Cá đối

Cá đối là loại cá xương nước lợ, thân tròn dẹt, dài khoảng 2 tấc. Hai vây lưng rộng, vây lưng trước nhỏ, có 4 gai, vây lưng sau mềm, cách xa vây trước. Vảy tròn, màu bạc. Cá đối rất dạn nên rất dễ đánh bắt. Quăng chài hoặc thả lưới nổi, bữa trúng, thu hoạch “rụng tay”...

Kỷ niệm nhớ đời tôi về cá đối là chuyến đi Gành Hào (Bạc Liêu) vào những ngày áp Tết Nguyên đán cách đây vài chục năm. Trong ngọn gió chướng lồng lộng thổi qua cái làng cửa biển này, tôi đã được gia đình người bạn đãi bữa ăn ngon “chưa từng thấy” trong đời. Đó là món cá đối nấu canh dưa cải. Chỉ đơn giản như vậy mà sao cái vị béo ngọt của con cá biển này cứ lâu lâu lại tái hiện trong vòm họng của tôi. Thịt cá thơm mềm trong răng chua chua vị dưa cải chưa ngấu còn hơi nồng sao mà ngon lạ. Về sau, tôi lại có dịp thưởng thức món cá đối kho dưa cải. Tuy “đồng môn” nhưng cái ngon của món này lại khác. Làm sao so sánh hai cái ngon cho được! Cá đối để nguyên con, cả ruột (lúc nào làm cá đối cũng để nguyên ruột vì chúng chỉ ăn rong rêu và phiêu sinh vật nên ruột rất sạch), rửa sơ. Lấy một ít dưa cải bóp nhẹ cho bớt nước chua, xắt khúc vừa ăn. Lửa lớn, đặt ơ cá đối với dưa cải cùng khá nhiều nước lên. Nước sôi, nhỏ lửa để cá mềm cả xương. Cơm nóng chan nước cá đối kho dưa cải giằm thêm chút ớt sừng trâu thì ăn ngon “nhức óc”. Chốc chốc gắp một đũa cá, trời đất, nếu trúng phải cái bụng cá thì béo ngậy khắp các chân răng, gặp con có trứng thì phải biết, béo ơi là béo. Cơm no tức bụng hồi nào không hay!

Nhưng có một món ngon khác cũng khiến tôi luôn “thao thức” vì cá đối. Đó là món cá đối hấp cách thủy. Cá rửa sạch, ướp, tiêu, tỏi, hành, muối, bột ngọt vừa ăn chừng mười lăm phút thì đem hấp cách thủy. Nước sôi, để lửa riu riu chừng vài tiếng đồng hồ là đã có món ngon “bá cháy”. Gắp miếng cá ăn nghe nó mềm mụp trong răng cảm nhớ miếng cá mòi Sumaco chính hiệu Ma Rốc. Mùi thơm của gia vị hòa lẫn vị ngọt béo đăng đắng của thịt và ruột cá sao mà ngon đến vậy! Chan chút nước cá vô chén cơm, lùa một đũa, cha mẹ ơi, cơm và cá như hòa làm một. “Điệu nghệ” hơn thì gắp cá trải dài trong ruột ổ bánh mì sẽ có món điểm tâm bảo đảm không có nơi nào phục vụ.