Chuyển đến nội dung chính

Giản dị nhưng phủ phê mê tơi với tôm kho đánh

Mùa này đúng vụ bầu bí đang ngon. Thấy đồng nghiệp xách từ quê lên mấy trái bầu khoe: “Dưới làng em bầu non rẻ độn, trái chưa tới 10 ngàn”. Mình cắp trái bầu ngay đem về nhà. Đang ngồi cắt khúc nghĩ cách chế biến tự dưng sực nhớ món bầu chần chấm tôm kho đánh.


Hồi học đại học, mình có cô bạn thân xa nhà phải ở trọ. Thời khó khăn, nhà mình cũng trồng bầu. Khi mô bạn “viêm màng túi” cuối tháng, mình ra vườn cắt khúc bầu, mua vài ngàn tôm rủ thêm mấy đứa về nhà trọ hắn ăn cơm chung. Mỗi đứa góp một món: rau, dưa, khuôn đậu… Bạn mê món tôm kho đánh nên khúc bầu luôn được chia ra phần nấu canh, phần làm bầu chấm tôm kho đánh. Mỗi bận làm món ni, khi mô ăn bạn cũng rơm rớm nước mắt: “Mạ tau làm món ni ngon lắm! Tự nhiên tau nhớ mạ tau”. Miếng cơm nghẹn lại, bữa ăn như chùng xuống. Món tôm kho đánh kéo theo bao hồi ức ùa về trong mấy đứa con gái xa nhà thuở ấy.
Được xem là một món đặc sản đất Huế và là sự kết hợp thú vị với ruốc – loại gia vị rặt Huế, nhiều khách tới cố đô ăn một lần là “kết” luôn, đến độ phải tìm mua cho được thẩu ruốc mang về mày mò chế biến thử. Này thì tôm rào còn tươi nhảy long chong về bỏ qua tủ lạnh mươi phút để dễ lột vỏ, rút đường gân đen giã sơ nhưng có người thích để nguyên con tôm nhìn nó đẹp hơn. Cũng có chuyện kể rằng nhà đông con, người mẹ Huế xưa thường giã tôm nhỏ để mỗi đứa đều gắp được một miếng. Cái gốc tích ấy nó làm đẹp thêm cho món ăn và thuyết phục thêm lý do vì sao nhiều người thích giã nhỏ tôm.
Ướp gia vị tôm một lúc. Dầu ăn phi chút hành hương (ai muốn có vị béo có thể dùng mỡ heo thay dầu), chút ớt bột cho lên màu rồi cho tôm vào xào lăn cho thấm. Ruốc Huế pha nước đánh đều để một lúc cho lặng cát, gạn đổ vào nồi khi tôm gần chín. Cho lửa nhỏ liu riu để ruốc sôi lăn tăn sẽ giữ được hương vị đặc trưng món tôm kho đánh.
Khâu cuối cùng quyết định chất lượng món tôm kho đánh là nêm nếm gia vị cho vừa ăn. Người nào nấu ăn ngon sẽ nêm món tôm kho đánh tuyệt cú mèo, nó không lạt quá cũng không mặn quá. Tùy cách phối hợp món chấm là bầu, rau hay bún mà có cách nêm nếm riêng. Tôi có bà chị dâu chia sẻ bí quyết cách xử lý khi món tôm kho đánh bị mặn. Chấm loại rau củ gì, chị pha thêm nước luộc rau củ ấy vào chén tôm kho, và đúng là ăn hợp khẩu vị và vừa miệng.
Món tôm kho đánh ăn bún cũng cực ngon. Ở Huế hình như chưa có quán nào bán món ăn này, trừ khi vào nhà hàng bạn yêu cầu. Ngoài dĩa rau sống, món tôm kho đánh có thể cho ít cà chua vào khi phi dầu để tạo màu và giúp món nước chấm có vị thanh tao. Người thì chêm chút nước rạm nhằm tăng độ ngọt và vị béo. Nước tôm kho đánh lúc này có vô vàn đốm kết tủa là ruốc và thịt rạm, phủ bên trên là màu cà chua đỏ tươi. Ai ăn cay xắn vô trái ớt chín hường nữa là phủ phê mê tơi. Ưa chua vắt thêm giọt chanh. Làm chút tương ớt nữa là có món bún tôm kho đánh ngọt, ngon. Ở xa thì vừa ăn vừa nhớ Huế. Ở gần thì hít hà thêm một hai tô nữa.
Ăn rồi mà kể đến rứa nước miếng tự nhiên túa ra. Lại nhớ đứa bạn xa nhà một thời sinh viên gắn bó. Chao ơi, ước chi về lại Huế đông đủ ăn bữa cơm giản dị có món tôm kho đánh khi xưa.
Bài, ảnh: NGỌC ĐÌNH
Theo Ngọc Đình (Thừa Thiên-Huế Onine)

