêng ngày 19-4-1972, phi đội MiG 17 đã bắn cháy hai tàu khu trục thuộc Hạm đội 7 của Mỹ tại vùng biển Quảng Bình.”
Chiếc MiG-17F mã số 2047 do phi công Nguyễn Văn Bảy(B) điều khiển ngày 19 tháng 4 năm 1972 ném bom tuần dương hạm USSOklahoma City (CLG-5) của Hải quân Hoa Kỳ
Từ cuối năm 1968, Bộ Quốc phòng đã xây dựng sân bay dã chiến Khe Gát, nhắm tạo thế bất ngờ trong chiến thuật không đối không và hỗ trợ bảo vệ Đường Trường Sơn. Trung đoàn 28 công binh và hàng trăm TNXP và dân công hỏa tuyến đã thi công sân bay này . Đầu tháng 4 năm 1972, Trung đoàn không quân Yên Thế được lệnh đưa máy bay vào Khe Gát. Hai chiếc MiG 17 do phi công Lê Xuân Nhị và Nguyễn Văn Bảy ( B) lái đã bí mật hạ cánh xuống Khe Gát trong đêm 18/4/1972.
Năm 1972 các tàu chiến Hạm đội 7 của hải quân Mỹ liên tục xâm phạm vùng biển, có lúc chúng vào cách bờ chỉ hơn 15km. Các tàu địch thường bắn pháo sâu vào đất liền, gây không ít thiệt hại cho ta. Chiều 19-4-1972, ta phát hiện có tàu địch đang hoạt động ngoài khơi từ biển Lý Hòa đến Đồng Hới . Đúng 16 giờ 5 phút, hai MiG-17 từ Khe Gát nhằm hướng biển xuất kích.
Lúc 16 giờ 13 phút, phi công Lê Xuân Nhị báo cáo đã phát hiện mục tiêu. Được phép tấn công, anh lao xuống công kích chiếc tàu đi đầu tiên, đó là tuần dương hạm Oklahoma. Khi còn cách tàu địch gần 750m, nhìn rõ ụ pháo trên boong tàu, anh ấn nút 2 quả bom rồi bay vọt lên. Trước khi vòng về đất liền, Lê Xuân Nhị thấy rõ cột khói đen bao trùm tàu địch. Không để cho chúng kịp trở tay, phi công Nguyễn Văn Bảy (B) lái chiếc MiG thứ hai cũng khẩn trương lao thẳng xuống cắt bom vào chiếc tàu khu trục Higbee. Ánh chớp bùng lên ở boong tàu...
Trận đánh xảy ra chỉ gần 17 phút. Với đòn tiến công bí mật, bất ngờ, chính xác và hiệu quả, hai phi công với 4 quả bom đã làm cho một tuần dương hạm và một tàu khu trục bị hư hỏng nặng. Trước chiến dịch “Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không”, trận đánh ngày 19-4-1972 của phi đội Khe Gát được xem là một cuộc không kích đạt hiệu quả chiến đấu cao, thể hiện sự thông minh, táo bạo và lòng dũng cảm của không quân Việt Nam. Ba ngày sau, máy bay Mỹ đã oanh kích khu vực sân bay Khe Gát nhưng máy bay ta đã an toàn ở trong hang đá. Không những vậy, chúng còn bị đơn vị pháo phòng không 367 cùng dân quân bắn rơi 6 chiếc F4 và F8...
Di tích sân bay Khe Gát, nay là một đoạn đường Hồ Chí Minh
Khi xây dựng đường Hồ Chí Minh, trên địa đoạn đi qua sân bay Khe Gát trước đây, Ban QL Đường Hồ Chí Minh đã cho xây dựng một đoạn đường băng bằng bê tông. Đoạn đường băng này vừa đánh dấu Di tích sân bay Khe Gát vừa là một sân bay dã chiến khi cần thiết.
Hết địa phận của sân bay vài cây số là đến Ngã ba Khe Gát, nơi Đường Hồ Chí Minh chia làm 2 nhánh: Đống và Tây. Nhánh Đông đi qua Xuân Sơn, Long Đại, Cam Lộ. Nhánh Tây qua Trạ Ang, Tăng ký, Làng Ho, Hướng Hóa. Tại đây có Bia Di tích Đường Hồ Chí Minh.
Vũ Trình Tường
Ban Truyền thống Lịch sử
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét