Thứ Hai, 24 tháng 12, 2012

Đình Đầm Hà

Cũng như nhiều ngôi đình khác trên đất nước Việt Nam, đình Đầm Hà được dân làng xây dựng lên thờ Thành hoàng và là nơi  tổ chức lễ hội, hội họp bàn các công việc của làng. Đình khởi đầu được xây dựng vào cuối thế kỷ 17 (thời Hậu Lê, tiền Nguyễn) ở khu vực chợ Đầm Hà cũ sát ven biển, cách ngôi đình mới hiện nay 1km về hướng Đông. 
Đến đầu thế kỷ 19, đình Đầm Hà bị giặc đốt phá tan tành. Cuối thế kỷ 19, đình được nhân dân tổng Đầm Hà (với khoảng 7.000 suất đinh thời đó) xây dựng lại ở thôn Tân (thôn Trại Đình ngày nay). Đình được xây dựng với quy mô lớn nhất vùng, với 3 gian hậu cung và 7 gian tiền đường (diện tích gần 500m2), tường xây bằng đá ghép, mái lợp ngói âm dương, có các đầu đao uốn cong hình đầu rồng, có nghi môn trụ vút cao. Năm 1943, đình Đầm Hà được trùng tu lại rộng rãi khang trang, bề thế, hàng năm đều tổ chức lễ hội xuân (từ 15 đến 20 tháng giêng). Ngoài ra, dân làng còn duy trì việc tế lễ theo lệ làng và dành để bàn những công việc hệ trọng của làng. Đặc biệt, cuộc bầu cử chính quyền cấp huyện đầu tiên và cuộc bầu cử Quốc hội nước Việt Nam đầu tiên năm 1946 đã được tổ chức tại đình Đầm Hà.
 
 Biểu diễn ca trù trong lễ hội đình Đầm Hà mới được phục dựng lại.ảnh: PV.

Theo các đạo sắc phong, thư tịch cổ Hán Nôm và theo các bài văn tế mà dân làng Đầm Hà còn lưu giữ được thì đình Đầm Hà thờ 7 vị thần như: Không Lộ, Giác Hải (Không Lộ và Giác Hải là 2 vị thiền sư thời Lý, rất tài giỏi, xuất thân từ gia đình làng chài. Do vậy, một số vùng ven biển ở Quảng Ninh như Quan Lan - Vân Đồn, Trà Cổ - Móng Cái và Đầm Hà..., nhân dân đã tôn các vị này làm Thành hoàng làng và thờ trong các đình, đền, miếu), Quý Minh, Thái Lệ, Đại Càn Quốc Gia Nam Hải tứ vị thượng đẳng thần... Ngoài ra, đình Đầm Hà còn thờ 12 vị tiền thân của dòng họ Hoàng và dòng họ Phan, sinh sống lâu năm ở vùng đất này và 14 vị hậu thần của 9 dòng họ.
Lễ hội đình Đầm Hà xưa kia được tổ chức linh đình từ 15 đến 20 tháng giêng âm lịch hàng năm, gắn với các phong tục tập quán của dân làng Đầm Hà. Ngoài các nghi thức rước tế Thành hoàng như bao lễ hội khác, lễ hội đình Đầm Hà còn có nhiều nét độc đáo riêng biệt. Đó là sự kết hợp các điệu múa trong lúc tế, chạy cờ xung quanh đình, miếu trong lúc rước, hát ca trù, hát xướng đào mừng Thành hoàng về dự hội... Người dân Đầm Hà làm ăn sinh sống ở xa hay ở tại quê hương nếu được thăng quan tiến chức hay đỗ sơ học yếu lược (lớp 4 thời xưa), cho dù rất bận cũng phải về dự lễ Cáo trạng trong ngày hội đình. Đây là hình thức khuyến học, khuyến tài được dân làng Đầm Hà quy định trong lệ làng từ rất sớm. Các nghi thức trên rất riêng biệt và ít thấy trong các lễ hội tín ngưỡng dân gian ở Quảng Ninh. Từ năm 1957, do nhiều nguyên nhân, lễ hội đình Đầm Hà đã không được tổ chức nữa. Năm 1963, đình Đầm Hà cũng như nhiều ngôi đình khác trong huyện bị dỡ bỏ. Những hình ảnh về đình và lễ hội đình Đầm Hà chỉ còn lưu lại trong trí nhớ của lớp người cao tuổi.
Đáp ứng nguyện vọng của toàn thể nhân dân Đầm Hà, ngày 19-5-2008, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định 1545/QĐ-UBND cho phép phục dựng lại đình Đầm Hà và lễ hội đình Đầm Hà theo phong tục truyền thống vốn có. Vào những ngày đầu xuân Kỷ Sửu 2009, lễ hội truyền thống đình Đầm Hà được phục dựng, thỏa lòng mong mỏi của nhân dân các dân tộc trong huyện, tạo tiền đề quan trọng cho việc duy trì các hoạt động lễ hội hàng năm được tiếp tục tổ chức nhằm bảo tồn lâu dài và phát huy giá trị di sản văn hóa quý báu của cha ông ta để lại.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét