Những câu chuyện ly kỳ quanh cây thị nghìn năm

Theo lời kể của một bậc cao niên trong xóm Mỏ, Mai Châu, Hòa Bình, cây thị có từ thời nạn giặc cờ vàng, rất nhiều người bị tàn sát chất quanh gốc cây. Từ đó, có nhiều giai thoại về "cây xác chết" này.

Cây treo đầu người

Không ai biết chính xác niên đại của cây thị ở xóm Mỏ, Chiềng Châu, Mai Châu, Hòa Bình có từ bao giờ, chỉ biết cây đã có lịch sử hàng nghìn năm tuổi gắn với bao giai thoại ly kỳ, rùng rợn khiến những người dân nơi đây coi “đại lão thị” như một cây tín ngưỡng để tôn thờ.

Do lúc chúng tôi tìm đến cây thị nghìn năm đúng vào dịp trung thu nên khi còn cách đến vài trăm mét đã ngửi thấy mùi thơm phảng phất trong gió của từ những quả thị chín vàng mọng nước sai trĩu chịt trên cây.

Thông thường cây thị thường thân nhỏ và mọc cao lên chót vót rồi xòe tán rộng, còn cây thị ở đây hoàn toàn trái ngược với gốc cây to vài nối tay nhau ôm mới hết, bộ rễ to như thân cây nhỏ uốn lượn trải kín mặt đất cộng thêm những tán cây xum xuê phủ kín một khoảng không gian khiến người ta lầm tưởng là một cây cổ thụ.

Cây thị nghìn năm tuổi ở xóm Mỏ

Theo những tư liệu của ông Hà Văn Mười (75 tuổi), người từng có thời gian nghiên cứu về văn hóa dân tộc ở xóm Mỏ sưu tập được thì cây thị này ít nhất đã có tuổi đời khoảng trên 1.000 năm. Theo ông Mười, cây thị trước đây còn được gọi với cái tên rùng rợn là “cây xác chết”. Sở dĩ có chuyện như vậy vì xưa kia ở xóm Mỏxuất hiện nạn “giặc cờ vàng”, chúng rất tàn ác, khi đến xóm Mỏ chúng ra tay tàn sát dã man. Mỗi người bị giết chúng chặt đầu rồi đem bêu lên cành cây thị để làm trò chơi và khiến dân làng run sợ phải phục tùng chúng.

Một số người dũng cảm ở xóm Mỏ đã liên kết cùng nhiều bản làng dân tộc xung quanh đứng lên để khởi nghĩa, nhưng vì lực lượng không đủ mạnh nên vô số người đã phải bỏ mạng. "Tôi vẫn nhớ cha ông kể rằng, lần giặc cờ vàng bắt được gần nghìn người dám đứng lên chống lại đã cho quân lính giết bằng sạch rồi đem vứt chất đống dưới gốc cây thị, đầu bị chặt dùng dây buộc lên cành cây rồi thả lơ lửng. Máu chảy nhuộm đỏ cả một vùng”, ông Mười nhớ lại. Cũng từ đây, cái tên “cây xác chết” bắt đầu được người dân gọi để ám chỉ cây thị.

Sau khi đánh đuổi được lũ giặc tàn bạo, những gia đình có người thân bị chúng chém đầu đều tìm về đây để tìm xác. Tuy nhiên, khi đứng trước hàng nghìn chiếc đầu lâu đó, không ai dám nhận đâu là người nhà mình cả. Phong tục của người dân tộc là phải nhận đúng xác người nhà mình mới được gọi hồn nhập vào bàn thờ chính. Bởi vậy, ở xóm Mỏ vẫn còn lưu giữ phong tục khi gọi hồn ai đó phải  bắt đầu gọi từ cây thị nghìn năm tuổi này.

Chuyện “liêu trai” về “đại lão thị”

Nếu ngồi nghe ông Mười kể chuyện về “đại lão thị’ có lẽ cả ngày cũng không hết nhưng khiến người ta thích thú nhất có lẽ là những giai thoại kỳ lạ mang màu sắc “liêu trai” . Ông Mười bảo rằng, vốn trong tín ngưỡng dân gian vẫn thường hay nói rằng “gốc thị có ma, gốc đa có thần” vì mùi thơm của thị dễ lôi kéo những linh hồn lang thang chọn làm nơi trú ngụ. Điều ấy không biết có đúng hay không, nhưng từ sau cái ngày giặc cờ vàng phơi xác nghìn người dưới gốc cây và bêu đầu họ, mỗi tối người dân trong vùng đều nghe tiếng than khóc thê lương văng vẳng vang ra từ gốc thị. Nhất là mỗi độ trung thu, mùa thị chín tiếng khóc lại càng ghê rợn. Đã có một thời gian, ở cái xóm Mỏ này, người dân buổi tối tuyệt đối không dám lảng vảng quanh gốc thị vì “sợ ma”. Phải đến khi người ta thuê thầy cúng, lập đàn tế 7 ngày, 7 đêm dưới gốc thị rồi dựng ban thờ cúng tiếng khóc ấy mới dứt hẳn.

Cây thị đã trở thành một tín ngưỡng linh thiêng của người dân xóm Mỏ

Về sự xanh tốt lạ thường của cây thị, nhiều người duy tâm nghĩ rằng vì cây đã tích tụ quá nhiều âm khí từ hàng ngàn người nằm chết dưới gốc cây. Bởi vậy, dù cây thị ở xóm Mỏ mỗi năm quả ra chi chit, quả rụng kín mặt đường những không một người dân nào dám nhặt để mang về hay ăn vì họ cho rằng những quả thị đó đều có một phần thân xác của người đã khuất.

Hiện tại, mặc dù đã không còn nhiều người truyền tai nhau về những câu chuyện “liêu trai” của “đại lão thị” nhưng với những người dân xóm Mỏ, cây thị đã trở thành một chốn linh thiêng huyền bí. Ngay khi chúng tôi đến để tìm hiểu, ông Mười cho biết rằng người dân xóm Mỏ và những xóm lân cận khi có người bị ốm hay bệnh tật vẫn thường hay đến gốc cây thắp hương và xin lá cây về để đun sôi uống hoặc cho vào nước tắm.

Gốc cây lớn phải nhiều người ôm mới hết

Trao đổi với PV, ông Hà Công Tấc, trưởng xóm Mỏ cũng xác nhận rằng có những câu chuyện kỳ lạ liên quan đến gốc thị nghìn năm ở đây. Tuy nhiên, những điều này cũng chưa ai kiểm chứng, chỉ biết hiện tại bà con trong xóm rất quý trọng “đại lão thị” phần vì giá trị tín ngưỡng, phần vì giá trị di sản thiên nhiên của cây nghìn năm.

Được biết, cách đây không lâu, 5 cây thị cổ của gia tộc họ Lê ở Nghi Thịnh (Nghi Lộc, Nghệ An) đã được Hội Di sản Việt Nam gắn biển Cây Di sản quốc gia. Nếu chiếu theo những tiêu chí mà hội này đưa ra, cây thị bản Mỏ đương nhiên đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn. Hiện tại Phòng Văn hoá huyện Mai Châu đang tiến hành xin kinh phí để tôn tạo và xây dựng một cái miếu bên cây thị để đời đời con cháu người dân tộc Thái tôn thờ và bảo vệ cây linh liêng này của bản.

KINH VÂN

Theo Infone
t