Trần Vân Hạc
Dân tộc Mông ăn tết theo lịch riêng của dân tộc mình, đấy là lúc vụ mùa đã thu hái xong và thường vào cuối năm dương lịch. Cũng vì vậy mà nhiều người nhầm tưởng và cho rằng dân tộc Mông ăn tết dương lịch như người châu Âu.
Dân tộc Mông chủ yếu sống trên các vùng núi cao ở các tỉnh Hà Giang, Điện Biên, Lai Châu, Sơn La, Yên Bái, Thanh Hóa, Nghệ An… giữa đất trời mênh mông và thiên nhiên hùng vĩ. Tết được người Mông rất coi trọng. Đây là dịp nghỉ ngơi sau một năm lao động vất vả, sum họp gia đình, đi thăm anh em, bè bạn và cùng vui trong ngày hội “Sài sán” – tức hội chơi núi đầu xuân.
Trong mâm cỗ tết, không thể thiếu bánh dày bởi người Mông quan niệm bánh dày tượng trưng cho mặt trăng, mặt trời, nguồn gốc sinh ra vũ trụ và loài người. Nguyên liệu để bánh dày có hương vị thơm ngon nhất phải là gạo nếp nương vụ mới. Nhiều khi là gạo nếp cẩm – một loại nếp quí có mầu tím sẫm, rất thơm ngon, bổ dưỡng. Gạo nếp được giã trực tiếp từ thóc, còn nguyên vỏ lụa rồi xôi chín bằng chõ đục từ thân cây, Khi xôi lửa phải đều thì xôi mới dẻo thơm. Khi xôi chín đổ vào cối giã ngay khi còn nóng. Việc giã bánh do thanh niên khỏe mạnh đảm nhiệm, họ giã chày đôi để xôi nhanh nhuyễn. Đây cũng là dịp các chàng trai trổ tài mạnh mẽ. Khi xôi đã nhuyễn và dẻo quánh thành một khối là lúc các mẹ, các chị khéo léo nặn thành những chiếc bánh xinh xắn, tròn trịa như mặt trăng mặt trời trong câu chuyện cổ. Muốn cho khỏi dính tay và bánh tăng độ thơm ngon, các mẹ các chị xoa lòng đỏ trứng gà vào lòng bàn tay. Bánh được gói trong lá chuối đã hơ nóng cho mềm.
Sản vật quí có được do bàn tay lao động cùng trí tưởng tượng phong phú, đã thổi hồn cho chiếc bánh thơm ngon, gói ghém cả đất trời và khát vọng vươn tới tới một cuộc sống ấm no hạnh phúc của người Mông. Chủ nhà bao giờ cũng dâng một cặp bánh mới lên bàn thờ, kính mời các đấng thần linh và tổ tiên thụ lộc và phù hộ độ trì cho gia đình năm mới mạnh khỏe, ấm no, hạnh phúc.
Bánh dày là món ăn quí để đãi khách và làm quà biếu khách đến thăm. Bánh có thể để lâu ngày vẫn dẻo thơm. Khi ăn thường nướng trên than hồng. Chiếc bánh dày đã cứng lại vì giá rét, bỗng mềm mại phồng căng, thơm dẻo lạ lùng. Những túi khí nhỏ căng tròn rồi vỡ òa lan tỏa một hương thơm tinh khiết như hơi thở của người trinh nữ.Cái thú của sự chờ đợi khi nướng bánh dày thật là khó tả. Mùi thơm của nếp mới hòa cùng mùi khói ấm áp, vừa đậm đà chất hoang sơ, vừa thấm đẫm tình người.
Bánh được cắt thành miếng nhỏ, ngon nhất là chấm với mật ong rừng. Thực khách cắn ngập chân răng. Thích thú khi cảm nhận hương vị đậm đà của nếp quí, của mật ong rừng tinh luyện từ tinh túy của đại ngàn, để rồi cứ gật gù nắc nỏm, không thể không thốt lên lời khen ngợi: Tuyệt vời!
Tết Mông đã đến, nếu ai đó có duyên may được dự tết với những người Mông hiếu khách. Khi được tận hưởng hương vị tuyệt vời của bánh dày – hóa thân từ những sản vật quí của núi ngàn và bàn tay lao động sáng tạo của những người dân cần cù giản dị, chắc chắn sẽ chặc lưỡi mà trách yêu rằng: Ngon đến thế, thi vị đến thế mà mới chỉ viết được đến thế thôi ư?
