Thứ Sáu, 27 tháng 9, 2013

Lễ xíp xí của người Thái ở Lai Châu

Hàng năm, cũng như người Kinh, người Thái ở Lai Châu tổ chức ăn rằm tháng 7 âm lịch, theo tiếng thái gọi là “xíp xí bơn chết”. Người Thái quan niệm rằm tháng 7 là xá tội vong nhân, gia đình cầu bình an và khỏe mạnh, cầu cho hạn hán qua đi và điều may mắn sẽ đến trong những tháng tới.
Nếp nhuộm 5 màu xanh, đỏ, tím, vàng, trắng để đồ xôi làm mâm cúng.
Người Thái tổ chức cúng ông bà, tổ tiên vào sáng sớm ngày 14, ngày này con cháu dù đi xa thì cũng cố gắng về để sum họp bên gia đình. Mâm cúng đặt lên bàn thờ tổ tiên có trầu cau, rượu, nhang vàng, xôi nếp, bánh dày, con gà hay thịt lợn… Gia đình phải tính số người đã mất để lấy giấy màu “cắt” cho mỗi người một bộ quần áo và lấy giấy vàng bạc gấp thành thuyền để tiễn đưa người mất. Ngoài mâm cúng tổ tiên, gia đình cũng làm mâm cúng thổ thần, thổ địa và một mâm cúng ngoài hiên cho ma đường, ma xá không vào được nhà hưởng lộc. Người Thái có tục lệ, trong lễ xíp xí, con cháu nội ngoại ở riêng đều mang lễ lạt đến chúc mừng bố mẹ, ông bà. Người có điều kiện thì Tết lễ to như gà, vịt, lợn, không thì chai rượu, vài kí gạo hay gói bánh để tỏ lòng biết ơn công ơn mẹ cha sinh dưỡng.
Con cháu nội, ngoại đã ở riêng đều có lễ đến Tết ông bà, bố mẹ và cầu chúc sức khỏe.
Trong một tuần hương, chủ nhà phải rót rượu 3 lần để mời tổ tiên và người về sau hưởng lộc.
Mâm dọn xong thì con cháu quỳ lạy tạ ơn bố mẹ  và chúc bố mẹ sức khỏe.

Mâm cúng bày xong, chủ gia đình thắp hương lòng thành cầu nguyện ông bà, tổ tiên phù hộ cho gia đình, con cháu mạnh khỏe, gặp nhiều điều may mắn. Trong lúc chờ xong một tuần hương, chủ nhà phải lên rót 3 lần rượu ra các chén trên mâm để mời tổ tiên và người về sau hưởng lộc. Hết tuần hương, gia đình xin với tổ tiên hạ lễ, bày mâm để gia đình con cháu ăn uống sum vầy. Trước khi ngồi vào mâm, con cháu quỳ lạy chúc mừng bố mẹ, ông bà mạnh khỏe.
Gia đình phải làm nhà tạm bên ngoài để cúng bố mẹ vợ và vợ là người thắp hương khấn vái.

Đặc biệt, sang ngày 15 âm lịch, người Thái tổ chức cúng bên ngoại, tức là cúng bố mẹ vợ. Lễ cúng phải thực hiện bên ngoài nhà nên gia đình làm một cái nhà nhỏ tạm ngoài vườn để bày lễ cúng. Nếu cặp vợ chồng nào có cả bố và mẹ vợ mất thì đều phải thực hiện lễ cúng này. Gia đình có điều kiện thì cúng to, không thì tùy tâm thắp hương cầu khấn. Người thắp hương không phải là người đàn ông mà người vợ chủ nhà phải đảm nhiệm việc đó, vì đó là bố mẹ mình. Trong hai ngày 14 và 15, sau bữa ăn gia đình, các thành viên đến nhà anh em trong bản để chúc mừng và dự lễ xíp xí, tối đến thì tụ tập đông vui để múa hát.

Bài và ảnh:Việt Hoàng

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét