Khe Sanh là thị trấn của huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, cách Đông Hà 63 km về phía Tây, cách cửa khẩu Lao Bảo 20 km về phía Đông. Khe Sanh được cả thế giới biết đến như là "Trận Điện Biên Phủ thứ hai" hay là chốn "địa ngục trần gian" theo cách nghĩ của lính Thuỷ quân Lục chiến Hoa Kỳ qua trận đánh Khe Sanh 1968 lịch sử. Khe Sanh nằm trong một thung lũng đất đỏ cao hơn mặt nước biển 400 m.
.Máy bay Mỹ bị bắn rơi- trưng bày tại Bảo tàng Tà Cơn . Tổng thống Mỹ theo dõi trận Khe sanh trên Sa bàn
Khe Sanh có một vị trí chiến lược rất quan trọng, vì thế quân đội Mỹ đã thiết lập căn cứ Khe Sanh với hy vọng sẽ ngăn chặn được sự chi viện từ miền Bắc vào miền Nam của Quân đội Nhân dân Việt Nam và sẽ cắt được đường mòn Hồ Chí Minh. Khe sanh là một chốt khóa quan trọng trong hàng rào điện tử Mc Namara. Tổng thống Johnson cho đắp sa bàn Khe Sanh ở Nhà trắng và hằng ngày nghe "giao ban" về chiến sự ở đây.… Khe Sanh được kỳ vọng sẽ là "nam châm" hút quân Bắc Việt, để Hoa Kỳ dùng ưu thế hỏa lực tiêu diệt trong một thế trận "Điện Biên Phủ đảo ngược".
Quân Giải phóng đánh chiếm Khe sanh Bia Di tích Đường Trường Sơn tại Khe sanh
Trung ương và Bộ Quốc phòng đã vạch ra kế hoạch tiến công và vây hãm Khe sanh. Cuộc tiến công Khe Sanh vừa để nghi binh cho chiến dịch Mậu Thân vừa giam chân một lực lượng lớn của Mỹ tại đây. Trận Khe Sanh được chia làm 4 đợt:
Đợt thứ nhất từ ngày 20/1 - 7/2 / 1968 Quân ta tiến công quận lỵ Hướng Hoá và cứ điểm Huội San, diệt cứ điểm Làng Vây, làm chủ đoạn đường 9 từ Cà Lu đến biên giới Việt – Lào ( trận Làng Vây có bài giới thiệu riêng)..
Đợt thứ hai từ 8/2 – 31/3/1968 phát triển lên vây lấn và pháo kích căn cứ Khe Sanh suốt 50 ngày đêm; bao vây Cồn Tiên, đánh một số trận ở hướng đông Quốc lộ 1.
Đợt thứ 3 từ ngày 1/4 – 30/4 đánh quân Mỹ ứng cứu trong Chiến dịch “ Ngựa bay”, giải toả, giữ vững các khu vực làng Khoai, Cu Bốc, các cao điểm 689 và 622, triệt phá giao thông trên Đường 9.
Và đợt cuối cùng là trận Sân Bay Tà Cơn từ 8/5 – 15/7 khôi phục thế vây hãm và tổng tấn công Tà Cơn, đánh quân Mỹ rút chạy khỏi Khe Sanh.
Song cái giá phải trả là không hề rẻ, với gần 7.500 binh sỹ Mỹ và đồng minh thương vong chỉ trong 77 ngày, quân đồn trú tại Khe Sanh mất gần 1/2 quân số. Tỉ lệ thương vong này của lính Mỹ còn cao hơn trong Thế chiến thứ hai.
Trận Khe Sanh, gắn chặt với cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân 1968 góp phần quan trọng buộc Mỹ phải rút thang trút gánh nặng xuống chính quyền ngụy quân Sài Gòn, ngừng ném bom Miền Bắc ngồi vào vòng đàm phán Pari, khởi đầu một quá trình thất bại về chiến lược của Mỹ.
Các lực lượng của Trường Sơn tuy không trực tiếp chiến đấu, nhưng đã có những đóng góp rất tích cực vào chiến dịch này. Đoàn 559 theo kế hoạch của Bộ Tổng tham mưu từ năm 1967 đã xây dựng thế trận cầu đường phục vụ công tác cơ động và đảm bảo hậu cần, vận chuyển các khí tài kỹ thuật lớn cho chiến dịch.
Khe Sanh là căn cứ của các đơn vị Đoàn 559, sư đoàn 472 đã có trụ sở tại Khe sanh năm 1973-1975. Chợ Khe sanh là một khu thương mại sầm uất, khách du lịch có thể mua được nhiều hàng hóa sản xuất ở Thái Lan với giá rẻ hơn các nơi khác.
Vũ Trình Tường
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét