Cá chạch lấu nướng tươi

Cá chạch lấu sống ở môi trường tự nhiên nước ngọt, nhiều nhất là ở sông Tiền, sông Hậu và các chi lưu. Cá chạch lấu có giá trị thương phẩm cao và cũng là đặc sản trong các nhà hàng; để có đủ nguồn cung cho thị trường, gần đây nhiều người đã có sáng kiến nuôi cá chạch lấu trong lồng bè, nhiều nhất là ở huyện An Phú, An Giang.

Cá chạch lấu nướng tươi. Ảnh: Thiên Phúc

Bà con thường mua con giống từ thượng nguồn sông Hậu mang về thả vào khoảng tháng 5 âm lịch. Sau 8 tháng chăm sóc, cá có thể đạt trọng lượng 500gr/con. Cá chạch lấu có hai loại đen và bông (mình có nhiều đốm xanh giống như hoa văn tự nhiên). Đặc điểm của cá chạch lấu là thịt ngọt, béo, chắc thịt, hơi dai nên người ta thường chế biến thành các món ăn hấp dẫn như kho nghệ, nướng ốp bẹ chuối hoặc nướng lửa than. Đặc biệt đối với cá nướng, thịt trở nên thơm ngon, béo và hương vị đậm đà.

Muốn làm món cá nướng, chúng ta nên chọn một con cá tươi sống khoảng 500gr, làm sạch, mổ bụng và rửa bằng nước ấm cho hết nhớt. Sau đó để cho ráo nước rồi ướp tỏi, ớt, hành đâm nhuyễn và chút muối cho thấm đều trước khi đem nướng.

Bếp nướng phải là bếp than hồng. Đặt nguyên con cá lên vĩ nướng, trở qua trở lại nhiều lần cho cá chín đều. Khi cá bắt đầu bốc mùi thơm phức, chúng ta nên dùng cọ phết dầu ăn hoặc mật ong đều lên phần da để cá có mùi thơm, ngon, hấp dẫn. Ai thích ăn cay có thể phết thêm ớt chín đâm nhuyễn, tạo mùi cay nồng giúp ngon miệng và dễ kích thích vị giác.

Cá chạch lấu nướng ngon nhất là chấm muối ớt hoặc nước mắm chua cay và kèm với rau sống, khế chua, gừng non, cà chua, chuối chát càng làm tăng thêm hương vị độc đáo.

Cá chạch lấu nướng tuy là món ăn bình dân nhưng rất ngon và lạ miệng, ăn nhiều không ngán. Nhiều người thưởng thức món cá nướng như một món nhậu, cũng có người coi như món ăn chính trong bữa cơm gia đình. Hấp dẫn nhất là cuốn bánh tráng, kèm với bún, chấm nước mắm chua cay thật không có gì tuyệt bằng.

Thiên Phúc

Cá chạch lấu nướng bẹ chuối

Hồng Khuyên

(Dân Việt) Cá chạch lấu nấu canh chua ngon không thua bất kỳ loại cá nào khi chế biến món ăn này. Ở vùng Đồng Tháp, Kiên Giang, … người ta còn đem cá chạch lấu nướng bẹ chuối hột.

   

Dưới những dòng sông, con rạch ở miền Tây Nam bộ có nhiều loại cá chạch: Cá chạch đất màu nâu đen, đuôi có những chấm đỏ nhạt, dân gian còn gọi là cá chạch sông; ngoài ra có cá chạch lửa và cá chạch lấu.
Cá chạch lấu có màu sắc sặc sỡ hơn cá chạch đất, nhưng cũng không có quá nhiều vằn vện và sắc đỏ như cá chạch lửa. Cá chạch lấu cũng lớn hơn cá chạch đất, trong dân gian gian có người đã bắt được cá chạch lấu dài gần thước tây. Tuy vậy, số này nay trở nên rất hiếm trong tự nhiên. Cá chạch lấu thường sinh sống ở môi trường nước ngọt và lợ nhạt. Chúng có hàng gai nhọn trên lưng, miệng nhọn. Thức ăn chủ yếu của cá là thức ăn tươi sống như cá, giáp xác, côn trùng sống đáy sông, rạch, ao đìa.

Cá chạch lấu (ảnh Hồng Khuyên).

Trong dân gian, người ta thường bắt được cá chạch lấu từ việc đặt vó, giăng lưới, đặt lọp, … Theo kinh nghiệm của người miền quê thì thịt cá chạch lấu thơm ngon và có giá trị dinh dưỡng cao nên rất được ưa chuộng. Người ta có thể đem chạch lấu làm sạch, kho với nghệ, hoặc đậu đen, vừa là món ăn, vừa nên thuốc. Cá chạch lấu nấu canh chua ngon không thua bất kỳ loại cá nào khi chế biến món ăn này. Ở vùng Đồng Tháp, Kiên Giang, … người ta còn đem cá chạch lấu nướng bẹ chuối hột.
Có hai cách để thực hiện nhưng không khác nhau là mấy. Nếu muốn ăn món nướng mọi thì cá chạch lấu để nguyên con, không cần làm sạch nhớt, ngược lại thì vuột cá trong tro bếp cho sạch, rửa lại bằng nước lã, để ráo, sau đó đâm muối ớt ướp cho cá thấm rồi mới nướng.

Cá chạch nướng bẹ chuối (ảnh sưu tầm; Nguồn: Internet)

Bẹ chuối xiêm, nhất là bẹ chuối hột càng tốt cắt ngoài vườn đem về, ốp cá chạch vào bên trong hoặc để trên bẹ chuối cũng được. Bếp than hồng chuẩn bị sẵn, để bẹ chuối có sẵn cá chạch lên trên. Sức nóng sẽ làm cho nước bẹ chuối chảy ra và thấm dần vào mình cá. Đến khi bẹ chuối cháy sém cũng là lúc chạch khô và chín vàng rất thơm ngon.
Cá chạch lấu nướng bẹ chuối thường ăn kèm với rau rừng, chấm nước mắm me hoặc muối ớt vắt chanh, …
Dân gian truyền tai nhau rằng, chính chất nước từ bẹ chuối hột kết hợp với cá chạch sẽ tạo nên giá trị dinh dưỡng lại có tác dụng tăng cường sinh lực cho các “đấng mày râu”. Sự thật không biết khoa học chứng minh thế nào, nhưng dân gian vẫn ưa thích và món cá chạch lấu nướng bẹ chuối là mồi ngon được dùng đãi đằng bè bạn hay khách phương xa mỗi khi có dịp tao ngộ.