Dân tộc Mông chủ yếu sống trên các vùng núi cao ở các tỉnh Hà Giang, Điện Biên, Lai Châu, Sơn La, Yên Bái, Thanh Hóa, Nghệ An… giữa đất trời mênh mông và thiên nhiên hùng vĩ. Tết được người Mông rất coi trọng. Đây là dịp nghỉ ngơi sau một năm lao động vất vả, sum họp gia đình, đi thăm anh em, bè bạn và cùng vui trong ngày hội “Sài sán” – tức hội chơi núi đầu xuân.
Trong mâm cỗ tết, không thể thiếu bánh dày bởi người Mông quan niệm bánh dày tượng trưng cho mặt trăng, mặt trời, nguồn gốc sinh ra vũ trụ và loài người. Nguyên liệu để bánh dày có hương vị thơm ngon nhất phải là gạo nếp nương vụ mới. Nhiều khi là gạo nếp cẩm – một loại nếp quí có mầu tím sẫm, rất thơm ngon, bổ dưỡng. Gạo nếp được giã trực tiếp từ thóc, còn nguyên vỏ lụa rồi xôi chín bằng chõ đục từ thân cây, Khi xôi lửa phải đều thì xôi mới dẻo thơm. Khi xôi chín đổ vào cối giã ngay khi còn nóng. Việc giã bánh do thanh niên khỏe mạnh đảm nhiệm, họ giã chày đôi để xôi nhanh nhuyễn. Đây cũng là dịp các chàng trai trổ tài mạnh mẽ. Khi xôi đã nhuyễn và dẻo quánh thành một khối là lúc các mẹ, các chị khéo léo nặn thành những chiếc bánh xinh xắn, tròn trịa như mặt trăng mặt trời trong câu chuyện cổ. Muốn cho khỏi dính tay và bánh tăng độ thơm ngon, các mẹ các chị xoa lòng đỏ trứng gà vào lòng bàn tay. Bánh được gói trong lá chuối đã hơ nóng cho mềm.
Sản vật quí có được do bàn tay lao động cùng trí tưởng tượng phong phú, đã thổi hồn cho chiếc bánh thơm ngon, gói ghém cả đất trời và khát vọng vươn tới tới một cuộc sống ấm no hạnh phúc của người Mông. Chủ nhà bao giờ cũng dâng một cặp bánh mới lên bàn thờ, kính mời các đấng thần linh và tổ tiên thụ lộc và phù hộ độ trì cho gia đình năm mới mạnh khỏe, ấm no, hạnh phúc.
Bánh dày là món ăn quí để đãi khách và làm quà biếu khách đến thăm. Bánh có thể để lâu ngày vẫn dẻo thơm. Khi ăn thường nướng trên than hồng. Chiếc bánh dày đã cứng lại vì giá rét, bỗng mềm mại phồng căng, thơm dẻo lạ lùng. Những túi khí nhỏ căng tròn rồi vỡ òa lan tỏa một hương thơm tinh khiết như hơi thở của người trinh nữ.Cái thú của sự chờ đợi khi nướng bánh dày thật là khó tả. Mùi thơm của nếp mới hòa cùng mùi khói ấm áp, vừa đậm đà chất hoang sơ, vừa thấm đẫm tình người.
Bánh được cắt thành miếng nhỏ, ngon nhất là chấm với mật ong rừng. Thực khách cắn ngập chân răng. Thích thú khi cảm nhận hương vị đậm đà của nếp quí, của mật ong rừng tinh luyện từ tinh túy của đại ngàn, để rồi cứ gật gù nắc nỏm, không thể không thốt lên lời khen ngợi: Tuyệt vời!
Tết Mông đã đến, nếu ai đó có duyên may được dự tết với những người Mông hiếu khách. Khi được tận hưởng hương vị tuyệt vời của bánh dày – hóa thân từ những sản vật quí của núi ngàn và bàn tay lao động sáng tạo của những người dân cần cù giản dị, chắc chắn sẽ chặc lưỡi mà trách yêu rằng: Ngon đến thế, thi vị đến thế mà mới chỉ viết được đến thế thôi ư?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét