Gỏi cá Nam Ô Đà Nẵng, hương vị của biển!

Ai đã nghiện món hải sản sống chế biến theo kiểu sashimi của Nhật thì cũng rất nên biết đến một món “sashimi” vô cùng nổi tiếng ở Việt Nam: gỏi cá. Một trong những món gỏi cá ngon trứ danh phải kể đến gỏi cá Nam Ô ở Đà Nẵng.

Nam Ô là làng đánh cá nhỏ nằm ở cửa sông Cu Đê, ngay dưới chân đèo Hải Vân, nay thuộc phường Hòa Hiệp, quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng.

Sở dĩ phải ăn gỏi cá Nam Ô tận “gốc”, bởi món này hoàn hoàn toàn được chế biến bằng cá sống. Đừng lo lắng với kiểu ăn cá sống này vì người Nam Ô có cách chế biến rất hay để món cá tươi ngon có đủ độ an toàn để thưởng thức.

Gỏi cá Nam Ô có hai loại: gỏi cá khô và gỏi cá ướt. Cách chế biến của hai loại gỏi này đều có nét tương đồng, chỉ khác một chút ở công đoạn cuối.

Cá dung trong món gỏi cá Nam Ô thường là cá trích. Cá trích đánh bắt vào buổi sáng sớm, nên thường được gọi là cá trích mai, tươi ngon và có vị rất ngọt.

Sau khi mang về, cá trích sẽ được đánh vảy, cắt đầu, lườn cá, sau đó phi lê thành từng lá mỏng. Một bí quyết của người dân Nam Ô đó chính là khi rửa bỏ thêm chút muối và dấm vào nước để át bớt mùi tanh, và rửa đến khi nước trong thì thôi, để cá thật ráo nước.

Cá trích làm sạch, sau đó ướp ngập trong các loại gia vị như tỏi băm nhuyễn, gừng đập dập, riềng cắt sợi, ớt sừng… cùng chanh, giấm gạo

Đậu phộng và mè rang lên, giã nhỏ; sau đó thêm bánh tráng nướng đã được giã mịn. Chính bánh tráng giã mịn sẽ làm cho cá trở nên khô ráo hơn, còn mè và đậu phộng sẽ làm tăng vị béo, thơm...

Gừng, tỏi, ớt hiểm giã nhỏ, chanh, giấm gạo trộn lại thành hỗn hợp rồi thả cá trích đã ráo nước vào hỗn hợp, trộn đều và ngâm cá từ 10 đến 15 phút. Vớt cá ra để ráo, trộn với hỗn hợp bánh tráng, đậu, mè.

Để làm gỏi ướt, người ta lấy cá ép xong cắt thành những miếng dài vừa ăn, rồi ướp ngập trong các loại gia vị như tỏi băm nhuyễn, gừng đập dập, riềng cắt sợi, ớt sừng… cùng chanh, giấm gạo.

Cá sống sau khi được làm chín bằng gia vị cay nồng, sẽ được trộn với bánh tráng, đậu phộng, mè rang

Nước ngâm cá giữ lại, hòa với nước mắm Nam Ô, đường vàng dùng để chấm gỏi cá. Trước khi ăn, bỏ thêm mè, đậu phộng giã nhỏ trộn vào nước chấm để kích thích vị ngon của gỏi.

Một nguyên liệu không thể thiếu khi ăn gỏi cá Nam Ô là các loại rau rừng. Đó là lá xoài non, lá đinh lăng non, lá ổi, đọt sim, ngạch ngạch, bông trang trộn cùng với xà lách, rau thơm, diếp cá, hoa chuối, dưa leo, chuối chát...

Nguyên liệu không thể thiếu khi ăn gỏi cá Nam Ô là các loại rau rừng và rau sống Mè, đậu phộng rang được trộn lẫn vào trong chén nước chấm

Chính các loại rau nói trên, trong đó có nhiều rau là vị thuốc là một trong những bí quyết làm món gỏi Nam Ô trở thành món ngon trứ danh và tránh cho những cái bụng yếu khi ăn gỏi cá được đảm bảo...

Xếp các loại rau lên bánh tráng, bỏ gỏi cá lên trên và cuộn lại, chấm ngập trong chén nước chấm. Vị ngon của món gỏi cá Nam Ô làm bạn cứ cuốn từ cuốn này tới cuốn khác, bụng đã no căng mà vẫn còn thòm thèm...

Diệu Hiền (thực hiện)

Mê ly gỏi cá Nam Ô

Ai đã từng đến Đà Nẵng vào những ngày hè có dịp đi trên đường Nguyễn Tất Thành, dọc theo vịnh Đà Nẵng, chắc hẳn sẽ không khỏi ngạc nhiên khi thấy những chiếc xe đủ loại xếp thành nhiều hàng của thực khách đang ngồi thưởng thức món gỏi cá đặc sản.

Thật ra mà nói gỏi cá là đặc sản của Nam Ô, nhưng vài năm gần đây nó “nhích dần” xuống Đà Nẵng và trở thành một món đưa cay không chê vào đâu được. Tầm xế chiều, khi ánh hoàng hôn trên bãi biển chìm dần xuống những dải núi phía xa cũng là lúc những hàng quán dọc bờ biển lên đèn.

Chiều về, nhâm nhi từng cuốn gỏi cá, nhấp môi chút rượu cay xè nơi đầu lưỡi thì không gì sướng bằng. Trong ánh chiều vàng vọt, mắt nhìn ra mặt biển xanh rờn lấp lánh, cảm thấy đời bỗng thư thái nhẹ nhàng biết bao - Ảnh: Hòa Nhơn

Quán xá ở đây không sang lắm, chỉ vài cái bàn, dăm cái ghế kê sát mé đường với mục đích để thực khách vừa nhâm nhi những món ngon vừa tận hưởng từng làn gió biển mát rượi.

Gỏi cá có hai loại: gỏi khô và gỏi ướt. Gỏi khô làm bằng cá lạt, một loại cá thân dài nhiều xương; gỏi ướt chủ yếu làm bằng hai loại: cá trích và cá cơm, trong đó phần lớn là cá trích vì đây là loại cá được ngư dân khai thác nhiều.

Dù cá trích chi chít những xương là xương, nhưng bằng tay nghề điêu luyện, người ta nhẹ nhàng lóc cá thành những lớp mỏng tang và tuyệt nhiên trong phần thịt không còn thấy miếng xương nào hiện diện. Sau khi đã loại bỏ xương, thịt cá trích đem trộn chung với thính và như thế là có ngay món gỏi cá trích khô. Còn muốn ăn gỏi ướt, người ta sẽ ngâm thịt cá trích vào một cái tô chứa thật nhiều giấm, tỏi, ớt.

Món này ăn phải đúng “bài” mới ra được cái chất của nó. Rau ăn kèm với gỏi cá phải gồm nhiều loại như: lá cóc rừng, lá xoài, lá trám, lá dừng… đặc biệt không thể thiếu lá đinh lăng, và tất nhiên là có bánh tráng, nước chấm, ớt xanh, tỏi. Không chỉ là mồi ngon của dân nhậu, gỏi cá còn là món ăn yêu thích với cả chị em phụ nữ. Vào tầm ba, bốn giờ chiều, người Đà Nẵng thường có thói quen ăn nhẹ giữa buổi - gọi vui là “giấc ba giờ”. Lúc đó, món gỏi cá luôn là gợi ý tuyệt vời.

Chiều về, nhâm nhi từng cuốn gỏi cá, nhấp môi chút rượu cay xè nơi đầu lưỡi thì không gì sướng bằng. Trong ánh chiều vàng vọt, mắt nhìn ra mặt biển xanh rờn lấp lánh, cảm thấy đời bỗng thư thái nhẹ nhàng biết bao.

Hòa Nhơn