Di tích Hang NH ( Hang 7 tầng)

Hang NH là một trong 37 Di tích lịch sử Quốc gia Đặc biệt của Trường Sơn hùng vĩ được Thủ tướng Chính phủ Quyết định công nhận  ngày 9/12/2012...

1-      Địa điểm

 Hang NH thuộc xã Sơn Trạch, Bố Trạch, ngày nay nằm trong phân khu hành chính của di sản Phong Nha-Kẻ Bàng. Hang NH nằm ở cách km 14 đường 20 về phía bắc 2 km, cách bến phà Xuân Sơn 18 km. Đối diện với “ Khu Bảo tàng ngoài trời” qua đường 20, có một lối rẽ nhỏ len lỏi giữa rừng cây che phủ lên phía bắc. Đó là dấu tích của đoạn đường kín dài chừng hơn hai cây số ngoằn nghoèo dưới tán rừng rậm đi vào cửa hang NH. Hai bên đường kín còn đó những hố bom, nhiều đạn cối còn vương vãi khắp hai bên.  Đi hết 2 cây số giữa rừng, một lối giao liên nhỏ dẫn lên một hang động thời chiến tranh, đó là hang NH.

2-      Lịch sử Di tích

Theo hồ sơ xếp hạng Di tích, Tổng kho NH là một trong 3 tổng kho dự trữ chiến lược của Đoàn 559 trên đất Quảng Bình.

1- Tổng kho R của Binh trạm 12 nằm ở các hang động vùng Hóa Thanh, Hóa Tiến, huyện Minh Hóa, dự trữ và xuất hàng cho các đoàn xe ra chiến trường theo đường 12.

2-Tổng kho HC của Binh trạm 16 nằm ở Xuân Bồ, cung cấp nguồn hàng cho các đoàn xe vượt khẩu theo đường 16.

3-Tổng kho NH do Binh trạm 14 quản lý ở khu vực xã Sơn Trạch, cung cấp hàng cho các đoàn xe ra chiến trường theo đường 20. Trong tổng kho NH thì hang 7 tầng (hang NH) là trung tâm của tổng kho. Các hang nhỏ và cánh rừng trong khu vực cũng xây dựng các kho hàng.

Những năm 1965-1966 Binh trạm 14 được giao nhiệm vụ xây dựng một tổng kho dự trữ chiến lược của Đoàn 559. Hang NH có sức chứa rất lớn, ngoài nhiệm vụ là kho trữ được hàng nghìn tấn hàng, ở đây còn có các xưởng sửa chữa cơ khí, trạm quân y tiền phương...Mặc dù nằm gần kề Trạ Ang- một trọng điểm đánh phá của địch. Nhưng hang NH vẫn giữ được bí mật, vẫn an toàn trước các cuộc oanh kích của máy bay địch.

Những kho đạn cũ còn sát lại

3-      Hiện trạng Di tích

Tổng kho NH hay Hang bảy tầng, một "kỳ quan" do bàn tay con người xây dựng từ những năm tháng của chiến tranh giữa rừng già Phong Nha-Kẻ Bàng (Quảng Bình). Từ chân núi đá có một con dốc đường cong cong, vắt vẻo lên sườn núi đá vôi. Đó là bậc thang được xây từ cách đây hơn 60 năm giữa rừng già, núi cao. Cửa hang cao 4.5m, rộng 10 m. Bên trong hang có 7 tầng, mỗi tầng cách nhau khoảng 7m. Chiều rộng trong hang là 25m, cao 50-70m. Mỗi tầng hang, Binh trạm 14 đều xây dựng các bậc lên bằng gạch đá. Vôi vữa của hàng chục năm trước vẫn còn nguyên vẹn như ngày xưa, chưa có tác dụng phá hoại của con người.  Trong hang, không gian thoáng mát, rộng hàng trăm mét, cao hơn một trăm mét. Hang có hai cửa, cùng một bục xi măng có nhiều dấu ấn của khói đạn ngày xưa với nhiều dòng chữ viết bằng than đè lên nhau. Trong đó ấn tượng nhất là những hình ảnh chim bồ câu tung cánh... Cả bảy tầng được xây dựng một cách kỳ công nhưng không đập vỡ mảnh thạch nhũ nào. Chính vì thế mà không gian của hàng trăm triệu năm vẫn được tồn tại cho đến bây giờ.

Ngày nay Hang NH còn được bảo tồn nguyên trạng. Nhưng do vị trí còn nằm sâu trong rừng, lối vào đã bị cây rừng che phủ, lại chưa được dò phá bom mìn nên chưa thể cho khách tham quan.

Hàng chữ " Đảng Lao động Việt Nam muôn năm"  trên vách hang.

4-      Xếp hạng Di tích.

Hang NH đã được Ban Quản lý di tích- Hanh thắng Quảng Bình đưa vào danh sách tổng kiểm kê năm 1967.

Hang NH đã được Bộ Văn hóa- Thể thao và Du lịch xếp hạng Do tích Quốc gia bằng Quyết định số 1732/QĐ-BVHTTDL ngày 07/5/2009.

Ngày 09-12-2013 Thủ tướng chính phủ ký Quyết đinh số 2383/QĐ/TT-TTg về việc xếp hạng di tích Quốc gia đặc biệt cho Di tích lịch sử đường Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh. Hang NH ( Tổng kho NH)  là một trong 37 Di tích thành phần của Hệ thống Di tích Đường Trường Sơn. 

        Trong Dự án số 4 “ Tôn tạo tu bổ các Di tích đường Trường Sơn” trên đất Quảng Bình có hạng mục bảo tồn tôn tạo Hang NH.

Lối lên các tầng được xây bằng gạch, đá

                                                             

                                                                             Ban Truyền thống- Lịch sử