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Làng nghề chày thớt Phú Long

Làng nghề chày thớt Phú Long ở khu phố Hòa Long, phường Lái Thiêu, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương đã tồn tại và phát triển từ hơn nửa thế kỷ qua. Đến nay, cái chày, tấm thớt Phú Long không những được ưa chuộng trên thị trường trong nước mà đã vươn xa ra thị trường các nước như: Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Lái Thiêu xưa vốn là vùng đất hoang sơ, có nhiều rừng nên nghề mộc nơi đây phát triển rất sớm nhờ nguồn nguyên liệu gỗ phong phú. Theo những người có kinh nghiệm làm chày, thớt ở Phú Long, người sáng lập ra làng nghề này là ông Hai Thiệt. Ban đầu, từ những khúc gỗ thừa của các xưởng mộc trong làng, ông mang về để tận dụng làm thớt. Sẵn nguồn nguyên liệu, lại nắm bắt nhu cầu của bà con trong vùng, ông Hai Thiệt làm thớt để bán, rồi truyền nghề lại cho con cháu sau này. Làng nghề dần được hình thành từ thời điểm những năm 1960 của thế kỷ trước và cũng để ghi công ông Hai Thiệt, người làng sau đó gọi ông là Hai Thớt.

Hiện làng nghề chày thớt Phú Long có hơn 20 cơ sở lớn, nhỏ làm việc …

Nghề đắp phù điêu ở Thạch Xá

Là vùng đất nổi tiếng với những nghề thủ công truyền thống, xã Thạch Xá (huyện Thạch Thất, Hà Nội) còn được biết đến là nơi có những người thợ đắp phù điêu tài hoa. Những người thợ Thạch Xá được nhiều người biết đến qua công việc phục chế, tân tạo nhiều công trình văn hóa tâm linh ở Việt Nam. Theo nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn, một trong số người giữ gìn và phát triển nghề đắp phù điêu của Thạch Xá thì nghề đắp phù điêu có lịch sử cách đây khoảng 200 năm. Là người theo bố học nghề từ năm 13 tuổi, nghệ nhân Nguyễn Văn Tuấn với tài năng và kinh nghiệm hơn 40 năm đã trực tiếp thiết kế, phục chế, tôn tạo hàng trăm tác phẩm tại các công trình di tích lịch sử, văn hóa tâm linh được Nhà nước xếp hạng. Trong đó, tiêu biểu là phục chế đầu đao (chùa Tây Phương, Thạch Thất), đắp nổi Rồng chầu mặt nguyệt (chùa Thầy, Quốc Oai), phục dựng con giống cổ chùa Sóc Sơn, xây cột trụ và đắp hoa văn con giống tại chùa Hòe Nhai, một trong những di tích kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội...

Xơ giấy dó (còn gọi …

Nuôi gà thảo mộc ở Định Quán

Nuôi gà thảo mộc, hay còn gọi là thảo dược, khác với những mô hình nuôi khác ở chỗ người nuôi bổ sung vào khẩu phần thức ăn nhiều loại thảo dược tốt có lợi cho sức khỏe của gà, góp phần thay thế hoàn toàn các loại kháng sinh và chất kích thích tố tăng trọng thường sử dụng trong quy trình nuôi gà bình thường. Nuôi gà thảo mộc là mô hình chăn nuôi kiểu mới không sử dụng kháng sinh, giúp cho thịt gà có hương vị thơm ngon, đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng. Bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán) là người tiên phong trong việc nuôi gà thảo mộc ở tỉnh Đồng Nai.

Từ lâu, ngành chăn nuôi gia súc, gia cầm đã hướng tới nền chăn nuôi sạch, bền vững và xu hướng này trở nên khá phổ biến trên thế giới. Nắm bắt được xu thế đó và nhận biết nhu cầu thị trường luôn ưu tiên sử dụng sản phẩm sạch, chất lượng, từ năm 2011, bà Cao Thị Ten đã tiến hành nuôi thử nghiệm lứa gà thảo mộc đầu tiên.


Trang trại nuôi gà thảo mộc của bà Cao Thị Ten (ấp 2, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai).


Cây…