Chợ nổi Phong Điền

Tác giả : Bảo Thư

(TBKTSG Online) - Chợ nổi Phong Điền nằm cách trung tâm thành phố Cần Thơ khoảng 17 km về phía Đông Nam, trên sông Cần Thơ, đoạn qua địa phận xã Nhân Ái, huyện Phong Điền. Chợ thường nhóm vào khoảng 4-5 giờ sáng khi mặt trời vừa chớm mọc và đến sau 8 giờ là lúc mặt trời lên cao thì chợ cũng tan dần. Hàng hóa mua bán ở đây chủ yếu là nông sản, rau trái…, đây là một điểm tham quan hấp dẫn, hình ảnh đặc trưng của sông nước miền Tây.

Ngày nay, hệ thống đường bộ đã mở rộng khắp những vùng nông thôn hẻo lánh của thành phố Cần Thơ và hầu hết vùng đồng bằng sông Cửu Long, nhưng các chợ trên sông vẫn tiếp tục nhóm họp theo tập quán và là nét văn hóa đặc sắc của người dân miền sông nước.

Trái cây theo mùa và đủ loại nông sản được mua bán, trao đổi hàng ngày qua hình thức vận chuyển đường sông, rất thuận tiện cho nông dân vùng sông nước. Dưa hấu được bán quanh năm ở chợ nổi. Sinh hoạt mua bán diễn ra rất sôi động nhưng không ồn ào, phức tạp như các chợ trên đất liền. Bên cạnh những thuyền mua bán nông sản và các loại hàng hóa khác, những chiếc xuồng nhỏ bán cà phê, các loại nước giải khát, hủ tiếu, cháo lòng… cũng len lỏi phục vụ tận nơi cho bà con trong chợ. Chợ nổi cũng có các cây xăng lưu động, xưởng sửa chữa các loại động cơ nổ, máy ghe… Trong ảnh,người phụ nữ này tranh thủ ăn bữa sáng khi cập thuyền bên hông xưởng cơ khí và chờ đợi sửa máy thuyền. Có một đặc điểm ở các chợ nổi là mọi giao dịch diễn ra trước mắt mọi người; hàng giao xong, tiền mặt trao tay, chợ nổi không có nạn móc túi, giựt xách như trên cạn. Chiếc thuyền lớn này vừa bán hết hàng, người vợ ngồi trên mui đang hỏi mua bộ áo gối mới, trong khi người chồng đang nạp tiền điện thoại di động vừa mua của “tiệm tạp hóa” là chiếc xuồng nhỏ cập bên hông. Đối với một số người mua bán ở chợ nổi, chiếc thuyền vừa là cửa hàng kinh doanh vừa là chỗ cư ngụ của gia đình họ. Trong ảnh là một cửa hàng bán áo quần may sẵn. Khách du lịch trong và ngoài nước đến Cần Thơ, hầu như không ai bỏ qua một tour sông nước hấp dẫn xuất phát từ bến Ninh Kiều vào chợ nổi Phong Điền từ sáng sớm, sau đó len lỏi vào những kênh rạch ngắm nhìn cảnh miệt vườn sống nước, vườn dâu, ca cao, mít và nhiều loại trái cây của huyện Phong Điền. Các nhà nhiếp ảnh thường dùng đường bộ vào Phong Điền để săn ảnh chợ nổi này trước (từ 4g đến 8g), sau đó chạy ngược ra chợ nổi Cái Răng, thường đông trễ hơn (từ 7g đến 10g). Chợ nổi Cái Răng là chợ đầu mối nông sản lớn trên sông Cần Thơ, họp cạnh chân cầu Cái Răng (quốc lộ 1A) và lộ Vòng Cung. Từ chân cầu Cái Răng (cách Cần Thơ 6km), rẽ phải vào lộ Vòng Cung đi 11km là tới chợ nổi Phong Điền. Một sớm sống động trên chợ nổi Cái Răng (iHay) Trong cái nắng sớm khi mặt nước vẫn còn hơi sương, tiếng động cơ của những chiếc ghe lớn nhỏ, tiếng huyên náo bán buôn nhộn nhịp, chợ nổi Cái Răng (Cần Thơ) dần hiện lên thật sống động trong mắt tôi. Nét độc đáo và đặc điểm chính của chợ nổi Cái Răng là buôn bán các loại trái cây, đặc sản của vùng đồng bằng sông Cửu Long. Chợ bắt đầu họp từ tờ mờ sáng, tấp nập thuyền ghe lớn nhỏ. Có đến khu chợ nổi được coi là biểu tượng du lịch của thành phố Cần Thơ này, tôi mới hình dung ra đầy đủ mấy câu thơ lục bát của tác giả Lê Minh Dung: “Ninh Kiều gió thổi bùa mê. Đưa anh xuống bến, xuôi về Cái Răng.Tàu em cưỡi sóng băng băng. Đến thăm chợ nổi vẫn hằng ước ao. Môi cười, sóng hát xôn xao. Câu mời, ai thả ngọt ngào trên sông. Ghe em khẳm mớn phập phồng. Cam, xoài, bưởi, nhãn... má hồng trêu duyên...” Chợ nổi Cái Răng hình thành vào những năm đầu của thế kỷ XX, trước khi xuất hiện chợ nổi Ngã Bảy (Hậu Giang), chợ nổi Ngã Năm (Sóc Trăng). Chợ nổi hình thành do khi xưa đường bộ và các phương tiện lưu thông trên đường bộ ở đồng bằng sông Cửu Long chưa phát triển. Vì nhu cầu buôn bán, trao đổi hàng hóa nên người dân chọn cách họp chợ trên sông. Chợ nổi Cái Răng nằm trên trục đường thủy sông Cần Thơ - kênh xáng Xà No, nên rất thuận tiện cho việc giao thương, buôn bán với các tỉnh lân cận và thậm chí cả với Campuchia đối với những ghe lớn. Có nhiều con đường để đi tới chợ nổi Cái Răng. Du khách có thể đến chợ An Bình, quận Ninh Kiều, Cần Thơ rồi thuê ghe tham quan chợ nổi, hoặc thuê xuồng từ bến Ninh Kiều ngược dòng sông Cần Thơ đi xuống 7km. Một chuyến tham quan chợ nổi khoảng 45 phút mất khoảng 100.000 – 150.000 đồng mỗi người. Du khách đến tham quan chợ nổi cũng có thể thuê những ghe nhỏ chèo tay của người dân để không bị giới hạn về thời gian, có điều kiện tìm hiểu nhiều hơn về cuộc sống nơi đây (cần chú ý chọn ghe có áo phao và bạn nên đeo áo phao khi ngồi ghe). Mỗi ghe, thuyền ở đây cũng giống như một gian hàng. Tuy nhiên, điểm đặc biệt là các ghe, thuyền thường không treo biển hiệu quảng cáo. Họ bán cái gì thì treo loại mặt hàng đó lên một chiếc sào dài hoặc treo ở mui thuyền, gọi là ‘bẹo’. Khách đi chợ nhìn vào ‘bẹo’ có thể biết trên thuyền bán thứ gì. Trong ảnh là một thuyền bán củ đậu. Những chiếc ghe chở đầy trái cây là hình ảnh đặc trưng của chợ nổi Cái Răng.  Bên cạnh hoa quả, chợ nổi còn có những ghe bán đủ các thứ nhu yếu phẩm như mắm, muối, xăng dầu, bánh kẹo… Do nhu cầu của người đi chợ và cả du khách tham quan nên còn xuất hiện thêm cả những chiếc ghe bán hàng ăn sáng, cà phê hay thậm chí là những ghe nhậu rất lạ và thú vị. Vé số cũng lên ghe 8 Hòa mình vào không khí của phiên chợ sớm, du khách đến đây còn có thể quan sát và tìm hiểu về cuộc sống của những gia đình sống trên những chiếc ghe như một ‘căn nhà di động’. Cũng đầy đủ tiện nghi như một ngôi nhà với tivi, dàn âm thanh, bếp, nệm,…, chỉ khác những nếp sinh hoạt hàng ngày diễn ra trên mặt nước bồng bềnh của sông Cần Thơ Kiều Dương